Bovista
![]() Kurzawka ołowiana (Bovista plumbea) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | grzyby | ||
Typ | podstawczaki | ||
Klasa | pieczarniaki | ||
Rząd | pieczarkowce | ||
Rodzina | purchawkowate | ||
Rodzaj | kurzawka | ||
Nazwa systematyczna | |||
Bovista Pers. Neues Mag. Bot. 1: 86 (1794) | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
kurzawka ołowiana (Bovista plumbea Pers.) | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Bovista_aestivalis.jpg/240px-Bovista_aestivalis.jpg)
Bovista Pers. (kurzawka) – rodzaj grzybów z rodziny purchawkowatych (Lycoperdaceae).
Charakterystyka
Bazydiokarpy często kuliste, w stanie dojrzałym łatwo odrywające się od grzybni. Prawie całe wnętrze w trakcie dojrzewania przekształca się w masę zarodników, które wydostają się przez otwór szczytowy. Części płonnej brak lub jest zredukowana, rzadziej wyraźnie wykształcona. Wysyp zarodników oliwkowobrązowy do umbrowobrązowego. Zarodniki okrągławe, gładkie do brodawkowatych, bez pory rostkowej[1].
Naziemne grzyby saprotroficzne[2]. Wszystkie gatunki za młodu są jadalne, dopóki wewnątrz są biało zabarwione.
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lycoperdaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[3].
Polską nazwę podał Krzysztof Kluk, akceptował Franciszek Błoński w 1888 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako purchawka, kurzajka i prochówka[2].
Synonimy naukowe: Globaria Quél., Montbéliard, Piemycus Raf., Piesmycus Raf., Pseudolycoperdon Velen., Sackea Rostk[4].
- Bovista aestivalis (Bonord.) Demoulin 1979 – kurzawka zmienna
- Bovista colorata (Peck) Kreisel 1964 – kurzawka barwna
- Bovista glacialis Kreisel 1964[5]
- Bovista limosa Rostr. 1894 - kurzawka oścista[5]
- Bovista nigrescens Pers. 1794 – kurzawka czerniejąca
- Bovista paludosa Lév. 1846 – kurzawka bagienna
- Bovista pila Berk. & M.A. Curtis 1873[5]
- Bovista plumbea Pers. 1795 – kurzawka ołowiana
- Bovista pusilliformis (Kreisel) Kreisel 1964 – kurzawka wątpliwa
- Bovista radicata Massee 1888 – kurzawka korzeniasta[5]
- Bovista tomentosa (Vittad.) De Toni 1888 – kurzawka filcowata
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[6]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[2] i innych[5].
Przypisy
- ↑ E.E. Gerhardt E.E., Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2 .
- ↑ a b c WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 85–87, ISBN 83-89648-09-1 .
- ↑ Index Fungorum [online] [dostęp 2020-09-01] .
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-09-20] .
- ↑ a b c d e Bovista (kurzawka) [online], grzyby.pl [dostęp 2020-09-01] .
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-09-20] .