Gustaw Macewicz
![]() | |||
![]() | |||
Pełne imię i nazwisko | Gustaw Juliusz Ksawery Macewicz | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 3 września 1878 | ||
Data i miejsce śmierci | 1 lutego 1933 | ||
Przebieg służby | |||
Lata służby | 1900–1925 | ||
Siły zbrojne |
| ||
Formacja |
| ||
Jednostki | 9 pułku kirasjerów, | ||
Stanowiska | dowódca eskadry, | ||
Główne wojny i bitwy | |||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Gustaw_Macewicz_gr%C3%B3b.jpg/220px-Gustaw_Macewicz_gr%C3%B3b.jpg)
Gustaw Juliusz Ksawery Macewicz (ur. 3 września 1878 w majątku Prussy, zm. 1 lutego 1933 w Warszawie) – pułkownik awiacji Armii Imperium Rosyjskiego i generał brygady Wojska Polskiego.
Życiorys
Gustaw Juliusz Ksawery Macewicz urodził się 3 września 1878 w majątku Prussy, w powiecie czerkaskim, w ówczesnej guberni kijowskiej. Był synem Gustawa Macewicza i Kazimiery z Cywińskich. Po ukończeniu 7 klas szkoły realnej Pankiewicza w Warszawie wstąpił do Oficerskiej Szkoły Kawalerii w Jelizawetgradzie. Od 1900 oficer zawodowy armii rosyjskiej, służył do 1911 w stopniu korneta w 9 pułku kirasjerów w Białej Cerkwi[1]. W 1911 skończył pierwszy kurs pilotażu wojskowego w Rosji. Ukończył szkołę pilotów w Sewastopolu. Początkowo dowodził 7 eskadrą lotniczą, później objął dowództwo 9 dywizjonu lotniczego w Ossowcu. Po wybuchu I wojny światowej objął stanowisko inspektora wojsk lotniczych w sztabie Rosyjskiego Frontu Zachodniego. W 1916 uległ ciężkiemu wypadkowi lotniczemu, w wyniku którego zapadł na ciężką chorobę płuc.
Będąc w stopniu podpułkownika wstąpił w 1917 do I Korpusu Polskiego. W październiku 1918 przyjechał do Polski i wstąpił do Wojska Polskiego. 22 stycznia 1919 został mianowany inspektorem wojsk lotniczych formacji wielkopolskich (dowódcą lotnictwa byłego zaboru pruskiego) z kwaterą w Poznaniu.
23 maja 1919 został oficjalnie przyjęty przez Komisariat Naczelnej Rady Ludowej do Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim, w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1914[2]. 23 czerwca 1919 Komisariat Naczelnej Rady Ludowej nadał mu starszeństwo w posiadanej szarży pułkownika wojsk lotniczych od dnia 1 stycznia 1913, a dwa dni później, na wniosek głównodowodzącego generała piechoty Józefa Dowbor-Muśnickiego, mianował generałem podporucznikiem w wojskach lotniczych[3].
Od 25 września 1919 roku Naczelny Wódz Wojsk Polskich przyjął go formalnie do Wojska Polskiego i mianował Inspektorem Wojsk Lotniczych[4]. Między innymi, połączył on formacje lotnicze powstałe w centralnej Polsce z lotnictwem wielkopolskim i przybyłym z Francji lotnictwem Armii Hallera. 7 marca 1920 został dowódcą polskiego lotnictwa wojskowego - szefem Departamentu Żeglugi Powietrznej Ministerstwa Spraw Wojskowych. Doprowadził do wzmocnienia lotnictwa polskiego do 20 eskadr (wiosna 1920).
29 maja 1920 Naczelny Wódz zatwierdził go w stopniu pułkownika Wojsk Lotniczych ze starszeństwem z dniem 1 kwietnia 1920[5], a 4 czerwca 1920 Minister Spraw Wojskowych, generał porucznik Józef Leśniewski zezwolił mu korzystać z tytułu generała podporucznika[6].
Ze stanowiska szefa departamentu został odwołany 20 stycznia 1923, na skutek choroby. Począwszy od 30 września 1925 został przeniesiony w stan spoczynku. Był inicjatorem budowy Pomnika Ku Czci Poległych Lotników oraz brał udział w działalności charytatywnej dla lotników inwalidów oraz rodzin poległych lotników.
Za wielkie zasługi, jakie położył na polu organizacji lotnictwa jako pierwszy Inspektor Lotnictwa i Szef Departamentu III Żeglugi Napowietrznej MSWojsk. został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A18-1-1)[7].
Awanse
w Armii Imperium Rosyjskiego
- podporucznik - 1900
- porucznik - 1904
- podrotmistrz - 1908
- rotmistrz - 1916
- podpułkownik - 1917
w Siłach Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim
- pułkownik - 23 maja 1919 ze starszeństwem z 1 stycznia 1913
- generał podporucznik - 23 czerwca 1919
w Wojsku Polskim
- pułkownik - zatwierdzony 29 maja 1920 ze starszeństwem z dniem 1 kwietnia 1920
- tytularny generał podporucznik - 4 czerwca 1920
- generał brygady - zweryfikowany 3 maja 1922 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie generałów
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923)[8]
- Krzyż Oficerski Legii Honorowej
- Order św. Anny z Mieczami kl. 2
- Order św. Stanisława z Mieczami kl. 2
- Order św. Anny kl. 3
- Order św. Stanisława kl. 3
- Order św. Włodzimierza kl. 4
- Order św. Anny kl. 4
Przypisy
- ↑ Jerzy Pawlak: Pamie̢ci lotników polskich 1918-1945. Dom Wydawniczy Bellona, 1998, s. 339. ISBN 83-11-08786-5, ISBN 978-83-11-08786-6.
- ↑ Tygodnik Urzędowy Naczelnej Rady Ludowej Nr 16 z 4 czerwca 1919 r. s.73.
- ↑ Tygodnik Urzędowy Naczelnej Rady Ludowej Nr 29 z 21 lipca 1919 r. s. 151-152. Dekret Nr 171 Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej z dnia 25 czerwca 1919 r. o mianowaniu pułkownika Gustawa Macewicza generałem podporucznikiem został powtórzony w Tygodniku Urzędowym NRL Nr 49 z 20 września 1919 r. s. 250.
- ↑ Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 93 z 25 października 1919 roku, poz. 3496, 3511.
- ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 21 z 9 czerwca 1920 r. s. 401.
- ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 21 z 9 czerwca 1920 r. s. 420.
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
- ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 19.
Bibliografia
- Ku Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa, Praca zbiorowa pod red. mjr dypl. pil. Mariana Romeyki, Warszawa 1933.
- Stefan Czmur, Waldemar Wójcik, Generałowie w stalowych mundurach, Dom Wydawniczy "Bellona" i Redakcja Czasopism Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej, Warszawa-Poznań 2003, ISBN 83-11-09587-6, ISBN 83-902541-3-1.
- Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione.
- PiotrP. Stawecki PiotrP., Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa: Bellona, 1994, ISBN 83-11-08262-6, OCLC 830050159 .
- PWN: 3935643