Epoletnik krasnoskrzydły
![]() | Ten artykuł dotyczy ptaka. Zobacz też: epoletnik – rodzaj nietoperzy. |
Agelaius phoeniceus[1] | |||
(Linnaeus, 1766) | |||
![]() Samiec | |||
![]() Samica | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Rodzina | kacykowate | ||
Podrodzina | epoletniki | ||
Rodzaj | Agelaius | ||
Gatunek | epoletnik krasnoskrzydły | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
Zasięg występowania | |||
![]() Przebywa stale Odwiedza latem (rozród) Odwiedza zimą | |||
| |||
|
Epoletnik krasnoskrzydły[4] (Agelaius phoeniceus) – gatunek ptaka z rodziny kacykowatych (Icteridae).
Systematyka
Wyróżniono ponad dwadzieścia podgatunków A. phoeniceus[5][2][4]:
- A. p. arctolegus Oberholser, 1907 – południowo-wschodnia Alaska, zachodnio-środkowa i środkowa Kanada i północno-środkowe USA.
- A. p. fortis Ridgway, 1901 – zachodnio-środkowe i południowo-środkowe USA.
- A. p. nevadensis Grinnell, 1914 – śródlądzie południowo-zachodniej Kanady oraz północno-zachodnie i zachodnie USA.
- A. p. caurinus Ridgway, 1901 – wybrzeża południowo-zachodniej Kanady oraz północno-zachodnie i zachodnie USA.
- A. p. sonoriensis Ridgway, 1887 – południowo-zachodnie USA i północno-zachodni Meksyk.
- A. p. nyaritensis Dickey & van Rossem, 1925 – zachodni Meksyk do zachodniego Salwadoru.
- A. p. grinnelli A. B. Howell, 1917 – Salwador do północno-zachodniej Kostaryki.
- epoletnik krasnoskrzydły (A. p. phoeniceus) (Linnaeus, 1766) – południowo-wschodnia Kanada i wschodnie USA.
- A. p. littoralis A. H. Howell & van Rossem, 1928 – wybrzeża południowo-wschodniego USA.
- A. p. mearnsi A. H. Howell & van Rossem, 1928 – południowo-wschodnia Georgia do południowo-środkowej Florydy.
- A. p. floridanus Maynard, 1895 – południowa Floryda.
- A. p. megapotamus Oberholser, 1919 – południowy Teksas do wschodniego Meksyku.
- A. p. nelsoni Dickerman, 1965 – południowo-środkowy Meksyk.
- A. p. richmondi Nelson, 1897 – południowo-wschodni i południowy Meksyk do północnej Kostaryki. Proponowany podgatunek A. p. brevirostris Monroe, 1963 uznany za jego synonim.
- A. p. pallidulus Van Tyne & Trautman, 1946 – południowo-wschodni Meksyk (północny półwysep Jukatan).
- A. p. arthuralleni Dickerman, 1974 – północna Gwatemala.
- A. p. bryanti Ridgway, 1887 – północno-zachodnie Bahamy.
- A. p. aciculatus Mailliard, 1915 – Hrabstwo Kern (południowa Kalifornia).
- A. p. neutralis Ridgway, 1901 – południowa Kalifornia i północno-zachodni Meksyk.
- A. p. mailliardorum van Rossem, 1926 – wybrzeża środkowej Kalifornii.
- A. p. californicus Nelson, 1897 – śródlądzie środkowej Kalifornii.
- epoletnik meksykański (A. p. gubernator) (Wagler, 1832) – środkowy Meksyk.
Morfologia
Długość ciała 19–24 cm, masa ciała 36 g. Samiec czarny, ze szkarłatnymi, płowo obwiedzionymi epoletami; czasami rdzawymi. Samica mniejsza, ciemnobrązowa, wierzch ciała w płowe kreski, od spodu jasna, w gęste i ciemnobrązowe kreski. Brew i gardło płowe. Jednoroczny samiec ciemniejszy niż samica, o pomarańczowych epoletach w ciemne plamki, płowej brwi, jasnych policzkach i gardle. Młode ptaki podobne do samicy.
Zasięg, środowisko
Zarośnięte tereny podmokłe Ameryki Północnej, poza obszarami najbardziej wysuniętymi na północ. Zimę spędza w środkowej oraz południowej części Ameryki Północnej.
Status
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje epoletnika krasnoskrzydłego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 2000 roku[3]. Jest to jeden z najliczniejszych ptaków kontynentu północnoamerykańskiego. Organizacja Partners in Flight szacuje liczebność populacji lęgowej na 130 milionów osobników[6]. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy[3][6].
Przypisy
- ↑ Agelaius phoeniceus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b Red-winged Blackbird (Agelaius phoeniceus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-09)]. (ang.).
- ↑ a b c Agelaius phoeniceus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Agelaiinae Swainson, 1832 - epoletniki (wersja: 2020-01-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-01-03].
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Oropendolas, orioles, blackbirds. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2021-01-03]. (ang.).
- ↑ a b Red-winged Blackbird Life History. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2021-01-03]. (ang.).
Bibliografia
- Wiesław Dudziński, Marek Keller, Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- Britannica: animal/red-winged-blackbird
- SNL: rødvingetrupial