George Buchanan
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/REF_new_%28questionmark%29.svg/50px-REF_new_%28questionmark%29.svg.png)
Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/George_Buchanan_by_Arnold_van_Brounckhorst.jpg/220px-George_Buchanan_by_Arnold_van_Brounckhorst.jpg)
George Buchanan (ur. w lutym 1506 w Killearn, zm. 28 września 1582 w Edynburgu) – szkocki humanista, historyk, poeta, satyryk.
Studia rozpoczął na Uniwersytecie Paryskim w wieku 14 lat, ukończył je w Glasgow 11 lat później, uzyskując stopień bakałarza. Po ukończeniu studiów wyjechał do Paryża, gdzie został profesorem tamtejszego uniwersytetu; wkrótce przeszedł na kalwinizm. W 1537 powrócił do rodzinnej Szkocji, gdzie napisał dwie głośne satyry na zakon franciszkanów. Dzięki pierwszej satyrze król Jakub V powierzył mu wychowanie jednego ze swoich nieślubnych synów. Druga satyra spowodowała reakcję kardynała Beatona, który nakazał aresztować Buchanana. Zmuszony do ucieczki, udał się do Paryża, a stamtąd do Bordeaux.
W Bordeaux został profesorem łaciny, poświęcił się także pracy literackiej, m.in. tłumaczył tragedie greckie na łacinę. W 1547 został profesorem na portugalskim Uniwersytecie Coimbra. Gdy uniwersytet opanowali jezuici, Buchanan jako heretyk został aresztowany i osadzony w lizbońskim klasztorze Sao Bento. Poddano go indoktrynacji mającej przywrócić go na łono Kościoła katolickiego. Po czterech latach został zwolniony i powrócił przez Anglię do Paryża, gdzie poświęcił się studiom teologicznym. W 1560 na stałe powrócił do Szkocji i ponownie publicznie ogłosił się stronnikiem protestantyzmu.
Zwolennik Marii Stuart, po zamordowaniu z jej rozkazu lorda Darnleya stał się zagorzałym przeciwnikiem królowej Szkocji. Jest uważany za monarchomachę[1]. W 1570 został wychowankiem małoletniego króla Jakuba VI, w tym czasie kierował także kancelarią królewską (do 1579) i był strażnikiem pieczęci.
Ważniejsze prace:
- Detectio Mariae Reginae Scotorum, 1567;
- De iure regni apud Scotos, (O prawie królestwa Szkotów) 1579;
- Rerum Scoticarum historia, (Historia szkocka) 1582;
- inne.
Buchanan jest także autorem łacińskiej parafrazy Księgi Psalmów, napisanej zgodnie z zasadami wersyfikacji antycznej. Jak się uważa, dzieło to stało się później inspiracją dla Psałterza Dawidów (1579) Jana Kochanowskiego[2].
Przypisy
![]() | Zobacz w Wikiźródłach hasło Buchanan Jerzy w Encyklopedii kościelnej |
Linki zewnętrzne
- George Buchanan – dzieła w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000121463184
- VIAF: 105874857
- LCCN: n50041144
- GND: 117638498
- LIBRIS: nl022tq63z2wkl4
- BnF: 11983633v
- SUDOC: 027891917
- SBN: BVEV019530
- NLA: 35023305
- NKC: ola2009531374
- BNE: XX1498007
- NTA: 068387172
- BIBSYS: 5075446
- CiNii: DA02140940
- Open Library: OL142869A
- PLWABN: 9810605353705606
- NUKAT: n99040983
- OBIN: 3837
- J9U: 987007259101305171
- PTBNP: 17901
- CANTIC: a11352991
- LNB: 000290181
- NSK: 000414814
- CONOR: 298246499
- ΕΒΕ: 152612
- BLBNB: 000181708
- LIH: LNB:80o;=BN
- RISM: people/30026136
- PWN: 3881498
- Britannica: biography/George-Buchanan
- Treccani: george-buchanan
- Universalis: george-buchanan
- NE.se: george-buchanan
- SNL: George_Buchanan
- VLE: george-buchanan
- Catalana: 0012653
- Hrvatska enciklopedija: 9918