Batalion Sztabowy im. Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina (Litwa)
Tegul meilė Lietuvos dega mūsų širdyse! | |
![]() Odznaka rozpoznawcza Batalionu | |
Historia | |
Państwo |
|
---|---|
Sformowanie | 11 września 1998 |
Nazwa wyróżniająca | Sztabowy |
Patron | Wielki Książę Litewski Giedymin |
Tradycje | |
Święto | 25 sierpnia |
Nadanie sztandaru | 15 lutego 2002 |
Rodowód | 1 Pułk Piechoty |
Dowódcy | |
Pierwszy | Gintaras Ažubalis |
Obecny | ppłk Egidijus Čiūtas |
Organizacja | |
Dyslokacja | Wilno |
Podległość | dowództwo Litewskich Sił Zbrojnych |
Strona internetowa |
Batalion Sztabowy im. Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina (lit. Lietuvos didžiojo kunigaikščio Gedimino štabo batalionas) – wydzielony oddział Litewskich Sił Zbrojnych podporządkowany bezpośrednio dowódcy Sił Zbrojnych zapewniający funkcjonowanie dowodzenia i kierowania siłami zbrojnymi oraz reprezentujący litewską armię na uroczystościach państwowych i za granicą.
Historia
5 kwietnia 1993 roku został sformowany Samodzielny Batalion Dowódcy, którego celem była ochrona budynków i mienia. Składał się ze sztabu, dwóch kompanii zmotoryzowanych, kompanii sztabowej i zaopatrzenia oraz kompanii łączności. 6 listopada 1997 roku, podczas zjazdu byłych żołnierzy przedwojennego 1 Pułku Piechoty im. Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina i ich rodzin wystosowano do prezydenta Litwy list zwracając się z prośbą, o nadanie jednemu z oddziałów Litewskich Sił Zbrojnych imię Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina oraz przekazać mu tradycje przedwojennego 1 Pułku Piechoty. Zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 września 1998 roku Samodzielny Batalion Dowódcy został przeformowany w Batalion Sztabowy im. Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina[1] .
15 lutego 2002 roku batalion otrzymał sztandar, zaś 21 maja 2004 roku zatwierdzono wzór odznaki rozpoznawczej i korpusówki[a][1] .
29 grudnia 2004 roku w skład batalionu weszła kompania Straży Honorowej oraz orkiestra Litewskich Sił Zbrojnych, które zostały przeniesione z Brygady „Żelazny Wilk”[1] .
8 stycznia 2019 roku ze struktury batalionu zostały wydzielone kompania łączności przewodowej, kompania łączności bezprzewodowej i kompania PRISM (Perdislokuojamojo ryšių ir informacinių sistemų modulio), na bazie których utworzono Batalion Łączności i Systemów Informacyjnych RIS[2] .
Tradycje
Batalion Sztabowy powstał w wyniku przeformowania Samodzielnego Batalionu Dowódcy[1] . Na podstawie Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z 11 września 1998 roku Batalion Sztabowy przejął tradycje i atrybuty międzywojennego 1 Pułku Piechoty im. Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina[1] . W swojej tradycji odwołuje się również do jednostek XVIII i XIX wiecznych:
- 1 Regimentu Pieszego Buławy Wielkiej Wielkiego Księstwa Litewskiego[3] (1717-1795) działającego pod nazwami:
- Pułku Infanterii Hetmana Wielkiego Wielkiego Księstwa Litewskiego (1717-1766),
- Regimentu Pieszego Buławy Wielkiej Wielkiego Księstwa Litewskiego (1766-1776),
- 1 Pułku Grenadierskiego (1776),
- 1 Regimentu Pieszego Buławy Wielkiej Wielkiego Księstwa Litewskiego (1776-1795);
- 1 Pułku Piechoty Litewskiej[3] (1812-1813);
- 1 Pułku Piechoty Litewskiej[b][3] (1831).
Udział w misjach międzynarodowych
Żołnierze Batalionu Sztabowego im. Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina od 1994 roku uczestniczyli lub nadal uczestniczą w misjach międzynarodowych na terenach[4] :
- Jugosławii (w latach 1994-1995, w ramach UNPROFOR),
- Bośni i Hercegowiny (w 2001 roku, w ramach SFOR, jako część BALTSQN-5),
- Kosowa (w 2003 roku, w ramach KFOR, jako część BALTSQN-8),
- Iraku (od 2005 roku),
- Afganistanu,
- Turcji,
- Mali (w 2019 roku).
