Alfons Wnętrzak
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 3 września 1896 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | wiosna 1940 |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1914–1940 |
Siły zbrojne | Wojsko Polskie |
Jednostki | |
Stanowiska | dowódca kompanii |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Alfons Wnętrzak[a] (ur. 3 września 1896 w Żywcu, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – kapitan administracji (piechoty) Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Urodził się 3 września 1896 w Żywcu, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Stanisława i Anny ze Sprychów[1][2][3][4][5]. W 1914 ukończył naukę w piątej klasie c. k. Wyższej Szkoły Realnej w Żywcu[6]. Grał na waltorni w orkiestrze szkolnej[7].
W tym samym roku wstąpił do Legionów Polskich[8][9][10]. Początkowo służył w 1 pułku piechoty[8]. 25 stycznia 1915 został przydzielony do Komendy I Brygady LP, pozostając w ewidencji 5 pułku piechoty[8]. Wiosną 1916 został wykazany w kadrze Komendy Grupy Polskich Legionów w Kozienicach, a 9 maja tego roku wymieniony w spisie imiennym kompanii marszowych w tym garnizonie[8]. 26 czerwca 1917 w żywieckiej szkole realnej „złożył maturę przyśpieszoną”[11]. W 1918 służył w II Korpusie Polskim w Rosji, a następnie działał w Polskiej Organizacji Wojskowej[1].
W latach 1918–1920 walczył w szeregach Wojska Polskiego[1]. 21 sierpnia 1919 jako podoficer byłych Legionów Polskich służący w 8 pułku piechoty Legionów został mianowany z dniem 1 sierpnia tego roku podporucznikiem w piechocie[12].
Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 8 pułku piechoty Legionów w Lublinie[13]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 55. lokatą w korpusie oficerów piechoty[13][14]. Później został przeniesiony do 3 pułku strzelców podhalańskich w Bielsku[15][16]. 31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień kapitana ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 34. lokatą w korpusie oficerów piechoty[17][18][19][20]. Z dniem 26 lutego 1925 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza[21]. Służył w 12 batalionie granicznym w Skałacie[1]. 23 grudnia 1927 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z pozostawieniem na dotychczas zajmowanym stanowisku w KOP[22]. W kwietniu 1928 został przeniesiony z KOP do 3 pułku strzelców podhalańskich[23][24][25]. W czerwcu 1933 został przeniesiony do 71 pułku piechoty w Ostrowi Mazowieckiej[26][27][28]. W 1937 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Pińczów na stanowisko kierownika referatu[1]. W marcu 1939 pełnił służbę w Komendzie Rejonu Uzupełnień Pińczów na stanowisku kierownika II referatu uzupełnień[29]. W tym czasie był już przeniesiony do korpusu oficerów administracji, grupa administracyjna[30]. Od 10 września 1939 jako dowódca kompanii plot. karabinów maszynowych typ B nr 107 walczył w składzie Grupy „Stalowa Wola”[31].
W czasie kampanii wrześniowej 1939 dostał się do sowieckiej niewoli[1]. Przebywał w obozie w Starobielsku[1]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach[1]. Od 17 czerwca 2000 spoczywa na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[32].
![]() | Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews pt. 2007-11-09: Pierwszy dzień uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” |
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora[33]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[34].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości – 15 kwietnia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[35][2][36]
- Krzyż Walecznych[30]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[1]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[1]
- Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych[37]
Zobacz też
- jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
- obozy NKWD dla jeńców polskich
- ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie
- zbrodnia katyńska
Uwagi
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 601.
- ↑ a b Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-01-17].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-01-17].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-01-17].
- ↑ Sprawozdanie 1917 ↓, s. 40.
- ↑ Sprawozdanie 1914 ↓, s. 83.
- ↑ Sprawozdanie 1914 ↓, s. 63.
- ↑ a b c d Wnętrzak Alfons. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2024-01-17].
- ↑ Sprawozdanie 1916 ↓, s. 42.
- ↑ Sprawozdanie 1917 ↓, s. 35.
- ↑ Sprawozdanie 1917 ↓, s. 40, 45.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 88 z 12 września 1919, poz. 3130.
- ↑ a b Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 72.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 422.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 382.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 330.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924, s. 172.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 365.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 201.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 47.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 21 lipca 1925, s. 398.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 23 grudnia 1927. Dodatek Nr 1, s. 8.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928, s. 178.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 103.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 617.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933, s. 132.
- ↑ Lista starszeństwa 1933 ↓, s. 43.
- ↑ Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 42.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 854.
- ↑ a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 293.
- ↑ Głowacki 1986 ↓, s. 129, 332.
- ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2024-01-09].
- ↑ M.P. z 1932 r. nr 92, poz. 124.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-01-17].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-01-17].
Bibliografia
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższej Szkoły Realnej w Żywcu za rok szkolny 1913/14. Żywiec: Nakładem Funduszu Naukowego, 1914.
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższej Szkoły Realnej w Żywcu za rok szkolny 1915/16. Żywiec: Nakładem Funduszu Naukowego, 1916.
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższej Szkoły Realnej w Żywcu za rok szkolny 1916/17. Żywiec: Nakładem Funduszu Naukowego, 1917.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1 lipca 1933. Warszawa: Przegląd Piechoty, 1933.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 5 czerwiec 1935. Warszawa: Departament Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1935.
- Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
- Ludwik Głowacki: Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939. Wyd. 2. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1986. ISBN 83-222-0377-2.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.