Afiksy w języku esperanto
Afiksy w języku esperanto – przyrostki i przedrostki pełniące funkcje słowotwórcze w języku esperanto. Esperanto jest językiem aglutynacyjnym – tworzenie nowych słów lub innych form gramatycznych polega na dołączaniu prefiksów i sufiksów do rdzenia. Mogą one pełnić funkcje gramatyczne, choć najczęściej wykorzystywane są do tworzenia nowych wyrazów. Zarówno prefiksy i sufiksy mogą występować jako oddzielne wyrazy (najczęściej przymiotniki, przysłówki, także przyimki).
Prefiksy
Prefiksy (przedrostki) pełnią w języku esperanto głównie funkcję słowotwórczą. Wiele z nich pochodzi od przyimków.
Prefiksy słowotwórcze
Prefiks BO – oznacza skoligacenie rodzinne przez małżeństwo[1]: patro – ojciec → bopatro – teść, filo – syn → bofilo – zięć
Prefiks ĈEF – oznacza wagę, uprzywilejowaną pozycję, przywództwo[2]: urbo – miasto → ĉefurbo – stolica; redaktoro – redaktor → ĉefredaktoro – redaktor naczelny
Prefiks DIS – oznacza rozdzielenie, rozpad[3]: kuri – biec → diskuri – rozbiec się, tranĉi – ciąć → distranĉi – rozciąć
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/16-09-17-WikiLovesCocktails-Flaschen-Img0066.jpg/220px-16-09-17-WikiLovesCocktails-Flaschen-Img0066.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Clear_empty_glass_bottle.jpg/220px-Clear_empty_glass_bottle.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/15-09-26-RalfR-WLC-0115.jpg/220px-15-09-26-RalfR-WLC-0115.jpg)
Prefiks EK – oznacza początek, nagłość lub krótkotrwałość czynności: dormi – spać → ekdormi – zasnąć; krii – krzyczeć → ekkrii – wykrzyknąć. Czasem sufiks ten może oznaczać długi początek, np. eklerni: Mi eklernis esperanton – zacząłem uczyć się esperanto[4].
Prefiks EKS – oznacza rzecz lub osobę byłą, dawną[5] : ministro – minister → eksministro – były minister
Prefiks GE – służy do tworzenia wyrazów oznaczających osobników obojga płci[6]: knabo – chłopiec → geknaboj – chłopcy i dziewczynki, patro – ojciec → gepatroj – rodzice. Wyrazy z tym przedrostkiem w naturalny sposób występują w liczbie mnogiej.
Prefiks MAL – służy do tworzenia przeciwieństw dla rzeczy wyrażonej rdzeniem[7]: alta – wysoki → malalta – niski, juna – młody → maljuna – niemłody, stary, nova – nowy → malnova – nienowy, stary
Prefiks MIS – oznacza: omyłkowo, błędnie, źle, niewłaściwie, w zły sposób[8]: kompreni – rozumieć → miskompreni – źle zrozumieć, kalkuli – liczyć → miskalkuli – pomylić się w obliczeniach, błędnie policzyć. Mise – omyłkowo
Prefiks PRA – służy do wyrażania dawnego charakteru przedmiotu, zjawiska bądź osoby, którą opisuje rdzeń[9]: arbaro – las → praarbaro – puszcza, homo – człowiek → prahomo – praczłowiek, nepo – wnuk → pranepo – prawnuk
Prefiks RE – służy do zasygnalizowania powrotu, zmiany kierunku lub powtórzenia czynności[10]: doni – dać → redoni – zwrócić, legi – czytać → relegi – przeczytać ponownie, veni – przyjść → reveni → wrócić
Prefiksy powstałe z przyimków
Prefiks AL wywodzi się z przyimka oznaczającego „do”, „ku”, „w kierunku”[11]: doni – dać → aldoni – dodać, porti – nosić → alporti – przynosić
Prefiks ANTAŬ wywodzi się z przyimka oznaczającego „przed” w sensie kierunku, miejsca i czasu[12]: urbo – miasto → antaŭurbo – przedmieście, diri – mówić → antaŭdiri – przepowiedzieć, paroli – mówić → antaŭparolo – przemowa
Prefiks APUD – oznacza bezpośrednią bliskość[13]: bordo – brzeg → apudborda – przybrzeżny, urbo – miasto → apudurba – podmiejski
Prefiks ĈIRKAU – wywodzi się z przyimka oznaczającego „naokoło”, „wokół”[14]: iri – iść → ĉirkauiri – obejść, kolo – szyja → ĉirkaŭkolo – naszyjnik, obroża
Prefiks DE – oznacza usunięcie czegoś: tranĉi → detranĉi – odciąć, fali – upaść → defali – odpaść, lavi → delavi – zmyć[15].
