Gwiezdne wrota (serial telewizyjny)
![Sprzątanie Wikipedii](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Broom_icon.svg/35px-Broom_icon.svg.png)
od 2023-07 → dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł,
Mnóstwo błędów stylistycznych, technicznych itp. Prawdopodobnie niedokończone/złe tłumaczenie z angielskiego.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
![]() Logo serialu | |||
Gatunek | akcja | ||
---|---|---|---|
Kraj produkcji | Kanada | ||
Oryginalny język | |||
Twórcy | Brad Wright | ||
Główne role | Richard Dean Anderson | ||
Liczba odcinków | 214 | ||
Liczba serii | 10 | ||
Lista odcinków | |||
Produkcja | |||
Produkcja | Jonathan Glassner | ||
Muzyka | Joel Goldsmith | ||
Wytwórnia | MGM Television | ||
Czas trwania odcinka | 44 min | ||
Pierwsza emisja | |||
Data premiery | 27 lipca 1997 | ||
Stacja telewizyjna | Showtime | ||
Lata emisji | |||
Chronologia | |||
Poprzednik | Gwiezdne wrota | ||
Kontynuacja | Gwiezdne wrota: Arka Prawdy | ||
Powiązane | Gwiezdne wrota: Atlantyda | ||
| |||
|
Gwiezdne wrota (ang. Stargate SG-1, krócej SG-1) – amerykańsko-kanadyjski serial fantastycznonaukowy wyprodukowany przez wytwórnie MGM Television i Double Secret Productions.[2] Twórcami serialu są Brad Wright i Jonathan Glassner. Fabuła dzieła opiera się na wydarzeniach przedstawionych w pełnometrażowym filmie o tym samym tytule z 1994 roku. Serial składa się łącznie z 214 odcinków podzielonych na 10 sezonów. Premiera pierwszego odcinka odbyła się 27 lipca 1997 na kanale Showtime, a ostatni odcinek wyemitowano 13 marca 2007 na kanale Sky 1. W 2008 roku powstały także dwa filmy fabularne związane z serialem – Gwiezdne wrota: Arka Prawdy oraz Gwiezdne wrota: Continuum.
Akcja serialu rozpoczyna się rok po wydarzeniach z filmu kinowego. Rząd Stanów Zjednoczonych przypadkowo dowiaduje się, że przechowywane przez nich urządzenie pozaziemskiego pochodzenia, tytułowe Gwiezdne wrota, jest w stanie przenosić obiekty poprzez tunel czasoprzestrzenny. Dzięki odkryciu utworzone zostają elitarne jednostki podlegające dowództwu Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, które mają za zadanie chronić Ziemię przed zagrożeniami z kosmosu. Czołową drużyną zostaje SG-1, która składa się ze specjalistów z wielu dziedzin. Jej członkami zostają: pułkownik Jack O’Neill (Richard Dean Anderson), doktor Daniel Jackson (Michael Shanks), major Samanthy Carter (Amanda Tapping) i Teal’ca (Christopher Judge). Serial nawiązuje do mitologii egipskiej, nordyckiej oraz legend arturiańskich.
Z serialem związana jest również seria Stargate: Infinity, dwie serie spin-off pt. Gwiezdne wrota: Atlantyda (2004–2009) oraz Gwiezdne wrota: Wszechświat (2009–2011), a także wiele słuchowisk, książek i gier.
Fabuła
Po powrocie pułkownika O’Neilla z misji na Abydos, Gwiezdne Wrota zostają wyłączone i przewiezione do bazy Cheyenne w pobliżu Colorado Springs w stanie Colorado, w Stanach Zjednoczonych. Rok później Wrota zostają aktywowane z zewnątrz, a do bazy dostaje się grupa wojowników Jaffa, która przypuszcza atak na placówkę. Dowódca bazy, generał Hammond, prosi pułkownika O’Neilla o powrót do służby i pomoc w przeprowadzeniu kolejnej misji na Abydos, podejrzewając, że to właśnie z tej planety przybył wrogi oddział. Na Abydos drużyna z Ziemi spotyka doktora Jacksona, który pozostał tam po pierwszej wyprawie. Dzieli się on z drużyną odkrytymi przez siebie zapiskami w jaskiniach, dowodzących istnienia całej sieci gwiezdnych wrót. Jego zdaniem wrogowie mogli pochodzić z którejś z tysięcy innych planet. Kolejny atak obcych, tym razem na mieszkańców Abydos, umożliwia Ziemianom odnalezienie i uratowanie porwanych mieszkańców, w tym żony doktora Jacksona.
