Front Galicyjsko-Wołyński
Historia | |
Państwo |
|
---|---|
Sformowanie | 29 maja 1919 |
Rozformowanie | 27 lipca 1919 |
Dowódcy | |
Pierwszy | gen. por. Wacław Iwaszkiewicz |
Działania zbrojne | |
wojna polsko-ukraińska | |
Organizacja | |
Dyslokacja | Lwów (sztab) |
Rodzaj sił zbrojnych | |
Podległość | Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego |
Skład | 3 Dywizja Piechoty Legionów |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Malopolska_wsch.png/250px-Malopolska_wsch.png)
Front Galicyjsko-Wołyński – związek operacyjny Wojska Polskiego utworzony w trakcie wojny polsko-ukraińskiej dyrektywą Wodza Naczelnego gen. Józefa Piłsudskiego z 29 maja 1919, scalający Front Wołyński i Naczelne Dowództwo WP na Galicję Wschodnią (Grupa/Armia „Wschód”).
W związku z przygotowaniami do podjęcia ofensywy na Wołyniu, 23 lipca 1919 Front Galicyjsko-Wołyński został podzielony na dwa samodzielne fronty: Galicyjski gen. Wacława Iwaszkiewicza i Wołyński gen. Antoniego Listowskiego[1].
Historia
2 czerwca 1919, na mocy rozkazu Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego z 29 maja 1919 utworzone zostało dowództwo Frontu Galicyjsko-Wołyńskiego z gen. Wacławem Iwaszkiewiczem na czele. W ramach tego frontu połączone zostały jednostki prowadzące działania w Galicji Wschodniej oraz wojska Frontu Wołyńskiego[1].
Po zwycięskiej ofensywie majowej Naczelne Dowództwo WP postanowiło rozkazem nr 408/III zespolić działające tam wyższe związki operacyjne (NDWP na Galicję Wschodnią i Front Wołyński) w jedno zgrupowanie nazwane Frontem Galicyjsko-Wołyńskim. Stało się to, ponieważ dowództwo uznało wojnę polsko-ukraińską za de facto wygraną (wojska ukraińskie kontrolowały tylko strefę nad Zbruczem), więc zredukowano siły i scentralizowano dowodzenie w tamtym rejonie.
Reorganizacja przebiegała w momencie ofensywy polskiej, w czasie której zdobyto: 27 maja Brody i Radziwiłłów, 28 maja Złoczów, 30 maja Brzeżany i 2 czerwca Tarnopol, gdzie znajdowały się liczne zapasy ukraińskie. Po tych wydarzeniach nastąpiło wstrzymanie działań wojennych ze strony Polski.
W tym samym czasie nowym dowódcą UHA został gen. Ołeksandr Hrekow. Zaplanował on tzw. ofensywę czortkowską, która ruszyła 7/8 czerwca, a brały w niej udział resztki wojsk zachodnioukraińskich, czyli ok. 25 000 żołnierzy skupionych w 3 korpusach. Jako pierwszy na Czortków, gdzie stacjonowały oddziały dywizji Sikorskiego, ruszył I Korpus Galicyjski Mykytki, pobił je i odbił Kopyczyńce. W tym samym momencie III Korpus z Czotkowa uderzył na Jazłowiec. Wspomagał je w tym II Korpus. W ciągu 3 tygodni ofensywy WP utraciło przeszło 2121 rannych, zaginionych oraz zabitych i musiało wycofać się na linię Dniestr – Gniła Lipa – Przemyślany – Podkamień. Była to jedna z większych porażek wojsk polskich w latach 1918-1921.