Prefiks DUM – pochodzi od przyimka oznaczającego „podczas”, „w ciągu”, „w czasie”[16]: vivo – życie → dumviva – dożywotni; nokto – noc → dumnokta – nocny, mający miejsce w nocy
Prefiks EKSTER – wywodzi się do przyimka oznaczającego „na zewnątrz” i sugeruje pozycję zewnętrzną w stosunku do desygnatu zawartego w rdzeniu[14]: lando – kraj → eksterlando – zagranica, dubi – wątpić → eksterduba – poza wszelką wątpliwością
Prefiks EL – oznacza wykonanie pracy aż do osiągnięcia zamierzonego rezultatu lub do naturalnego końca czynności: baki → elbaki – wypiec (ciasto), gladi → elgladi – wyprasować, fumi → elfumi – wypalić (papierosa)[17].
Prefiks EN – oznacza wprowadzenie czegoś, włączenie, wprowadzenie do środka, np. skribi → enskribi – wpisać, gluti → engluti – połknąć[15]. Ene – wewnątrz, ena – wewnętrzny[13]
Prefiks FOR – jest użyty, gdy czasownik opisuje zużycie, zniszczenie, usunięcie: drinki → fordrinki – przepić (pieniądze)[15].
Prefiks ĜIS – pochodzi od przyimka oznaczającego „aż do” i oznacza zakończenie czynności[18]: vivi – żyć → ĝisvivi – dożyć, morto – śmierć → gismorta – dośmiertny
Prefiks INTER – pochodzi od przyimka oznaczającego „pomiędzy” i wskazuje na wzajemną relację bądź położenie między dwoma obiektami[19]: linio – linia → interlinio – interlinia, nacia – narodowy → internacia – międzynarodowy, reto – sieć → interreto – internet, paroli – mówić → interparoli – rozmawiać
Prefiks KONTRAŬ – pochodzi od przyimka oznaczającego „naprzeciw”, „przeciwko”, „wbrew” i oznacza pozycją przeciwną w stosunku do czynności wyrażonej rdzeniem[16]: agidziałać → kontraŭagi – przeciwdziałać, venno – trucizna → kontraŭveno – odtrutka
Prefiks KROM – pochodzi od przyimka oznaczającego „oprócz”, „poza” i oznacza coś dodatkowego względem desygnatu wyrażonego rdzeniem[20]: leciono – lekcja → kromleciono – korepetycja, virino – kobieta; kromvirino – kochanka, nałożnica
Prefiks KUN – występuje tam, gdzie czynność wyrażona czasownikiem polega na łączeniu, działanie w tym samym celu: preni → kunpreni – zabrać ze sobą, meti → kunmeti – złożyć razem, labori → kunlabori – współpracować, veni → kunveni – zebrać się[15]
Prefiks LAŬ – pochodzi od przyimka oznaczającego „według”, „wzdłuż”, „zgodnie z”[21]: eble – może → laŭebla – w miarę możliwości, diri – mówić → laŭdire – jak powiadają
Prefiks MALGRAŬ – pochodzi od przyimka oznaczającego „mimo”, „pomimo” i jest rzadko używany jako prefiks[20]: volo – chęć, wola → malgraŭvola – mimowolny, bezwiedny
Prefiks PER – zmienia aspekt czasownika z niedokonanego na dokonany. Używa się go w czasownikach oznaczających zdobycie czegoś w wyniku czynności przedstawionej czasownikiem: labori → perlabori (monon) – zarobić (pieniądze), konstrui → perkonstrui – wybudować[22]
Prefiks POST – pochodzi od przyimka oznaczającego „po”, „za” w sensie miejsca, kierunku lub czasu[13]: morgaŭ – jutro → postmorgaŭ – pojutrze, iri – iść → postiri – iść za kimś, śledzić kogoś
Prefiks PRETER – pochodzi od przedimka oznaczającego „wzdłuż”, „obok”[23]: iri – iść → preteriri – przejść obok, vidi – widzieć → pretervidi – przeoczyć
