Monoklien kristalstelsel
Een monoklien kristalstelsel is een bepaald type kristalstelsel dat een tweevoudige symmetrie bezit. Monoklien komt uit het Grieks: μόνος, monos betekent enkel en κλίνειν, klinein betekent hellen, samen dus: 'hellen naar één kant'. Wanneer men een monoklien kristal 360° draait, dan ziet men twee keer hetzelfde beeld. Er zijn in een monoklien stelsel twee kristallografische assen die elkaar onder een hoek kruisen die verschilt van 90°. De derde as staat loodrecht op deze twee assen, dus ook loodrecht op het vlak waarin de andere twee assen liggen. Alle assen hebben een verschillende lengte. Met een formule weergegeven: . De formule voor de hoeken waaronder de assen elkaar snijden wordt als volgt weergegeven: maar .
Monokliene kristallen kunnen de vorm van pinakoïden of prisma's hebben. Deze vormen staan als de open vormen bekend, omdat ze niet zelfstandig als een compleet meetkundig lichaam kunnen voorkomen. Ze kunnen alleen in combinatie met andere vormen een kristal vormen. Er zijn twee monokliene bravaistralies met samen drie puntgroepen: m, 2 en 2/m.
Primitief monoklien | Monoklien grondvlakgecentreerd |
![]() | ![]() |
Mineralen met een monoklien kristalstelsel
De nummering heeft geen officiële waarde. Er staan in deze tabel alleen mineralen, die zijn ontstaan doordat zouten zich in een kristalrooster hebben afgezet. Groepen mineralen, zoals veldspaten, worden dus niet genoemd.
- Acanthiet
- Actinoliet
- Admontiet
- Aegirien
- Aeriniet
- Afwilliet
- Aikiniet
- Alamosiet
- Allaniet
- Aluminiet
- Annabergiet
- Antigoriet
- Arsenopyriet
- Augiet
- Aurichalciet
- Azuriet
- Baddeleyiet
- Bannisteriet
- Bismiet
- Biotiet
- Borax
- Brewsteriet
- Celadoniet
- Chalcociet
- Chamosiet
- Chapmaniet
- Clinochloor
- Clinoptiloliet
- Clintoniet
- Cookeiet
- Dickiet
- Diopsied
- Donbassiet
- Dozyiet
- Erytriet
- Esseneiet
- Flogopiet
- Fraipontiet
- Gips
- Gismondien
- Halloysiet
- Hedenbergiet
- Hemimorfiet
- Heulandiet
- Hisingeriet
- Hübneriet
- Hydromagnesiet
- Illiet
- Jadeiet
- Jervisiet
- Johannseniet
- Kanoiet
- Kasoliet
- Kosmochloor
- Laumontiet
- Lazuliet
- Leadhilliet
- Lepidoliet
- Malachiet
- Manganiet
- Mesoliet
- Mica
- Montmorilloniet
- Muscoviet
- Nacriet
- Namansiliet
- Natalyiet
- Nefriet
- Nimiet
- Nontroniet
- Odiniet
- Omfaciet
- Orthoklaas
- Palygorskiet
- Paragoniet
- Pennantiet
- Petaliet
- Petedunniet
- Pigeoniet
- Roscoeliet
- Saponiet
- Sauconiet
- Scoleciet
- Seleniet
- Spodumeen
- Stauroliet
- Stilbiet
- Sudoiet
- Titaniet
- Uranofaan
- Vermiculiet
- Vivianiet
- Wolframiet
- Zinnwaldiet