Zadania
Do zadań Batalionu Sztabowego należy zapewnienie funkcjonowania dowodzenia i kierowania Litewskimi Siłami Zbrojnymi, a także reprezentowanie Litwy i Litewskich Sił Zbrojnych na uroczystościach państwowych i za granicą[5] .
Swoje zadania realizuje poprzez[5] :
- zapewnienie funkcjonowania dowództwa i kierownictwa Litewskich Sił Zbrojnych,
- udział w uroczystościach zgodnie z ceremoniałem wojskowym,
- prowadzenie szkoleń wojskowych,
- wspieranie Sztabu Obrony i Departamentu Komunikacji Strategicznej, w tym również w prowadzeniu operacji wywiadowczych,
- innych zadań powierzonych w ustawach i innych aktach prawnych.
Struktura organizacyjna
W skład Batalionu Sztabowego wchodzą[6] :
- Kompania Straży Honorowej,
- Orkiestra Litewskich Sił Zbrojnych,
- Kompania Zaopatrzenia Sztabu.
Dowódcy[7]
- Rimantas Pika (1993–1996)[c],
- Gintaras Ažubalis(inne języki) (1996–1999),
- Gintaras Lukošius (1999–2001),
- Vytautas Gilys (2001–2003),
- Juozas Kačergius(inne języki) (2003–2004),
- Vaidotas Malinionis (2004–2005),
- Vidas Eidukas (2005–2007),
- Raimundas Vaikšnoras (2007–2010),
- Gintaras Jurčiukonis (2010–2013),
- Darius Adomaitis (2013–2015),
- Saulius Juškevičius (2015–18),
- Egidijus Čiūtas (od 2018).
Symbole
Święto
Batalion, podobnie jak przedwojenny 1 pułk piechoty, swoje święto obchodzi 25 sierpnia na pamiątkę zwycięskiej bitwy pod Jeziorosami, w wyniku której Armia Czerwona została wypchnięta w 1919 roku z terytorium Litwy[2] .
Sztandar
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Flag_of_the_Lithuanian_Grand_Duke_Gediminas_Staff_Battalion.jpg/200px-Flag_of_the_Lithuanian_Grand_Duke_Gediminas_Staff_Battalion.jpg)
15 lutego 2002 roku nadano sztandar batalionu. Płat sztandaru jest prostokątem o wymiarach 100 × 120 cm. Pole płata jest niebieskie, otoczone czerwoną bordiurą szerokości 13 cm, na której wyhaftowane są zielone liście dębu, zaś w narożach złote słupy Giedymina. W polu centralnym znajduje się stylizowany wizerunek wielkiego księcia Giedymina w metalowej zbroi i hełmie autorstwa rzeźbiarza Vytautasa Kašuby(inne języki), nad którym widnieje napis TEGUL MEILĖ LIETUVOS DEGA MŪSŲ ŠIRDYSE. Na odwrocie płat czerwony z taką samą bordiurą w środku zaś herb Litwy – Pogoń na czerwonej tarczy ze złotą obwódką. Płat mocowany jest do drzewca, którego głowica stanowi metalowy grot ze słupami Giedymina w środku. Autorem projektu był artysta Liudas Giedyminas, zaś sztandar został wyhaftowany przez artystkę Ramune Gutauskaite-Zutautiene[8][9].
Odznaka rozpoznawcza
Odznaka rozpoznawcza batalionu została zatwierdzona przez Ministra Obrony Narodowej 21 maja 2004. Autorem projektu jest artysta Liudas Gedminas. Odznakę stanowi szeroka na 7 cm i wysoka na 9 cm, otoczona czarną obwódką tarcza herbowa koloru czerwonego, na której umieszczone są stylikowane, złote Słupy Giedymina z koroną książęcą powyżej. Na mundurze polowym tarcza jest koloru zielonego, zaś Słupy Giedymina, korona i obwódka czarne[8] .