Na planecie Chulak zdobywają wsparcie jednego z obcych o imieniu Teal’c, mającego nadzieję na oswobodzenie swojego ludu spod rządów Goa’uldów. W bazie Cheyenne zostaje utworzone Dowództwo Gwiezdnych Wrót – SGC, a także kilkanaście drużyn SG, w tym również oddział SG-1. Drużyny mają za zadanie podróżowanie przez Wrota, badanie innych światów i poszukiwanie technologii, które umożliwiłyby walkę z Goa’uldami, a także pozyskiwanie nowych sojuszników.
Saga Goa’uld
Osobny artykuł: Goa’uld.
Akcja odcinka pilotażowego zatytułowanego Dzieci bogów rozpoczyna się rok po wydarzeniach z pierwszego filmu. Głównym antagonistą jest Apofis (Peter Williams). Baza Cheyenne (poziomy podziemne od 16 do 28) zostaje ponownie aktywowana po rocznej przerwie i przemianowana na SGC, z powodu zidentyfikowania wrót jako części międzyplanetarnej sieci tuneli podprzestrzennych łączących liczne planety w naszej galaktyce. Utworzone zostają zespoły SG, których zadaniem jest obrona Ziemi przed Goa’uldami, posiadającymi ogromne międzygwiezdne okręty wojenne w kształcie piramid oraz niezliczoną armię Jaffa – dziedzicznych zniewolonych wojowników, będących ludzkimi inkubatorami dla larw Goa’uld. Sztandarowy zespół Ziemi, SG-1, do którego dołącza były pierwszy przyboczny Apofisa, Teal’c (Lead Soldier Jaffa) rozpoczyna eksplorację innych planet zamieszkałych głównie przez mniej zaawansowane społeczeństwa ludzi porwanych i wykorzystywanych do niewolniczej pracy przed Goauld'ów. Podczas spotykań z innymi rasami SG-1 nawiązuje kluczowe sojusze z:
- podobnymi do Goa’uldów, ale żyjący w pełnej symbiozie z własnymi larwami Goa′uldów – Tok’ra,
- bardzo zaawansowanymi technologicznie ludźmi – Tollanianami,
- pacyfistami – Noxowie,
- istotami podobnymi do opisywanych podczas kontaktu w Roswell. Jest to bardzo zaawansowana technologicznie rasa, która objawiała się ludziom przez tysiące lat jako Bogowie starożytnych Wikingów, lecz nigdy nie wykorzystywała ludzi – Asgardzi,
- z resztkami potężnych Pradawnych po ascendencji.
Innym zagrożeniem, które pojawia się w finale sezonu 3, są maszyny o nazwie Replikatory. W międzyczasie również nieuczciwi agenci wywiadu na Ziemi, organizacja NID, wielokrotnie próbują przejąć kontrolę nad Gwiezdnymi Wrotami i innymi technologiami obcych. Mimo śmierci Apofisa na początku sezonu 5, Imperium Goa’uld pozostaje poważnym zagrożeniem dla SGC oraz Ziemi i jej sojuszników (do końca sezonu 8). Władca Systemów Lord Baal, (inny zapis: Ba′al; Cliff Simon), jest jedynym wpływowym Goa’uldem w trakcie ostatnich dwóch sezonów Stargate SG-1. Zostaje on ostatecznie pokonany w filmie DVD Stargate: Continuum.