Prefiks PRI – zmienia nieprzechodnią formę czasownika w przechodnią, przy okazji tworząc postać dokonaną[22]: pensi – myśleć → pripensi – przemyśleć (coś), paroli – mówić → priparoli – omówić
Prefiks SUB – pochodzi od przyimka oznaczającego „pod” i oznacza pozycję niższą względem tej, któ©ą zajmuje desygnat określony rdzeniem[24]: tera – ziemia → subtera – podziemny, meti – kłaść → submeti – podkładać
Prefiks SUPER – pochodzi od przyimka oznaczającego „nad” i oznacza wyższą pozycję niż desygnat wyrażony rdzeniem[25]: krii – krzyczeć → superkrii – przekrzyczeć, pagi – płacić → superpagi – przepłacać
Prefiks SUR – wskazuje na pozycję „na” i również zamienia postać czasownika na dokonaną[22]: meti – położyć – surmeti – włożyć, nałożyć (ubranie), iri – iść → suriri – wejść (na szczyt)
Prefiks TRA – pochodzi od przyimka oznaczającego „przez”, „poprzez”, „na wskroś”[18]: legi – czytać → tralegi – przeczytać całość, konduki – prowadzić → trakonduki – przeprowadzić
Prefiks TRANS – jest odpowiednikami polskiego przedrostka „prze–”[22] i pochodzi od przyimka oznaczającego „z tamtej strony”[18]: planti – sadzić (roślinę) – transplanti – przesadzić, porti – nosić → transporti – transportować
Sufiksy
Sufiksy gramatyczne
Są to końcówki, które stosuje się dla zaznaczenia kategorii gramatycznej wyrazu: liczby, przypadku, czasu, strony itp.
Sufiksy grupy nominalnej
Sufiks –O jest cechą rzeczownika[26]: ŝtelisto – złodziej, malfacilaĵo – trudność, patro – ojciec
Sufiks –N – stosuje się dla rzeczowników lub przymiotników w bierniku[26]: frago – truskawka → fragon – truskawkę, lernejo – szkoła → lernejon – szkołę
Sufiks –J oznacza liczbę mnogą rzeczownika albo przymiotnika[27]: malgranda – mały → malgrandaj → małe, kato – kot → katoj – koty
Sufiks –A jest cechą przymiotnika[28]: bela – piękny, elektra – elektryczny, granda – duży
Sufiks –E oznacza przysłówek[29]: bona – dobry → bone – dobrze, bela – piękny → bele – pięknie, rapida – szybki → rapide → szybko, skribi – pisać → skribe – pisemnie
Sufiksy czasownikowe
Sufiks –I jest cechą bezokolicznika czasownika[28]: esti – być, trinki – pić, renkonti – spotkać
Sufiks –AS determinuje czas teraźniejszy czasownika[28]: kanti → kantas → śpiewam, porti → portas – niosę, aĉeti → acetas – kupuję
Sufiks –OS determinuje czas przyszły czasownika[28]: maĉi – gryźć → maĉos – będę gryzł, vendi → vendos – sprzedam, montri →
Sufiks –IS determinuje czas przeszły czasownika[28]: bati → batis – biłem, malfermi → malfermis – zamknąłem, plibonigi → plibonigis – poprawiłem
Sufiks –US służy do tworzenia formy warunkowej czasownika[28]: legi → legus – przeczytałbym, deziri → dezirus – chciałbym, życzyłbym sobie, povi → povus – mógłbym
Sufiks –U jest cechą trybu rozkazującego i łączącego[30]: preni → prenu – przynieś, abym przyniósł, montri → montru – pokaż, abym pokazał, fari → faru – rób, abyś robił
Sufiksy imiesłowowe
Sufiksy imiesłowowe czynne
