Liberiako Bigarren Gerra Zibila
Liberiako Bigarren Gerra Zibila | |||
---|---|---|---|
![]() ![]() ![]() Liberiar gobernuaren aldeko soldaduak borrokan, Monrovian. | |||
Data | 1999ko apirilaren 21 2003ko abuztuaren 18 (4 urte, 3 hilabete eta 28 egun) | ||
Lekua | Liberia | ||
Emaitza | LURD-MODELen garaipena Taylor Nigerian atzerriratua Liberian iragate-gobernu bat eratu zen Nazio Batuen misio bat martxan jarri zen Liberian | ||
Gudulariak | |||
| |||
Buruzagiak | |||
| |||
Indarra | |||
| |||
50.000 hildako inguru. ONUren esku-hartzea, 15 000 soldaduren laguntzarekin (2003). |
Liberiako Bigarren Gerra Zibila 1999an hasi zen, bere herrialde bizilagun Gineak babestutako matxino talde batek, Sekou Connehen LURDek, Liberiaren iparraldea konkistatu zuenean.
Garapena
1997an, Liberiako herriak Charles Taylor bere lehendakari gisa hautatu zuen, gizon hau herrialde honetako hiriburura, Monroviara, indarrez sartu ondoren. 1990eko hamarkadan zehar manifestatutako ondoez inplizitua nabarmena zen, ondoez hau herrialdearen ekonomia ahularen beherakadek eta arma eramangarrien trukeko egur zein diamanteen salmentek eragina zen.
Taylor lehendakari gisa hautatua izan zen hauteskundeak ospatu ondoren, gudularien desmobilizatzea eta herrialdea baketzea lortu zen. Hala ere, beste buruzagi batzuk herrialdea uztera behartuak izan ziren eta garai bateko ULIMOren indarrak, LURD izenarekin eraberrituak, Lofa eskualdean borrokatzen hasi ziren, gobernua ezegonkortzeko eta diamante zelaiak menderatzeko helburuarekin. Indar armatu hauek gerra zibilaren hasiera eragin zuten. Aipatzekoa da, gerrak iraun zuen urteetan zehar, jarduera ekonomiko formalak eten egin zirela.
2003. urtearen hasieran, herrialdearen hegoaldean beste matxino talde bat sortu zen, Thomas Nimelyren agindupeko MODEL talde-armatua. Charles Taylorren gobernuak, urte horretako ekaina uztaila bitartean, Liberiako lurralde osoaren heren bat baino ez zuen menderatzen.
Urte horretako uztailaren 14 eta abuztuaren 18 bitartean, LURDek gobernuaren mende zegoen herrialdearen hiriburua, Monrovia, setiatu zuen. Gudu honek mila zibil baino gehiago hil zituen eta nazioarteko indarrak gudulariak gelditzeko eta bake prozesu bat hasteko iritsi ziren arte iraun zuen.[6]
Gerra 2003ko urrian amaitu zen, Nazio Batuek eta estatubatuar indar militarrek matxinoek Monrovia hiriari eginiko erasoa gelditu ondoren (urte horretako uztailaren 14tik abuztuaren 18 bitartean) eta Charles Taylor lehendakaria Nigeriara atzerriratutakoan. 2005ean hauteskunde demokratikoak ospatu ziren, 1980. urtetik ezin izan ziren halako hauteskunderik egin. Lehendakari berriari, Ellen Johnson-Sirleafi, 2004ko urtarrilean aitortu zitzaion esandako kargua, hortik aurrera, Liberiako Iragate-Gobernuak bere boterea galdu zuen.
Ikus, gainera
Erreferentziak
- ↑ Ingelesez: Armed Forces of Liberia
- ↑ Ingelesez: Revolutionary United Front
- ↑ Frantsesez: Rassemblement des forces démocratiques de Guinée
- ↑ Ingelesez: Liberians United for Reconciliation and Democracy, mandinkarrez osatua
- ↑ Ingelesez: Movement for Democracy in Liberia, krahnek osatua
- ↑ Rebels Lift Siege of Starving Monrovia - General News - redOrbit. 2003ko abuztuaren 14.
Kanpo estekak
- Global Security - Liberia - Second Civil War - 1997-2003 (Ingelesez)
Datuak: Q1960733
Multimedia: Second Liberian Civil War / Q1960733