Gwiazda heksapetalna
![]() | Ten artykuł od 2015-07 wymaga zweryfikowania podanych informacji: niejasny fragment „Zdobienie rytem motywu centralnej rozety sześciopromiennej gwiazdy (słońca) – koła”. Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych. Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary) Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Cha%C5%82upa_G%C4%85sienic%C3%B3w_Sobczak%C3%B3w%2C_Zakopane%2C_fot._K._Pachla-Wojciechowska%2C_MIK_%286987100175%29.jpg/220px-Cha%C5%82upa_G%C4%85sienic%C3%B3w_Sobczak%C3%B3w%2C_Zakopane%2C_fot._K._Pachla-Wojciechowska%2C_MIK_%286987100175%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Suka_bilgorajska.jpg/220px-Suka_bilgorajska.jpg)
Gwiazda heksapetalna, rozeta sześcioramienna – ornament geometryczny w formie rozety sześcioramiennej.
Historia
W wielu kulturach rozeta uważana jest za symbol magiczny. Inne nazwy – kwiat życia, rozeta karpacka, rozeta podhalańska, rozeta sześcioramienna[1].
Ten motyw ornamentalny i symboliczny, znany był już w czasach prehistorycznych w różnych postaciach i na różnych kontynentach.
W Polsce gwiazda heksapetalna spotykana jest w kulturze przeworskiej jako element zdobniczy pasów i klamer. Od czasów średniowiecznych motyw ten używany był na drzwiach, belkach stropowych, krzyżach, elementach gzymsów i kapiteli, herbach, przedmiotach domowego użytku, częściach garderoby oraz na wycinankach i pisankach.
Rozeta góralska
W tradycyjnej kulturze ludowej Karpat rozeta występuje na wyrobach z drewna pod trzema podstawowymi postaciami:
- rysowanej, zubożonej, w formie sześciopromiennej gwiazdy wpisanej w okrąg;
- rozeta w formie soczewki, na wykreśloną rozetę nakłada się kopię tej samej rozety, tym samym ornament uwypukla się i staje się bardziej efektownym;
- rozeta wycinana dłutem – występuje na zdobionych parzenicach, kijankach i łyżnikach, wieszadełkach oraz listwach zasłaniających właściwe osadzenie łyżki.
Zdobienie rytem motywu centralnej rozety sześciopromiennej gwiazdy (słońca) – koła na drewnianych przedmiotach użytkowych spotkać do dziś można w Karpatach, szczególnie na Podhalu, Sądecczyźnie, Podbeskidziu – występuje na terenie południowej Polski.
Rozeta góralska jest logiem polskiego Towarzystwa Karpackiego[2] oraz znakiem firmowych regionalnych produktów rodem z Podhala.
Galeria
- Celtycki krzyż z motywem rozety (Szkocja)
- Wizygocki krzyż i rozeta (Hiszpania)
- Krzyż i rozeta (Polska)
Zobacz też
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Gwiazda heksapetalna |
Przypisy
Linki zewnętrzne
- Skarb z Zamościa (zdjęcie) - klamra od pasa V w. n.e.
- Skarb z Vermand (zdjęcia) oraz sprzączka do pasa V/VI w. n.e.