Sufiks –ANT, mogący przyjmować formy: rzeczownikową (–ANTO), przymiotnikową (ANTA) i przysłówkową (–ANTE) służy do tworzenia imiesłowów czynnych teraźniejszych z tematu czasownika[31]: legi – czytać → leganto – (ktoś) czytający, rigardi – patrzeć → rigardanta – patrząc
Sufiks –INT, mogący przyjmować formy: rzeczownikową (–INTO), przymiotnikową (INTA) i przysłówkową (–INTE) służy do tworzenia imiesłowów czynnych przeszłych z tematu czasownika[31]: kreski – rosnąć → kreskinta – ten, który urósł, provi – próbować → provinte – spróbowawszy, ŝteli – kraść → ŝtelinta – ten, który ukradł
Sufiks –ONT, mogący przyjmować formy: rzeczownikową (–ONTO), przymiotnikową (ONTA) i przysłówkową (–ONTE) służy do tworzenia imiesłowów czynnych przyszłych z tematu czasownika[31]: reveni – wrócić → revenonto – ten, który ma wrócić, friti – smażyć → fritonta ovo – jajko do usmażenia
Sufiksy imiesłowowe bierne
Sufiks –AT, mogący przyjmować formy: rzeczownikową (–ATO), przymiotnikową (ATA) i przysłówkową (–ATE) służy do tworzenia imiesłowów biernych teraźniejszych z tematu czasownika[31]: ŝanĝi – zmieniać → ŝanĝata – zmieniany (teraz), ornami – ozdabiać → ornamata – ozdabiany
Sufiks –IT, mogący przyjmować formy: rzeczownikową (–ITO), przymiotnikową (ITA) i przysłówkową (–ITE) służy do tworzenia imiesłowów biernych przeszłych z tematu czasownika[31]: preni – wziąć → prenite – wziąwszy; manĝi – jeść → mangita – zjedzony
Sufiks –OT, mogący przyjmować formy: rzeczownikową (–OTO), przymiotnikową (OTA) i przysłówkową (–OTE) służy do tworzenia imiesłowów biernych przyszłych z tematu czasownika[31]: vendi – sprzedać → vendota tablo – stół, który będzie sprzedany
Sufiksy specjalne –ig– i –iĝ–
Sufiks –IG – służy do dawania czasownikom aspektu przechodniości: sidi – siedzieć → sidigi – sadzać. Czasowniki przechodnie można tworzyć również z innych części mowy: pura – czysty → purigi – czyścić, ruino – ruina → ruinigi – rujnować[32].
Sufiks –IĜ – służy do tworzenia czasowników nieprzechodnich i ma działanie przeciwne do sufiksu –IG–: veki – budzić (kogoś) → vekiĝi – budzić się[33].
Sufiksy zaimkowe
Stosowane są przy tworzeniu zaimków.
Sufiks –U oznacza osobę[34]: kiu – kto, który, ĉiu – każdy, neniu – żaden
Sufiks –O oznacza przedmiot[34]: kio – co, tio – tamto, nenio– nic
Sufiks –A oznacza cechę[34]: kia – jaki, ia – jakiś, nenia – żaden
Sufiks –ES oznacza przynależność[34]: kies – czyj, ĉies – należący do wszystkich, nenies – niczyj
Sufiks –E oznacza miejsce[34]: kie – gdzie, ie – gdzieś, tie – tam, nenie – nigdzie
Sufiks –EL oznacza sposób[34]: kiel – jak, iel – w jakiś sposób, jakoś, neniel – w żaden sposób
Sufiks –AM oznacza czas[34]: kiam – kiedy. tiam – wtedy, neniam – nigdy
Sufiks –IOM oznacza liczbę[34]: kiom – ile, iom – nieco, trochę, neniom – nic, żadna ilość
Sufiks –AL oznacza przyczynę[34]: kial – dlaczego, ial – dlatego, ĉial – ze wszech przyczyn, nenial – bez przyczyny
Sufiksy używane z liczebnikiem
Liczebniki określające krotność tworzy się przy pomocy przyrostka –OBL – oraz odpowiedniego liczebnika i najczęściej są przymiotnikami lub przysłówkami: unuobla – pojedynczy, duobla – podwójny, unuoble – pojedynczo, duoble – podwójnie[35].