Korpusówka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Coat_of_arms_of_Lithuania_with_Vytis_%28Waykimas%29_and_the_Columns_of_Gediminas%2C_1440.jpg/200px-Coat_of_arms_of_Lithuania_with_Vytis_%28Waykimas%29_and_the_Columns_of_Gediminas%2C_1440.jpg)
Wraz z odznaką rozpoznawczą Minister Obrony Narodowej 21 maja 2004 roku zatwierdził również wzór korpusówki[a] zaprojektowanej również przez Liudasa Gedminasa. Jest ona wykonana z metalu koloru złotego i przedstawia rycerski hełm turniejowy zwieńczonego klejnotem w formie stylizowanych sokolich skrzydeł łączącego się z hełmem za pośrednictwem korony książęcej, spod której rozwijają się labry. Na skrzydłach umieszczone jest godło – Słupy Giedymina. Odznaka symbolizuje podwójny charakter batalionu: bojowy i reprezentacyjny, zaś inspiracją dla wzoru były XV-wieczne wizerunki litewskiego herbu[8] .
Dewiza
Wraz z przejęciem tradycji 1 Pułku Piechoty Batalion Sztabowy przejął jego dewizę: Tegul meilė Lietuvos dega mūsų širdyse! (pol. Niech miłość Litwy płonie w naszych sercach!)[8] . Słowa te są autorstwa Vincasa Kudirka i pochodzą z 4 zwrotki pieśni Tautiška giesmė, będącej od 1919 roku hymnem Litwy.
Marsz Giedymina
Jednym z symboli, które batalion przejął po 1 Pułku Piechoty jest pieśń pułkowa – Gediminėnų maršas[8] :
Gediminėnų maršas
Žengte, marš, žengte, marš Gediminėnai!
Jeigu audros mus ištiks,
Jos suduš, jos suduš į mūsų plieną,
Pirmas pulkas – pirmu liks.
Šaltyje, karštyje, ar naktį, dieną,
Ką mums audros ir lietus.
Matė mus, matė mus tvirtus kaip plienas, Zarasai ir Alytus.
Pr. Mums nebaisūs speigas purvas – šauniai žengė vyrai mūs,
Kai lyg bitės zvimbe kulkos, krauju niaukėsi dangus..
Mūsų kelias Gedimino – bočių žemė bus laisva,
Mes už Lietuvą Tėvynę mūru stosim visada!
Žengte, marš, žengte, marš Gediminėnai!
Jeigu priešas mus užpuls,
Jis suduš, jis suduš į mūsų plieną-
ir šioj žemėje atguls.
Šaltyje, karštyje, ar naktį, dieną,
Ką mums audros ir lietus.
Laimino, laimino mus Karo Dievas.
Vyčio kryžius ir dangus...
Uwagi
Przypisy
- ↑ a b c d e Lietuvos kariuomenė 7 ↓.
- ↑ a b Lietuvos kariuomenė 1 ↓.
- ↑ a b c Lietuvos kariuomenė 6 ↓.
- ↑ Lietuvos kariuomenė 4 ↓.
- ↑ a b Lietuvos kariuomenė 3 ↓.
- ↑ Lietuvos kariuomenė 2 ↓.
- ↑ Kisinas ↓.
- ↑ a b c d e Lietuvos kariuomenė 5 ↓.
- ↑ Ramune Gutauskaite. culture.lt. [dostęp 2021-11-15]. (lit.).
Bibliografia
- Eugenijus Simonas Kisinas: Štabo batalionas. [w:] Visuotinė lietuvių enciklopedija [on-line]. [dostęp 2021-12-11]. (lit.).
- Lietuvos didžiojo kunigaikščio Gedimino štabo batalionas. Lietuvos kariuomenė. [dostęp 2021-12-06]. (lit.).
- Užduotys ir funkcijos. Lietuvos kariuomenė. [dostęp 2021-12-06]. (lit.).
- Užduotys ir funkcijos. Lietuvos kariuomenė. [dostęp 2021-12-06]. (lit.).
- Tarptautinės operacijos. Lietuvos kariuomenė. [dostęp 2021-12-06]. (lit.).
- Simbolika. Lietuvos kariuomenė. [dostęp 2021-12-06]. (lit.).
- Istorija. Lietuvos kariuomenė. [dostęp 2021-11-08]. (lit.).
- Metraštis. Lietuvos didžiojo kunigaikščio Gedimino štabo bataliono atkūrimas ir plėtojimas. Lietuvos kariuomenė. [dostęp 2021-11-08]. (lit.).