Andrzej Kmicic
Postać z Potopu | |||
![]() Kmicic podczas kuligu z Oleńką (mal. Juliusz Kossak) | |||
Twórca | Henryk Sienkiewicz | ||
---|---|---|---|
Grany przez | Daniel Olbrychski | ||
|
Andrzej Kmicic – postać fikcyjna, główny bohater powieści Potop Henryka Sienkiewicza. Pojawia się też przejściowo w następnej części Trylogii (Pan Wołodyjowski).
Jako chorąży orszański był charakterystycznym przedstawicielem ówczesnej szlachty litewskiej, znanym z wojennych wyczynów potomkiem dawniej możnego, lecz zrujnowanego przez wojny z Moskwą rodu szlacheckiego ze Smoleńszczyzny.
Dzieje postaci
![]() | Tę sekcję od 2019-09 należy dopracować: wymaga ona poprawnej stylistyki i znacznego rozwinięcia z istotnymi szczegółami. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji. |
Na początku Potopu, gdy przyjeżdża do Wodoktów, gdzie mieszka Aleksandra Billewiczówna, z którą ma się ożenić wedle testamentu Herakliusza Billewicza, ukazuje się jako warchoł i zabijaka. Następnie służy u księcia Janusza Radziwiłła, którego zdradzieckie zamiary poznaje dopiero w rozmowie z księciem Bogusławem. Kmicic, ujrzawszy zdradę obu Radziwiłłów, przeszedł na stronę konfederatów i Jana Kazimierza. Broniąc Ojczyzny, przybrał nazwisko Babinicz od miasteczka Babinicze leżącego w jego włościach, ponieważ na jego własnym ciążyło piętno zdrajcy. Brał udział w obronie Jasnej Góry, gdzie wysadził największą szwedzką kolubrynę. Następnie udał się na Śląsk do króla, gdzie podczas powrotu do kraju uratował Jana Kazimierza. Brał udział w bitwie pod Prostkami, dowodząc Tatarami krymskimi wspomagającymi Polaków.
Geneza postaci
Pierwowzorem tej postaci miał być strażnik wielki litewski Samuel Kmicic[potrzebny przypis]. Faktyczny literacki pierwowzór postaci Kmicica i jego „kompanii” stworzył jednak Józef Ignacy Kraszewski w powieści Szaławiła (1870) w osobie znanego awanturnika Zbisława Wierzchowskiego i jego towarzyszy. Jeden z nich – najbliższy przyjaciel, Jan Żubr przypomina swymi zasadniczymi cechami postać Jaromira Kokosińskiego, a ich pijacka biesiada w Żurowie to pomysł naśladowany w Potopie przez Sienkiewicza hulanką w Lubiczu[1]. Na zapożyczenia te zwrócił już uwagę prof. Wincenty Danek[2].
Film i muzyka
- W filmie Obrona Częstochowy (1913, reż. Edward Puchalski) postać tę zagrał Bronisław Oranowski.
- W rosyjskiej produkcji Potop (Потоп) (1915, reż. Piotr Czardynin) jako Kmicic wystąpił Iwan Mozżuchin.
- W adaptacji filmowej Potopu (1974, reż. Jerzy Hoffman) w postać wcielił się Daniel Olbrychski.
- O tej postaci opowiada utwór Pan Kmicic autorstwa Jacka Kaczmarskiego[3].
Przypisy
- p
- d
- e
Ogniem i mieczem | |
---|---|
Potop |
|
Pan Wołodyjowski |
|
Ekranizacje |
|
Zobacz też |
|