Sufiks –ON – służy do tworzenia ułamków zwykłych przez dodanie go do odpowiedniego liczebnika: duono – połowa, jedna druga, sep okonoj – siedem ósmych. Mianownik ułamka występuje w mianowniku liczby mnogiej[35].
Sufiks –OP – służy do tworzenia liczebników krotności, przez dodanie go do odpowiedniego liczebnika. Otrzymany wyraz może być najczęściej przymiotnikiem lub przysłówkiem: unuopa – pojedynczy, unuope – pojedynczo; duopa – podwójny, triope – potrójnie[36].
Wielokrotność można wyrazić przy pomocy przyrostka –FOJE[37]: dufoje – dwa razy, kiomfoje – ile razy? Mi vidis lin hodiaŭ trifoje. – widziałem go dziś trzy razy.
Sufiksy słowotwórcze
Sufiks –AĈ – używa się, dla podkreślenia wstrętu, pogardy dla przedmiotu lub osoby określonej przez rdzeń[38]: homo – człowiek → homaĉo – człowiek brzydki (ze względów estetycznych). Aĉa – wstrętny, paskudny
Sufiks –AD – wskazuje na długość wykonywanej czynności[7]: skribi → skribadi – pisywać, paroli → paroladi – mawiać
Sufiks –AĴ – może oznaczać[39]:
- przedmiot o cechach, które posiada rdzeń: dolĉa – słodki → dolĉaĵo – słodycz, coś słodkiego
- efekt czynności wyrażonej przez rdzeń: konstrui – budować → konstruaĵo – budowa
- produkt zrobiony z czegoś, co określa rdzeń: porko – wieprz → porkaĵo – wieprzowina
Sufiks –AD – oznacza powtarzalność lub długotrwałość czynności wyrażonej rdzeniem[40]: fari – robić → farado – robienie, skribi – pisać → skribadi – pisywać
Sufiks –AN – oznacza członka zbiorowości, mieszkańca miasta lub kraju, wyznawcę religii[3]: islam → islamano – wyznawca islamu, klubo – klub → klubano – klubowicz, Varsovio → Varsoviano – warszawiak
Sufiks –AR – oznacza zbiór, zespół, rzecz złożoną z przedmiotu opisanego przez rdzeń[1]: arbo – drzewo → arbaro – las, junulo – młody człowiek → junularo – młodzież
Sufiks –ĈJ – stosuje się dla pieszczotliwego zdrobnienia imienia męskiego lub tytułu[41]: Johano – Jan → Joĉjo – Jaś, patro – ojciec → paĉjo – tatuś
Sufiks –EBL – oznacza, że coś jest możliwe do wykonania[3]: kompreni – rozumieć → komprenebla – zrozumiały. legi – czytać → legebla – możliwy do odczytania, czytelny; eble – możliwe
Sufiks –EC – oznacza cechę, którą posiada rdzeń, a także oderwane pojęcie[42]: bela – ładny → beleco – piękno, stulta – głupi → stulteco – głupota
Sufiks –EDZINO – odpowiada polskiemu –„owa” i dodaje się go do tytułów lub zawodów[43]: profesoro – profesor → profesoredzino – profesorowa
Sufiks –EG – służy do tworzenia wskazywania na duże rozmiary rzeczy określonej rdzeniem: bela → belega – bardzo duży, varma – ciepły → varmega – gorący[44]; ega – wielki
Sufiks –EJ – oznacza miejsce związane ze znaczeniem wyrazu, do którego jest przyłączany, lub gdzie odbywa się czynność określona przez rdzeń[45]” lerni → lernejo – szkoła, teni – trzymać → tenejo – schowek, labori → laborejo – miejsce pracy; ejo – pomieszczenie
Sufiks –EM – oznacza skłonność, chęć, ochotę w zakresie określonym przez rdzeń[46]: labori – pracować → laborema – pracowity, ŝpari – oszczędzać – ŝparema – oszczędny; emo – skłonność
Sufiks –ER – oznacza małą cząstkę rzeczy wyrażonej przez rdzeń[47]: sablo – piasek → sablero – ziarenko piasku, neĝo – śnieg → neĝero – płatek śniegu, śnieżynka. Ero – cząstka, element.
