Blizne
![]() | Ten artykuł dotyczy wsi woj. podkarpackim. Zobacz też: Blizne Jasińskiego i Blizne Łaszczyńskiego - wsie w woj. mazowieckim. |
wieś | |||
![]() Zabytkowy kościół drewniany | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | brzozowski | ||
Gmina | Jasienica Rosielna | ||
Wysokość | 258-269 m n.p.m. | ||
Liczba ludności (2018-12-31) | 3395[2] | ||
Strefa numeracyjna | 13 | ||
Kod pocztowy | 36-221[3] | ||
Tablice rejestracyjne | RBR | ||
SIMC | 0352213[4] | ||
Położenie na mapie gminy Jasienica Rosielna ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa podkarpackiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu brzozowskiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Blizne – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Jasienica Rosielna[4][5]. Lokowana przez Kazimierza Wielkiego w 1366.
Wieś prawa wołoskiego przed 1400 rokiem[6]. Na przełomie XVI i XVII wieku położona była w ziemi sanockiej województwa ruskiego[7]. Wieś klucza brzozowskiego biskupów przemyskich[8].
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Blizne. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.
Położenie
Blizne znajduje się przy drodze wojewódzkiej nr 886 w odległości 4 km na północny zachód od Brzozowa. Przez wieś przepływa rzeka Stobnica na Pogórzu Dynowskim. Sąsiednimi miejscowościami są: Stara Wieś, Domaradz, Golcowa, Orzechówka oraz Jasienica Rosielna.
Części wsi
Integralne części wsi Blizne: Budy, Czarna Górka, Czubówka, Drożdżalówka, Dwór, Góra, Jasionka, Kaczmarówka, Kozia Górka, Kuflowa Górka, Pańskie Pole, Role, Stawiska, Wygon[4][5]
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0352220 | Budy | część wsi |
0352236 | Czarna Górka | część wsi |
0352242 | Czubówka | część wsi |
0352259 | Drożdżalówka | część wsi |
0352265 | Dwór | część wsi |
0352271 | Góra | część wsi |
0352288 | Jasionka | część wsi |
0352294 | Kaczmarówka | część wsi |
0352302 | Kozia Górka | część wsi |
0352319 | Kuflowa Górka | część wsi |
0352325 | Pańskie Pole | część wsi |
0352331 | Role | część wsi |
0352348 | Stawiska | część wsi |
0352354 | Wygon | część wsi |
-
Plebania -
Tablica upamiętniająca wizytę Karola Wojtyły w kościele drewnianym -
Kapliczka w ogrodzeniu
Zabytki
Osobny artykuł: Kościół Wszystkich Świętych w Bliznem.
Osobny artykuł: Parafia Wszystkich Świętych w Bliznem.
Osobny artykuł: Muzeum Parafialne w Bliznem.
Na terenie miejscowości na pagórku otoczonym drzewami znajduje się unikatowy w skali światowej zespół kościelno-plebański. Drewniany kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych, powstał najprawdopodobniej w XV lub XVI w., w stylu gotyckim. W I poł. XVII w. dobudowano do niego wieżę, a na początku XIX w. rozebrano okalające soboty. W latach 1964–1980 obiekt został gruntownie odrestaurowany.
Kościół zbudowany jest na zrąb z jodłowych bali. Od zachodu przylega do niego masywna dzwonnica z nadwieszoną izbicą. Bryła świątyni pokryta jest gontami. Wnętrze składające się z kruchty, kwadratowej nawy i prezbiterium posiada bogaty, kolorowy wystrój. Zdobią go bezcenne polichromie 3 różnych dekoracji malarskich pokrywająca ściany świątyni, wykonane w XVI-XVIII w. Przedstawiają tzw. "liber- pauperum" (księgę ubogich), czyli obrazkowy przekaz biblijny. Dekoracje przedzielone są pasami ornamentu roślinnego i groteski. Większość namalowanych scen na ścianie to fundacje chłopskie, m.in. Doroty i Macieja Skarbków, Piotra Mońka oraz Marcina. Ołtarz główny oraz boczne pochodzą z XVIII w., natomiast ambona jest późnorenesansowa. W bocznym ołtarzu cudowna figura Matki Bożej Łaski Pełnej, wyrzeźbiona w drewnie lipowym ok. 1500, (w stylu szkoły W. Stwosza), która stanowiła część tryptyku ołtarza.