Saga Anubis
Po porażce Apofisa w sezonie 5, najważniejszym i najbardziej niebezpiecznym przeciwnikiem staje się Władca Systemów – Anubis. Posiada on dużą wiedzę na temat Pradawnych i ich technologii. Gdy Ziemianie budują swój pierwszy statek międzygwiezdny (Prometeusz) w sezonach 6 i 7, Anubis tworzy armię niemal niepokonanych Wojowników Kull i niszczy wielu Władców Systemów. W finale 7 sezonu SG-1 odkrywa potężną broń w placówce Pradawnych na Antarktydzie, z pomocą której niszczą całą flotę Anubisa. Stanowi to „podkładkę” dla spin-offa serii: Stargate Atlantis – który rozpoczyna się właśnie w tym miejscu. W sezonie 8. Baal przejmuje większość sił Anubisa, jednak to Władca potajemnie odzyskuje kontrolę nad jego armią. Ludzkie formy Replikatorów (wyższy poziom – składające się z nanobotów) rozpoczynają podbój Władców Systemu, ale SG-1 znajduje i dostosowuje starożytną broń, aby zniszczyć wszystkie Replikatory w całej galaktyce. Koniec sezonu 8. ujawnia dobroczynny charakter Omy Desali, która jest odpowiedzialna za ascendencję Anubisa. Kiedy angażuje go w odwieczną walkę, ogranicza jego oddziaływanie na śmiertelników. Replikatory i najbardziej wpływowi Władcy Systemów zostają unicestwieni, a Jaffa uwalnia się spod jarzma Goa’uld.
Saga Ori
Po sezonie 8. pierwotna drużyna SG-1 rozpada się: Teal′c wraca na Dakarę, Daniel Jackson oczekuje na Dedala i lot do Atlantydy, natomiast Samantha Carter dostaje przydział w Strefie 51. Nowym dowódcą SG-1 zostaje pułkownik Cameron Mitchell, pilot zasłużony w bitwie nad Antarktydą. W międzyczasie SGC nieumyślnie ściąga uwagę starożytnej rasy zwanej Ori na naszą galaktykę. Gdy Ori wysyłają swoich ulepszonych ludzi – Przeorów – do naszej Drogi Mlecznej, aby szerzyli religię, która ma na celu zwiększenie ich mocy, Ba’al wraz z kilkoma pomniejszymi Goa’uldami przenika na Ziemię jako „Trust” (koalicja fałszywych agentów NID), aby odbudować własną potęgę. Pod koniec sezonu 9. Ori rozpoczynają krucjatę swoimi statkami wojennymi i z łatwością pokonują zrzeszone siły Ziemi i ich sojuszników. Przywódca Ori, Adria, zostaje przedstawiona dopiero w premierowym odcinku 10. sezonu. SG-1 udaje się na poszukiwania Sangreala – starożytnej broni, która może pomóc pokonać wojowniczą rasę. Szuka jej także Ba’al, wraz ze swoimi klonami, lecz na potrzeby własne. Z pomocą potężnego Merlina, SG-1 znajduje plany budowy Sangreala i wysyła działającą wersję maszyny do galaktyki Ori. Krótko po tym Adria osiąga wyższy poziom istnienia. Cała saga Ori kończy się w powiązanym z serią filmie „Gwiezdne wrota: Arka prawdy”.
Obsada
Osobny artykuł: Lista postaci serialu Gwiezdne wrota.