Sufiks –ESK – oznacza rzecz podobną do desygnatu wyrażonego rdzeniem[48]: blanka – biały → blankeska – białawy, infano – dziecko → infaneska – dziecinny
Sufiks –ESTR – oznacza szefa, przełożonego, dyrektora[2]: ŝipo – statek → ŝipestro – kapitan statku, urbo – miasto → urbestro – burmistrz, mer, prezydent miasta
Sufiks –ET – służy do tworzenia zdrobnień bądź też wskazywania na niewielkie rozmiary rzeczy określonej rdzeniem: hundo – pies → hundeto – piesek (niewielkich rozmiarów), urbo – miasto → urbeto – miasteczko (niewielkie miasto). Wyraz z tym przyrostkiem może również określać stosunek emocjonalny do rzeczy określonej rdzeniem: mia kara patrineto – moja ukochana mamusia[49]
Prefiks FI – dodaje się w celu zaznaczenia, że mówiący odczuwa w stosunku do przedmiotu wyrażonego rdzeniem obrzydzenie moralne[38]: homo – człowiek → fihomo – łajdak, kanalia (uwaga: nie należy mylić z przyrostkiem –AĈ–). Fia – podły, wstrętny.
Sufiks –ID – oznacza potomka, młodego osobnika[50]: hundo – pies → hundido – szczeniak piesek, reĝo – król → reĝido – królewicz
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Fish_and_chips_Portobello_Road.jpg/220px-Fish_and_chips_Portobello_Road.jpg)
Sufiks –IL – oznacza narzędzie, urządzenie, przyrząd wykonujący czynność związaną ze znaczeniem rdzenia[51]: ŝlosi – zamykać na klucz → ŝlosilo – klucz, tranĉi – ciąć → tranĉilo – nóż; ilo – narzędzie
Sufiks –IN – służy do tworzenia rodzaju żeńskiego rzeczowników i przymiotników: redaktoro – redaktor → redaktorino – redaktorka, patro – ojciec → patrino – matka[7]
Sufiks –IND – służy do podkreślenia wartości, wskazania, że wyraz wyrażony rdzeniem jest godzien, wart[52]: miri – podziwiać → mirinda – godny podziwu, kredi – wierzyć → kredinda – wiarygodny
Sufiks –ING – oznacza futerał, nasadkę, pochwę[38]: fingro – palec → fingringo – naparstek, kandelo – świeca → kandelingo → świecznik
Sufiks –ISM – oznacza doktrynę, ruch, system[53]: koonio – kolonia → kolonialismo – kolonializm, spirito – duch → spiritualizmo – spirytualizm
Sufiks –IST – może oznaczać[54]:
- osobę wykonującą jakiś konkretny zawód lub stałą czynność: labori – pracować → laboristo – robotnik, ŝteli – kraść → ŝtelisto – złodziej, dento – ząb → dentisto – dentysta
- zwolennika ideologii, idei lub prądu umysłowego: Esperanto – esperanto → esperantisto – esperantysta, sociala – społeczny → socialisto – socjalista
Sufiks –IV – oznacza zdolność[55]: produkti – produkować, produktiva – zdolny do produkcji, pagi – płacić → pagiva kliento – wypłacalny klient
Sufiks –IZ – oznacza pokryć czymś, zaopatrzyć[56]: oro – złoto → orizi – pokryć złotem, ozłocić
Sufiks –LAND – służy do tworzenia niektórych nazw krajów[57]: polo – Polak → Pollando – Polska
Sufiks –MAL – oznacza przeciwieństwo cechy, którą odznacza się rdzeń[58]: antaŭ – przed → malantau – za, varma – ciepły → malvarma – zimny. Jest różnica między mal a ne: druga partykuła jest przeczeniem. utila – pożyteczny → malutila – szkodliwy → neutila – nieużyteczny[59].