W 2003 cały obiekt wraz z Haczowem i drewnianymi kościołami Małopolski został zapisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
-
Szkoła -
Nowy kościół parafialny -
Głaz jubileuszowy
Legenda związana ze wzgórzem Michałek
Przy drodze łączącej Blizne z Golcową na Górze św. Michała (Michałek, na Michałku) (423 m), w otoczeniu drzew znajduje się kaplica świętego Michała Archanioła. Z miejscem tym wiąże się legenda o napadzie Tatarów i cudownym ocaleniu ludzi, którzy tu szukali schronienia.
Liczne hordy Tatarów, które w 1624 napadały na tamte tereny, paliły wsie biorąc wielu ludzi w jasyr, dotarły do Bliznego. Część mieszkańców schroniła się na wzgórzu i odpierała ataki najeźdźców, modląc się o cudowne ocalenie. Rozpętała się burza i ludzie ujrzeli spływające z nieba zastępy uzbrojonych aniołów - rycerzy w białych szatach, którym przewodził sam święty Michał Archanioł. Tatarzy widząc to, przerazili się i pouciekali. Na pamiątkę tego cudownego uwolnienia ludności zabranej w jasyr przez Tatarów w 1624, za wstawiennictwem tego świętego, wybudowano na wzniesieniu drewnianą kapliczkę pw. św. Michała Archanioła. Kapliczkę wzniósł prawdopodobnie ks. Jan Józef Nałogowski, proboszcz miejscowy, w latach 1670-1684, realizując ślub złożony przez ówczesnego duszpasterza w czasie najazdu Tatarów.
W 1750 kapucyni uzyskali pozwolenie na osiedlenie się na Michałku. Wtedy też rozpoczęła się budowa murowanego kościoła, do którego kamień węgielny został wzięty z drewnianej kaplicy. W 1788 nastąpiła kasacja klasztoru i kościoła, budynki zostały sprzedane i rozebrane, ale kult świętego Michała Archanioła trwał dalej. W 1877 ks. Józef Januszkiewicz postawił kaplicę dokładnie w miejscu dawnego kościoła, a wokoło posadził modrzewie. W tym stanie kaplica przetrwała do dnia dzisiejszego.
Osoby pochodzące z Bliznego
- Józef Nogaj (1856–1926) – nauczyciel
- Feliks Pohorecki (1826–1896) – nauczyciel, poseł do Sejmu Krajowego Galicji III i VII kadencji (1870-1876, 1895-1896), burmistrz Tarnopola, właściciel dóbr Dydnia[9].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 6354
- ↑ Strona gminy, statystyki
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 67 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b c d GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Tomasz Figlus, Villae iuris valachici. Z problematyki rozwoju osadnictwa wołoskiego w Polsce na przykładzie ziemi sanockiej, w: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej tom 5 (2016), s. 31.
- ↑ Atlas historyczny Rzeczypospolitej Polskiej wydany z zasiłkiem Akademii Umiejętności w Krakowie, [T. 1] , Epoka przełomu z wieku XVI-ego na XVII-sty. Dział II-gi. "Ziemie Ruskie" Rzeczypospolitej , Dział opracowany przez Aleksandra Jabłonowskiego [...], k. 4.
- ↑ Maciej Dalecki: Akta dóbr biskupów przemyskich obrządku łacińskiego 1652–1883. Inwentarz archiwalny zespołu, w: Rocznik Historyczno-Archiwalny. T. XI, Przemyśl 1996, s. 102.
- ↑ Wspomnienia pośmiertne. „Muzeum”. R. XII, zeszyt 6, s. 403–406, 1893.
Linki zewnętrzne
![]() | Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Blizne |
- Blizne, wś, pow. brzozowski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 244 .
- Drewniany kościół w Bliznem (pdf)
- Parafia Blizne
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Jasienica Rosielna
Wsie |
|
---|---|
Integralne części wsi |
|