W wyniku tego NDWP postanowiło wzmocnić front 6 Dywizją Strzelców z armii Hallera, transportowaną z Odessy 4 Dywizją Strzelców oraz kilkoma batalionami. Kierownictwo na kontrofensywą objął sam gen. Józef Piłsudski. Rozpoczęła się 28 czerwca o godz. 4.00, a uderzenia poszczególnych dywizji wyglądały następująco:
- 3 DPLeg. i bataliony wielkopolskie Konarzewskiego przez Dobryniów na Brzeżany i Dryszczów
- 4 DP przez Bukaczowce na Szumlany
- 5 DP przez Poczapy na Jasionowce
- 4 DSP przez Halicz na Mariampol
- KDP przez Łysą Górę na Złoczów
- grupa Bug przez Biały Kamień na Sassów
Doszło wówczas do przełamania frontu pod Jazłowcem i zmuszenia wszystkich sił wroga do odwrotu. Natarcie zastopowano 5 lipca na Strypie w celu uzupełnienia zapasów. 14 lipca nastąpiło ostatnie uderzenie wojsk polskich, zakończone 16 lipca wyparciem resztek sił ukraińskich za Zbrucz i tym samym zakończenie trwającej od 1 listopada 1918 roku wojny polsko-ukraińskiej. Wtedy jeden duży Front przestał być przydatny i podzielono go na dwa związki operacyjne: Front Wołyński (23 lipca), kontynuujący walkę, tym razem z wojskami bolszewickimi, oraz Front Galicyjski, przemianowany na Front Podolski (27 lipca), mający za zadanie obserwacji wojska URL za Zbruczem.
Dowództwo i skład
- dowódca: gen. por. Wacław Iwaszkiewicz-Rudoszański
- szef sztabu: płk Edmund Kessler
- zastępca szefa sztabu: kpt. SG Jan Władysław Rozwadowski
- inspektor artylerii: płk Ignacy Kazimierz Ledóchowski
- szef sanitarny grup bojowych: mjr dr Bolesław Korolewicz
- adiutanci: por. Sylwester Strzelczyk Wysocki, por. Andrzej Stanisław Imiela
- szef oddziału I: kpt. Gwido Kawiński, kpt. Eugeniusz Kordzik
- szef oddziału II: mjr Julian Stasiniewicz
- szef sekcji III2: kpt. Cyryl Strzelczyk
- szef intendentrury: kpt. Tadeusz Stefan Dębski
- szef służby łączności: por. Juliusz Ornatowski
- oficer sztabu do zleceń: por. Aleksander Pragłowski
- referent sprawiedliwości: mjr dr Zygmunt Hołobut
- dowódca sekcji kurierów: ppor. Józef Klink
(na podstawie materiału źródłowego[2])
- OdeB:
- 3 Dywizja Piechoty Legionów
- 4 Dywizja Piechoty
- 5 Dywizja Piechoty
- 4 Dywizja Strzelców Polskich
- 6 Dywizja Strzelców Polskich
- Kombinowana Dywizja Piechoty Sikorskiego
- I Brygada Strzelców Polskich
- III Grupa Lotnicza
- grupa „Bug”
Łącznie 38 613 piechurów i 2144 kawalerzystów.
Przypisy
- ↑ a b Tym 2014 ↓, s. 38.
- ↑ Semper fidelis. Obrona Lwowa w obrazach współczesnych. Lwów / Warszawa: Straż Mogił Polskich Bohaterów / Oficyna Wydawnicza Volumen, 1930 / 1990, s. Tab. 172.
Bibliografia
- Juliusz S. Tym: Naczelny wódz w kampaniach wojennych 1919–1920 oraz 1939–1945. W: Tomasz Kośmider (red.): Naczelny dowódca sił zbrojnych w systemie obronnym państwa polskiego. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej, 2014. ISBN 978-83-7523-329-2.
- Tadeusz Wawrzyński. Dowództwa frontów 1919-1920. „Biuletyn Centralnego Archiwum Wojskowego 20/1997”.
- Mieczysław Wrzosek: Wojny o granice Polski Odrodzonej. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1992. ISBN 83-214-0752-8.
- p
- d
- e