Gmach Najwyższej Izby Kontroli w Warszawie
Gmach od strony al. J.Ch. Szucha | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowość | Warszawa | ||
Adres | |||
Styl architektoniczny | nowy klasycyzm | ||
Architekt | Tadeusz Leśniewski | ||
Ukończenie budowy | 1935 | ||
Położenie na mapie Warszawy ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Gmach Najwyższej Izby Kontroli – monumentalny biurowiec znajdujący się przy alei Jana Chrystiana Szucha 23 w Warszawie, wzniesiony dla Najwyższej Izby Kontroli Państwa. Od 1945 siedziba Ministerstwa Spraw Zagranicznych
Opis
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Bundesarchiv_Bild_121-0286%2C_Warschau%2C_Stabsgeb%C3%A4ude_der_Kdo._der_Schutzpolizei.jpg/160px-Bundesarchiv_Bild_121-0286%2C_Warschau%2C_Stabsgeb%C3%A4ude_der_Kdo._der_Schutzpolizei.jpg)
Gmach został wzniesiony w 1935 według projektu Tadeusza Leśniewskiego przy współpracy Stefana Colonny-Walewskiego[1][2]. Najwyższa Izba Kontroli Państwa przeniosła się tam z budynku przy ul. Poznańskiej 30[3].
Elementem wyróżniającym gmachu, zaprojektowanego w stylu nowego klasycyzmu połączonego ze strukturalizmem, jest fasada w kolorze czerwonym. Ten efekt uzyskano poprzez obłożenie jej płytami ciemnoczerwonego piaskowca tumlińskiego[4][5]. Reprezentacyjny hol został wyłożony czarnym marmurem[1]. Detale zewnętrzne i wystrój wnętrz wykonano w stylu art déco[6].
W czasie II wojny światowej budynek znalazł się w obrębie niemieckiej dzielnicy policyjnej. Władze okupacyjne przeznaczyły go na siedzibę Policji Porządkowej (Ordnungspolizei − OrPo)[7]. W budynku ulokowały się także podległe OrPo: Komenda Policji Ochronnej (Schutzpolizei), dowództwo pułku policji SS (SS-Polizei-Regiment Warschau, od lipca 1942 SS-Polizei-Regiment 22) oraz Komenda Żandarmerii (Gendarmerie)[8].
Gmach nie został zniszczony w czasie wojny i w 1945 stał się siedzibą Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Ok. 1950 do budynku (od strony ul. Litewskiej) dobudowano skrzydło boczne w stylu neoracjonalizmu[1].
Przypisy
- ↑ a b c Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 60. ISBN 83-60350-00-0.
- ↑ Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 300. ISBN 83-01-08836-2.
- ↑ Poznańska 30 róg Żulińskiego 10. warszawa1939.pl. [dostęp 2015-01-11].
- ↑ Świętokrzyskie piaskowce – mały przewodnik po polskich zabytkach. surowce-naturalne.pl. [dostęp 2024-04-14]. (pol.).
- ↑ Henryk Walendowski. Minimonografie polskich kamieni budowlanych. Piaskowce tumlińskie. „Nowy Kamieniarz”. 1 (44)/2010, styczeń 2010. ISSN 1899-3419.
- ↑ Siedziby Najwyższej Izby Kontroli. [w:] Najwyższa Izba Kontroli [on-line]. nik.gov.pl. [dostęp 2015-01-11].
- ↑ Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w latach 1939–1945. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1984, s. 57. ISBN 83-01-04207-9.
- ↑ Witold Żarnowski: Raczej zginąć, niż zdradzić sprawę. Areszt śledczy gestapo w al. Szucha 25. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej i Muzeum Niepodległości, 2014, s. 25–26. ISBN 978-83-7629-664-7.