Dom Studencki Akademik w Warszawie
![]() | Ten artykuł dotyczy DS Akademik. Zobacz też: inne znaczenia słowa „akademik”. |
![]() | |||
![]() DS Akademik od strony pl. Narutowicza | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowość | Warszawa | ||
Adres | |||
Typ budynku | dom studencki | ||
Styl architektoniczny | zmodernizowany neoklasycyzm | ||
Architekt | |||
Inwestor | Fundusz Mieszkaniowy (pracowników i studentów PW) | ||
Ukończenie budowy | 1930 | ||
Pierwszy właściciel | Politechnika Warszawska | ||
Położenie na mapie Warszawy ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Dom Studencki Politechniki Warszawskiej „Akademik” – centralny budynek najstarszego kompleksu domów studenckich w Polsce, wzniesionego w latach 20. XX wieku w Warszawie. Znajduje się przy ulicy Akademickiej 5, w południowej pierzei placu Narutowicza.
Wybudowany jako Dom Techników im. Gabriela Narutowicza. Napis taki zachował się na elewacji zwróconej ku ulicy Mochnackiego. Od nazwy budynku stosuje się w języku polskim wyraz akademik, określający miejsce zbiorowego zamieszkania studentów[2][3][4].
Historia
Wybudowany w latach 1922–1930 jako trzeci budynek kompleksu gmachów Centrali Akademickiej Bratniej Pomocy (zwanego wówczas kolonią akademicką lub potocznie Bratniakiem). Wypełnił miejsce pomiędzy dwoma neorenesansowymi budynkami – obecnym DS Bratniak (ul. Grójecka 39) i DS Pineska (ul. Uniwersytecka 5) ukończonymi w 1925 r[5]. Data otwarcia, uwieczniona na inskrypcji nad drzwiami, to 1929 rok[2]. Kolonia akademicka, razem z mieszkalną Kolonią Lubeckiego, mieściła się między nowo powstającymi zabudowaniami mieszkalnymi Ochoty a planowanym kompleksem budynków akademickich, rządowych i wojskowych na pograniczu Ochoty, Śródmieścia i Mokotowa z centralną osią w postaci ul. Uniwersyteckiej[6]. Nie wchodzi w skład mieszkaniowej Kolonii Lubeckiego, ale w rejestrze zabytków został włączony w granice jej kompleksu pod numerem 1535 z 20 grudnia 1993 r[7]. Akademik miał służyć studentom ubogim i wyróżniającym się[2].
Orzeł na godle państwowym umieszczonym na szczycie elewacji pozbawiony jest korony[8]. Płaskorzeźba dodana została po II wojnie światowej. Projektant nie przewidział istnienia jakiejkolwiek płaskorzeźby na fasadzie budynku. Po 1989 r. trwały dyskusje nad dodaniem korony, jednak uzgodniono, że godło w obecnym kształcie posiada już wartość tradycyjną i historyczną[9].
Oprócz miejsc mieszkalnych (pokoje 1-osobowe o pow. 9 m², 2-osobowe o pow. 12 m² i wieloosobowe) w kompleksie akademików znalazła się stołówka dla 2500 osób, podziemny basen (z łaźnią i innymi pomieszczeniami pomocniczymi), mechaniczna pralnia, biblioteka, sala gimnastyczna, sala odczytowa. Z klasycyzującą formą budynku korespondowały elementy ozdobne, takie jak kolumnady, stiuki, kasetony[2][5].
W czasie II wojny światowej stał się siedzibą niemieckiej Policji Porządkowej (konnej Schutzpolitzei i żandarmerii). Budynek stał się miejscem kaźni, a wyższe kondygnacje służyły jako miejsce ostrzału oddziałów powstańczych[2][10].
Po wojnie gmach odbudowano ze zniszczeń. Zyskał on zwyczajową nazwę Alcatraz (od amerykańskiego więzienia o tej nazwie). W języku potocznym studentów i mieszkańców Ochoty utrwaliło się to ze względu na monumentalizm budynku – wysokość, surową formę, ciężkie drzwi wejściowe, obecność godła państwowego[2].
Akademik oferuje ok. 800 miejsc dla studentów wszystkich wydziałów PW[1]. WC i prysznice na korytarzu, pokoje są najczęściej 2-osobowe[1]. Łazienki i kuchnie są wspólne[1].
Galeria
-
Budynek przed II wojną światową -
Budynek widziany z pętli tramwajowej na placu Narutowicza -
Budynek od strony ul. Mochnackiego z widocznym napisem na fasadzie -
Basen w podziemiach budynku
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d DS Akademik. [w:] Politechnika Warszawska [on-line]. [dostęp 2023-01-23].
- ↑ a b c d e f Hanna Faryna-Paszkiewicz. Akademik. „Ochotnik”. 56 (11), s. 7, listopad 2009. Ośrodek Kultury Ochoty. ISSN 1734-5510. (pol.).
- ↑ Marta Sarnacka: Prusaki, seks & rock’n’roll. [w:] Mieszkanie → Artykuły [on-line]. 2009-08-31. [dostęp 2011-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-05)]. (pol.).
- ↑ Trendmaker.pl: Akademik Dom Studencki PW. [dostęp 2011-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-01-04)]. (pol.).
- ↑ a b Jarosław Zieliński. Z dziejów Ochoty – Kolonia akademicka. „Ochotnik”. 12 (9), s. 2, wrzesień 2005. ISSN 1734-5510. (pol.).
- ↑ Jarosław Zieliński. Z dziejów Ochoty: Uniwersytecka. „Ochotnik”. 06 (39), s. 4–5, czerwiec 2008. ISSN 1734-5510.
- ↑ Zabytki nieruchome – rejestr i ewidencja listopad 2010. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków. [dostęp 2011-11-03]. (pol.).
- ↑ Orzeł bez korony na pl. Narutowicza.
- ↑ Akademik Dom Studencki PW. [w:] 9494 – noclegi [on-line]. [dostęp 2011-11-03]. (pol.).
- ↑ Jarosław Zieliński: Ochotnicy na spacer: Przewodnik po Ochocie. Warszawa: Veda, 2010, s. 85. ISBN 978-83-61932-22-2.