Giby
![]() | Zobacz też: inne znaczenia. |
wieś | |||
![]() Kościół św. Anny | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | |||
Gmina | Giby | ||
Liczba ludności (2011) | |||
Strefa numeracyjna | 87 | ||
Kod pocztowy | 16-506[4] | ||
Tablice rejestracyjne | BSE | ||
SIMC | 0757499[5] | ||
Położenie na mapie gminy Giby ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa podlaskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu sejneńskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Giby (lit. Gibai) – wieś o charakterze letniskowym w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, siedziba gminy Giby[5][6] (dawniej gminy Pokrowsk). Leży pomiędzy jeziorami Gieret i Pomorze, przez tereny wsi przepływa rzeka Marycha. Leży przy drodze krajowej nr 16.
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
1011365 | Koszary | część wsi |
1011460 | Pod Kaczan | część wsi |
1011477 | Podgibki | część wsi |
1011550 | Wierśnianka | część wsi |
1011572 | Wojtkiszki | część wsi |
1011589 | Zaborek | część wsi |
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Historia
Wieś została założona w 1594. Dawniej była siedzibą osoczników, strzegących Puszczy Przełomskiej. Mieścił się w niej ośrodek tkacki, w którym wyrabiano lniane obrusy, ręczniki, dywany wełniane oraz lniano-bawełniane.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Giby_-_krzy%C5%BC.jpg/250px-Giby_-_krzy%C5%BC.jpg)
Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII w. w powiecie grodzieńskim województwa trockiego[7].
W XIX w. wieś należała do gminy Pokrowsk, powiat sejneński. W 1827 było tu 41 domów i 353 mieszkańców. W 1880 – 99 domów i 698 mieszkańców[8].
W 1929 wieś miała 551 mieszkańców. Były tu cztery warsztaty bednarskie, kuźnia, sześć sklepów spożywczych i terpentyniarnia[9].
Podczas II wojny światowej i po niej wieś i okolice były terenem licznych walk partyzanckich z wojskami radzieckimi, niemieckimi, NKWD i UB. W lipcu 1945 Armia Czerwona UB i Ludowe Wojsko Polskie aresztowały podczas tzw. obławy augustowskiej (w okolicach Augustowa i Gib) ok. 2000 osób, spośród których zaginęło ok. 600 osób.
Obecnie jest to miejscowość turystyczna z licznymi ośrodkami wczasowymi oraz polem biwakowym. We wsi znajduje się pomnik zamordowanych w lipcu 1945 ofiar NKWD, projektu Andrzeja Strumiłły. Niedaleko wsi znajduje się ścisły rezerwat wodny „Tobolinka” oraz grodzisko Posejnele, oddalone o ok. 2 km. W Gibach znajduje się kościół św. Anny z 1912, ozdobiony porożami zwierząt puszczańskich. Świątynia ta jest dawną molenną, przeniesioną w 1982 z Pogorzelca.
- Mapa gminy
- Urząd Gminy Giby
- Budynek przedszkola
- Droga krajowa nr 16
- Krzyż przydrożny
- Wzgórze Krzyży
- Remiza OSP
Zabytki
Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są następujące obiekty[10]:
- molenna staroobrzędowców, obecnie kościół parafialny rzymskokatolicki pw. św. Anny, drewniany, 1912, 1982 (nr rej.: 59 z 3.03.1980)
- dom nr 26, drewniany, 1928 (nr rej.: A-64 z 3.03.1980)
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 32407
- ↑ Wieś Giby w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2021-10-30] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 295 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 86.
- ↑ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II – wynik wyszukiwania – DIR [online], dir.icm.edu.pl [dostęp 2017-04-07] .
- ↑ The 1929 Polish Business Directory Project [online], data.jewishgen.org [dostęp 2017-04-07] .
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 [dostęp 2018-04-04] .
Linki zewnętrzne
- Giby, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 543 .
- Suwalszczyzna-Giby
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Giby
Wsie |
|
---|---|
Osady leśne |
|
Części wsi |
|