Sufiks –NJ – stosuje się dla pieszczotliwego zdrobnienia imienia żeńskiego lub tytułu[41]: Marjo – Maria → Manjo – Marysia, patrino – matka → panjo – mamusia
Sufiks –UJ – może oznaczać[60]:
- pojemnik lub naczynie do przechowywania rzeczy określonych przez rdzeń: mono – pieniądze → monujo – portfel, salo – sól → salujo – solniczka. Ujo – naczynie, pojemnik
- nazwę drzewa pochodzącą od nazwy owocu: pomo – jabłko → pomujo – jabłoń
- nazwę kraju utworzoną od nazwy narodowości: germano – Niemiec → Germanujo – Niemcy
Sufiks –UL – oznacza osobę o cechach wskazanych przez rdzeń[45]: freneza – szalony → frenezulo – wariat, juna – młody → junulo – młodzieniec, blonda – blond, o jasnych włosach → blondulo – blondyn; ulo – osoba
Sufiks –UM – nie ma konkretnego przydziału i używany jest niejako rezerwowo[61]: butiko – sklep → butikumi – robić zakupy, plena – pełny → plenumi – wypełnić
Przypisy
- ↑ a b Pettyn 1987 ↓, s. 63.
- ↑ a b Wimmer 2009 ↓, s. 101.
- ↑ a b c Pettyn 1987 ↓, s. 57.
- ↑ Seppik 1937 ↓, s. 69.
- ↑ Wimmer ↓.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 26.
- ↑ a b c Pettyn 1987 ↓, s. 11.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 97.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 55.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 22.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 64.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 47.
- ↑ a b c Wimmer 2009 ↓, s. 46.
- ↑ a b Wimmer 2009 ↓, s. 65.
- ↑ a b c d Pettyn 1990 ↓, s. 77.
- ↑ a b Wimmer 2009 ↓, s. 74.
- ↑ Pettyn 1990 ↓, s. 76–77.
- ↑ a b c Wimmer 2009 ↓, s. 49.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 65–66.
- ↑ a b Wimmer 2009 ↓, s. 75.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 67–68.
- ↑ a b c d Pettyn 1990 ↓, s. 78.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 66.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 67.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 72.
- ↑ a b Wimmer 2009 ↓, s. 14.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 15.
- ↑ a b c d e f Wimmer 2009 ↓, s. 16.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 17.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 29.
- ↑ a b c d e f Wimmer 2009 ↓, s. 59–60.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 52.
- ↑ Seppik 1937 ↓, s. 67.
- ↑ a b c d e f g h i Wimmer 2009 ↓, s. 36.
- ↑ a b Pettyn 1987 ↓, s. 47.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 80.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 41.
- ↑ a b c Pettyn 1987 ↓, s. 105.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 27.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 79.
- ↑ a b Wimmer 2009 ↓, s. 2102.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 74.
- ↑ Pettyn 1991 ↓, s. 164.
- ↑ Seppik 1937 ↓, s. 38–39.
- ↑ a b Pettyn 1987 ↓, s. 18.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 77.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 99.
- ↑ Pettyn 1991 ↓, s. 156.
- ↑ Seppik 1937 ↓, s. 38.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 109.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 83.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 29.
- ↑ Wimmer 2009 ↓, s. 96.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 21–22.
- ↑ Pettyn 1991 ↓, s. 162.
- ↑ Pettyn 1991 ↓, s. 163.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 81.
- ↑ Wennergren 2019 ↓, s. 647.
- ↑ Wennergren 2019 ↓, s. 647–648.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 80–81.
- ↑ Pettyn 1987 ↓, s. 103.
Bibliografia
- Andrzej Pettyn: Esperanto Podręcznik języka międzynarodowego. Bydgoszcz: Centralny Ośrodek Informacji Turystycznej, 1987.
- Andrzej Pettyn: Gramatyka języka esperanto. Warszawa: Nowe Wydawnictwo Polskie, 1990.
- Henrik Seppik: La tuta Esperanto Gramatiko por progresintoj Gvidilo por kursestroj. Budapest: Literatura mondo, 1937.
- Paweł Wimmer: Esperanto en dek lecionoj. Warszawa: Studio Opinii, 2009.
- Vilho Setälä: Privilegia vojo al lingvoscio Esperanto. Helsingfors: Fondumo Esperanto, 1977.
- Leo Turno: Podręcznik języka esperanto. Kraków: Wydawnictwo Polonia, 1928.
- Bertilo Wennergren: Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko. 2019.
- p
- d
- e
Język | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Kultura i ruch | |||||||
Pisarze |
| ||||||
Organizacje |
|