Żuczek
Położenie | |
Państwo |
|
---|---|
Miejscowości nadbrzeżne | Debrzno |
Region | |
Wysokość lustra | 135,8 m n.p.m. |
Morfometria | |
Powierzchnia | 46–53,5 ha |
Wymiary • max długość • max szerokość |
|
Głębokość • średnia • maksymalna |
|
Długość linii brzegowej | 4100 m |
Objętość | 4913,9 tys. m³ |
Hydrologia | |
Klasa jakości wody | III (2021) |
Rzeki zasilające | Debrzynka |
Rzeki wypływające | Debrzynka |
Położenie na mapie gminy Debrzno ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu człuchowskiego ![]() | |
![]() |
Żuczek – jezioro w Polsce, położone w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Debrzno.
Położenie i opis
Jezioro położone jest w południowej części powiatu człuchowskiego, na terenie Pojezierza Północnokrajeńskiego[1]. Zlewnia bezpośrednia jeziora składa się niemalże w całości z terenów uprawnych, natomiast linia brzegowa porośnięta jest lasem. W centralnej części jeziora znajduje się wyraźny głęboczek, południowa część jest wyraźnie płytsza od północnej[2]. Kilkaset metrów na południowy zachód od akwenu znajduje się znajduje się zbiornik o nazwie Staw Miejski[3]. Przez akwen przepływa rzeka Debrzynka. Zarówno Staw Miejski jak i Żuczek leżą w granicach Debrzna[2].
Hydronimia
Jezioro pojawia się w źródłach w 1565 jako Żukow, a następnie Suckau-See (1930), Jezioro Żuczek (1983), Żukowo (2003), Jezioro Gronowskie (2003)[4]. Państwowy rejestr nazw geograficznych jako nazwę urzędową akwenu podaje Żuczek, wymieniając nazwy oboczne Żukowo oraz Jezioro Gronowskie[5].
Morfometria
Według danych Instytutu Rybactwa Śródlądowego powierzchnia zwierciadła wody jeziora wynosi 53,5 ha[6], natomiast A. Choiński, poprzez planimetrowanie na mapach 1:50 000, określił wielkość jeziora na 46 ha[7]. Jeziorna jednolita część wód powierzchniowych ma powierzchnię 50 ha[8].
Średnia głębokość zbiornika wodnego to 9,2 m, a maksymalna – 25,6 m. Objętość jeziora wynosi 4913,9 tys. m³. Maksymalna długość jeziora to 1525 m, a szerokość 525 m. Długość linii brzegowej wynosi 4100 m[6].
Według Atlasu jezior Polski (red. J. Jańczak, 1997) lustro wody znajduje się na wysokości 135,8 m n.p.m., natomiast według numerycznego modelu terenu udostępnionego przez Geoportal lustro wody znajduje się na wysokości 135,3 m n.p.m.[3][6]
Według Mapy Podziału Hydrograficznego Polski leży na terenie zlewni ósmego poziomu Zlewnia jez. Żuczek[9]. Identyfikator MPHP to 18865213[9]. Powierzchnia zlewni całkowitej jeziora wynosi 17,5 km²[2].
Zagospodarowanie
Administratorem wód jeziora jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy. Utworzył on obwód rybacki, który obejmuje między innymi wody jezior Żuczek, Długie (Dolne) oraz Główna (Główno) (Obwód rybacki jeziora Żukowo na rzece Debrzynka – Nr 1)[10]. Gospodarkę rybacką na jeziorze prowadzi PZW Słupsk[11].
Jezioro pełni również funkcje rekreacyjne. W 2023 roku znajdowało się tutaj jedno kąpielisko wyznaczone zgodnie z zasadami dyrektywy kąpieliskowej – Kąpielisko na jeziorze Żuczek w Debrznie. W latach 2020–2023 roku jakość wód tego kąpieliska oceniono jako doskonałą[12]. W 2023 roku kąpielisko było prowadzone przez Centrum Kultury, Sportu i Turystyki w Debrznie[12].
Czystość wód i ochrona środowiska
W 1991 roku oceniono, że wody jeziora mieściły się w III klasie czystości. W jeziorze wykazano znaczne przekroczenie związków azotu i fosforu. Prowadziło to do intensywnego rozwoju glonów, który objawiał się wysokim stężeniem chlorofilu w górnej warstwie wód. Przezroczystość wód w badaniach z 1991 roku wynosiła około 2 m[2]. Wody jeziora zostały określone jako umiarkowanie podatne na degradację. Najmniej korzystną cechą jeziora było położenie wśród pół uprawnych. Nie bez znaczenia była znaczna wymiana wód, dzięki przepływającej przez jezioro, a zasobnej w substancje rozpuszczone, rzece Debrzynce[2].
Badania z 2021 roku zaliczyły wody jeziora do wód o umiarkowanym stanie ekologicznym, co odpowiada III klasie jakości. Jednym z niewielu badanych wskaźników, był stan fitoplanktonu, który został oceniony jako bardzo dobry. W tym samym roku stan chemiczny wód pozostawiono bez oceny. Przeźroczystość wód została określona na 4,9 metra[13].
Akwen znajduje się na obszarze chronionego krajobrazu o nazwie Doliny Rzeki Debrzynki[14].
Przypisy
- ↑ AndrzejA. Richling AndrzejA. i inni, Regionalna geografia fizyczna Polski : praca zbiorowa, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2021, s. 136, ISBN 978-83-7986-381-5, OCLC 1288191487 [dostęp 2022-04-02] .
- ↑ a b c d e DorotaD. Cydzik DorotaD., DanutaD. Kudelska DanutaD., HannaH. Soszka HannaH., Atlas stanu czystości jezior Polski badanych w latach 1989-1993, Instytut Ochrony Środowiska, 1995, s. 166-169 .
- ↑ a b Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Geoportal krajowy. geoportal.gov.pl. [dostęp 2024-05-16].
- ↑ Instytut Języka Polskiego PAN, Elektroniczny słownik hydronimów Polski – Żuczek [online], eshp.ijp.pan.pl [dostęp 2024-05-16] .
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 164071
- ↑ a b c JerzyJ. Jańczak JerzyJ. (red.), Atlas jezior Polski, t. I, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 1996, s. 58-59, ISBN 83-86001-29-1 .
- ↑ Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 184. ISBN 83-232-1732-7.
- ↑ Żuczek. Karta charakterystyki jcwp [online], Hydroportal. Warstwa: Plany gospodarowania wodami .
- ↑ a b Hydroportal, Informatyczny System Osłony Kraju [dostęp 2024-05-16] .
- ↑ Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Ujednolicony wykaz obwodów rybackich 2023 [online], dane.gov.pl [dostęp 2024-05-02] .
- ↑ Zarząd Okręgu PZW w Słupsku, Wykaz wód nizinnych ZO PZW Słupsk 2023 r. [online], pzw.slupsk.pl, 11 grudnia 2023 [dostęp 2024-05-17] [zarchiwizowane z adresu 2023-12-11] .
- ↑ a b Główny InspektoratG.I. Sanitarny” Główny InspektoratG.I., Kąpielisko na jeziorze Żuczek w Debrznie [online], Serwis Kąpieliskowy [dostęp 2024-02-04] (pol.).
- ↑ Ocena stanu jednolitych części wód jezior w latach 2016–2021 na podstawie monitoringu – tabela [online], Główny Inspektorat Ochrony Środowiska [dostęp 2024-01-27] .
- ↑ Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Rzeki Debrzynki [online], crfop.gdos.gov.pl [dostęp 2024-05-16] (pol.).