Postać | Aktor | Sezony | Filmy | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | Gwiezdne wrota: Arka Prawdy | Gwiezdne wrota: Continuum | ||
Jack O’Neill | Richard Dean Anderson | Główna | Gościnnie | Główna | |||||||||
Daniel Jackson | Michael Shanks | Główna | Gościnnie | Główna | |||||||||
Samantha Carter | Amanda Tapping | Główna | |||||||||||
Teal’c | Christopher Judge | Główna | |||||||||||
George Hammond | Don S. Davis | Główna | Gościnnie | Gościnnie | |||||||||
Jonas Quinn | Corin Nemec | Gościnnie | Główna | Gościnnie | |||||||||
Cameron Mitchell | Ben Browder | Główna | |||||||||||
Hank Landry | Beau Bridges | Główna | Gościnnie | ||||||||||
Vala Mal Doran | Claudia Black | Gościnnie | Główna |
- Richard Dean Anderson jako Jonathan „Jack” O’Neill – pułkownik i weteran operacji specjalnych United States Air Force, który poprowadził pierwszą misję przez wrota w filmie Stargate (grany był wtedy przez Kurta Russella). Został przywrócony do służby w pilotażowym odcinku do służby jako dowódca SG-1 w pierwszych siedmiu sezonach. Przejął dowództwo nad SGC po awansie na generała brygady na początku sezonu 8. Został przeniesiony do Waszyngtonu przed sezonem 9., gdzie otrzymał awans na generała. Pojawia się w sezonach 9 i 10 SG-1, a także w Stargate: Continuum oraz w sezonach 1 i 3 Stargate: Atlantis, również jako generał – pułkownik w wielu epizodach Stargate: Universe, gdzie dowodzi Department of Homeworld Security.
- Michael Shanks jako dr Daniel Jackson – egiptolog, którego naciągane teorie o piramidach doprowadziły do udziału w pierwotnej misji Stargate w filmie (gdzie Daniela grał James Spader). Dołączył do drużyny SG-1 w poszukiwaniu porwanej żony w odcinku pilotażowym, ale jego naiwność i ciekawość regularnie stwarzają przeszkody dla zespołu[3]. Postać stopniowo ewoluuje: od bycia archeologiem i tłumaczem w rolę sumienia zespołu[4]. Jest częścią SG-1 do momentu przejścia na wyższy poziom egzystencji (ascenduje w chwili śmierci) pod koniec 5 sezonu. Po przeciwstawieniu się zasadom nieingerencji powraca do naturalnego ciała na początku sezonu 7 i pozostaje w tym stanie do końca serialu. W ostatnich trzech sezonach pokazuje swoje obiekcje w stosunku do Valą Mal Doran[3]. Daniel pojawia się również w obu filmach DVD oraz w okresach 1 i 5 Stargate: Atlantis. Pojawił się również w odcinku pilotażowym i dwóch kolejnych odcinkach Stargate: Universe.
- Amanda Tapping jako dr Samantha Carter – genialna astrofizyk[5] i kapitan (w sezonie 3. awansowana na major) Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, który dołączył do SG-1 pod dowództwem płk O’Neilla w pilotażowym odcinku. Na początku sezonu 8, po awansie na podpułkownika, przejełą dowództwo nad SG-1. Seria wielokrotnie zaznacza romantyczne relacje między O’Neillem i Carter, ale ich związek nigdy nie został skonsumowany, gdyż oboje są wojskowymi w podległości służbowej, wyłączając wydarzenia z alternatywnej rzeczywistości. Carter pomaga ppłk. Cameronowi Mitchellowi w sezonie 9. i 10. Po jej uczestnictwie w Stargate: The Ark of Truth została mianowana na pułkowniczkę i stała się nową dowódczynią wyprawy Atlantis w sezonie 4. Stargate: Atlantis. Ponownie wstąpiła do SG-1 w Stargate: Continuum. Została obarczona tymczasowym dowództwem SGC podczas ataku przez statek Wraith w finale serii Stargate: Atlantis. Później otrzymała dowództwo George’a Hammonda (krążownika klasy Daedalus) i pojawia się w pierwszym odcinku Stargate: Universe. Carter występuje epizodycznie we wszystkich sezonach Stargate Atlantis (poza 4., gdzie jest jedną z głównych postaci) i pojawia się też w pierwszym Atlantis filmie DVD i w trzecim filmie o SG-1.
