Núria Espert
Núria Espert | |
---|---|
![]() (2019) ![]() | |
Bizitza | |
Jaiotzako izen-deiturak | Núria Espert i Romero |
Jaiotza | L'Hospitalet de Llobregat, 1935eko ekainaren 11 (89 urte) |
Herrialdea | ![]() |
Familia | |
Ezkontidea(k) | Armando Moreno Gómez (en) ![]() |
Seme-alabak | ikusi
|
Hezkuntza | |
Hizkuntzak | gaztelania katalana |
Jarduerak | |
Jarduerak | aktorea, antzerki zuzendaria, film-zuzendaria eta errealizadorea |
Jasotako sariak | ikusi
|
Kidetza | Espainiako Arte Eszenikoen Akademia |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Núria Espert i Romero (Hospitalet de Llobregat, 1935eko ekainaren 11) kataluniar antzezlea eta antzerki- eta opera-zuzendaria da.[1] 2022ko irailean Ziortzako kontzertu sakroetan errezitatu zuen bere ahots indartsuarekin, Arteen Asturiasko Printzesa Saria irabazi zuenak 'Lau urtaroak' oinarri duten testuak azaldu zituen. [2]
Biografia
Gazterik hasi zen antzerkigintzan; 17 urte zituela lortu zuen lehenengo arrakasta, Medea obran Elvira Noriegaren ordezko gisa egindako lanarekin. 1959an bere konpainia osatu zuen, bere senar Armando Moreno zuzendari eta idazlearekin. Esperten karreran azpimarratzekoak dira tragedia grekoetako pertsonaien antzezpenak eta zenbait egile garaikideren obretako pertsonaienak, adibidez Brecht eta O´Neillen obretakoenak. 1969tik aurrera garrantzi handiko lanak egin zituen Víctor García zuzendariarekin. Haren zuzendaritzapean antzeztu zituen zenbait produkzio berrizale, Geneten Las criadas, García Lorcaren Yerma eta Valle Inclánen Divinas palabras, besteak beste. Lan haiekin nazioarteko hainbat sari irabazi zituen, eta munduko jaialdi ospetsuenetan parte hartu zuen. 1979-1981 bitartean Espainiako Zentro Dramatiko Nazionaleko zuzendari izan zen. 1986an egin zituen lehenengo lanak zuzendari gisa; gogoangarria izan zen La casa de Bernarda Alba obran egindako lana. Hurrengo urtean bere lehenengo opera zuzendu zuen: Pucciniren Madame Butterfly, Glasgowko Theatre Royalen. Ondoren zuzendu ditu La Traviata, Rigoletto, Carmen, etab., Londresko Covent Gardenen horietako zenbait. Antzezle-lanak ere egin ditu tartean (1991n Hisashi Inoueren Makilai, 1994an Sanchis Sinisterraren Leningradoko setioa&). Fuenlabradako Udal Antzokiari Núria Espert izena eman diote haren omenez.
Sariak
- 1983: Creu de Sant Jordi Saria
- 1984: Antzerki Sari Nazionala
- 2005: Terenci Moix Sari Internazionala
Filmografia hautatua
- 1954: Once pares de botas
- 1958: La tirana
- 1961: A las cinco de la tarde
- 1962: Trigo limpio.
- 1964: Maria Rosa.
- 1976: La ciutat cremada
- 1996: Actrius
- 2007: Barcelona (un mapa)
Antzezlan hautatuak
- 1952: L'amor viu a dispesa
- 1981: Doña Rosita la soltera
- 1981: Medea
- 1983: La tempesta
- 1985: Salomé
- 1990: Maquillaje
- 1998: Master Class
- 1999: Who's Afraid of Virginia Woolf?
- 2003: La Celestina
- 2006: Play Strindberg
- 2007: Hay que purgar a Totó
Erreferentziak
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
Datuak: Q543603
Multimedia: Núria Espert / Q543603