Archiwum Diecezjalne Płockie
![]() Siedziba Archiwum Diecezjalnego | |
Data założenia | 5 XII 1922 |
---|---|
Siglum | ADPl |
Dyrektor | Katarzyna Kalińska |
Rodzaje zbioru | archiwalia wytworzone w kancelariach kościelnych diecezji płockiej |
Państwo |
|
Miejscowość | Płock |
Adres | ul. abp. A.J. Nowowiejskiego 2, 09-400 Płock |
Położenie na mapie Płocka ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Archiwum Diecezjalne Płockie (łac. Archivum diœcesanum Plociæ) – instytucja Kurii Diecezjalnej Płockiej, gromadząca, przechowująca i udostępniająca archiwalia wytworzone w kancelariach kościelnych diecezji płockiej.
Historia
Archiwum Diecezjalne jest formalną i rzeczywistą kontynuacją archiwum kapituły katedralnej płockiej, przechowującego do 1922 roku nie tylko dokumentację własną, ale także najdawniejsze zachowane archiwa diecezji począwszy od jej powstania[1]. Również erygowana w 1448 roku przez bp. Pawła Giżyckiego kapituła pułtuska miała swoje archiwum[2]. Oddzielnie, przynajmniej od 1499 roku, przechowywano dokumentację działalności biskupów, najpierw jako archiwa oficjalatów (płockiego i pułtuskiego), potem jako archiwa konsystorzy (płockiego i pułtuskiego), w końcu jako archiwum kurii diecezjalnej[3].
Archiwum Diecezjalne w obecnej formie zostało erygowane 5 XII 1922 roku przez bp. bł. Antoniego J. Nowowiejskiego, a jego pierwszym został mianowany ks. Władysław T. Mąkowski, liturgista, historyk i działacz społeczny[3]. Archiwum powstało ze scalenia różnych, oddzielnych dotychczas, zespołów: archiwum kapituły katedralnej płockiej, archiwum kapituły pułtuskiej, archiwum konsystorza płockiego, archiwum konsystorza pułtuskiego, archiwum Kurii Diecezjalnej Płockiej oraz archiwów seminariów pułtuskiego i płockiego. Połączone zespoły przeniesiono w 1926 roku do nowo wybudowanego gmachu na terenie seminarium duchownego[4][5]. Z czasem zasób powiększono o zbiór ksiąg metrykalnych sprowadzanych z parafii diecezji.
Zimą i wiosną 1940 roku, podczas okupacji niemieckiej zbiory Archiwum wraz ze zbiorami biblioteki seminaryjnej zostały zrabowane i wywiezione do Królewca[6]. Latem 1945 roku prawie nieuszkodzone zbiory zostały dzięki wysiłkom ks. Romualda Zawistowskiego, ks. Jakuba Wójcickiego i ks. Mieczysława Żywczyńskiego odnalezione, sprowadzone do Płocka, gdzie do dziś są przechowywane i udostępniane.
Zasób
W zasobach Archiwum znalazły miejsce zachowane dokumenty wytworzone przez kancelarie biskupów płockich (1448-1945), kapitułę katedralną płocką (1438-1893) i kapitułę pułtuską (1482-1902). Archiwum zawiera też fragmenty dokumentów seminariów duchownych płockiego i pułtuskiego oraz klasztorów znajdujących się na terenie diecezji przed 28 X 1925 (min. Czerwińska nad Wisłą, Płocka, Skępego, Trutowa). W zbiorach Archiwum przechowywane są wreszcie księgi metrykalne z 228 parafii diecezji płockiej w granicach z 28 X 1925 roku oraz kilkunastu z okresu poprzedzającego tamtą zmianę. Oddzielnym zespołem jest zbiór pergaminowych dyplomów z różnych kancelarii (XIII-XX w.).
Zobacz też
Przypisy
- ↑ W.W. Góralski W.W., Kapituła katedralna w Płocku XII-XVI w. Studium z dziejów organizacji prawnej kapituł polskich, Płock 1979, s. 232–237 .
- ↑ W.W. Graczyk W.W., Paweł Giżycki – Biskup Płocki (1439-1463), Płock 1999, s. 78–80 .
- ↑ a b A.J.A.J. Nowowiejski A.J.A.J., Płock. Monografja historyczna, Płock 1930, s. 490 .
- ↑ M.M.M.M. Grzybowski M.M.M.M., Mądrość zbudowała sobie dom, Płock 2004, s. 28 .
- ↑ NowowiejskiN. A.J. NowowiejskiN., Płock. Monografja historyczna, Płock 1930, s. 457 .
- ↑ W.W. Graczyk W.W., Biblioteka Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku, Płock 2003, s. 97–98 .
Bibliografia
- Graczyk W. (red.), Biblioteka Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku, Płock 2003.
- Graczyk W., Marszalska J., Księgi rękopiśmienne i stare druki w zbiorach Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku, Kraków 2010.
- Grzybowski M.M., Mądrość zbudowała sobie dom, Płock 2004.
- Majewski D., Inwentarz ksiąg metrykalnych, Płock 2006¹, Płock 2014².
- Majewski D., Spis dokumentów parafialnych, Płock 2011.
- Nowowiejski A.J., Płock. Monografja historyczna, Płock 1917¹, Płock 1930².
- Żebrowski T., Zarys dziejów diecezji płockiej, Płock 1976.
Linki zewnętrzne
- oficjalna strona Archiwum
- p
- d
- e
Archiwa diecezjalne |
|
---|---|
Archiwa zakonów i zgromadzeń zakonnych męskich |
|
Archiwa zakonów i zgromadzeń zakonnych żeńskich |
|