- Christopher Judge jako Teal’c – cichy i mocny Jaffa – kosmita, który był pierwszym przybocznym osobistej straży Goa’ulda Apofisa. Dołączył do SG-1 w trzecim odcinku w nadziei, że doprowadzi jego naród (Jaffa) do wolności. Pomimo sukcesu w realizacji tego celu na koniec sezonu 8., pozostał członkiem SG-1 do końca serialu. Pojawia się również w obu filmach DVD oraz w 4. sezonie Stargate Atlantis.
- Don S. Davis jako George Hammond – Generał major US Air Force (później Generał broni), który dowodził SGC w ciągu pierwszych siedmiu sezonów. Oprócz pojedynczych występów w okresach od 8 do 10 w Stargate SG-1 pojawia się w sezonie 1. Stargate Atlantis. Davis zmarł na atak serca w czerwcu 2008 roku, przez co jego ostatnią rolą w uniwersum Gwiezdnych Wrót była rola w Stargate: Continuum[6].
- Corin Nemec jako Jonas Quinn – pochodzący z innej planety naukowiec z kraju Kelowna na planecie Langara. Daniel poświęca swoje życie (co prowadzi do jego oświecenia i ascendencji) na koniec 5. sezonu w próbie uratowania Kelowna od kataklizmu, ale jego reakcja nie jest pozytywnie przyjęta przez przywódców co powoduje, że Jonas pomaga Ziemianom. Jest on człowiekiem szybko uczącym się i wypełnia puste miejsce Daniela w SG-1 w sezonie 6. Po powrocie Daniela wraca na swoją planetę i tam pozostaje, występuje jeszcze w sezonie 7.
- Ben Browder jako Cameron „Cam” Mitchell – podpułkownik United States Air Force, którego wyznaczono na nowego dowódcę SG-1 na początku sezonu 9. Stara się doprowadzić do połączenia jej byłych członków (Sam, Daniela i Teal’ca) pod jego dowództwem w ramach SG-1. Został mianowany na pułkownika między jego występami w Stargate: The Ark of Truth a Stargate: Continuum.
- Beau Bridges jako Henry „Hank” Landry – Generał United States Air Force i dowódca SGC w sezonie 9. i 10. Zastąpił Hammonda, który odszedł na emeryturę. Jest ojcem medycznego oficera SGC Carolyn Lam i pojawia się zarówno w filmach, jak i sezonach 2 i 3 Stargate Atlantis.
- Claudia Black jako Vala Mal Doran – oszustka z nienazwanej planety oraz była ludzka nosicielka Goa’ulda Qetesh. Jej pierwszy występ w sezonie 8. – „Bez ograniczeń” był początkiem zarówno jej flirtu jak i wrogich stosunków z Danielem[3]. W sezonie 9. wraz z nim nieumyślnie odkryła nowe zagrożenie - Ori. Przyłącza się do SG-1 po urodzeniu nowego lidera Ori na początku sezonu 10. i pojawia się w filmach DVD. W październiku 2009 roku, była jedyną byłą członkinią obsady, która nie dostała propozycji uczestniczenia w trzecim filmie.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Stargate-earth-glyph.svg/220px-Stargate-earth-glyph.svg.png)
Sezony i odcinki
Osobny artykuł: Lista odcinków serialu Gwiezdne wrota.
Gwiezdne wrota liczą 7 sezonów po 22 odcinki i 3 sezony po 20 odcinków, łącznie 214 odcinków w 10 sezonach. 14 marca 2007 roku na amerykańskim kanale Sci Fi Channel został wyemitowany ostatni odcinek pt. Unending. Do serii zalicza się również dwa filmy pełnometrażowe Gwiezdne Wrota: Arka Prawdy oraz Gwiezdne wrota: Continuum.
Emisja w Polsce
Polską premierową emisję pierwszych dwóch sezonów zaprezentowała stacja TVN, kolejnych 8 – HBO. Począwszy od 3 grudnia 2007 kanał AXN SciFi wyemitował wszystkie dziesięć sezonów serialu (emisja ostatniego odcinka nastąpiła 15 kwietnia 2009). Ponadto kanały AXN SciFi i AXN emitują cykle powtórek różnych sezonów. W 2013 roku AXN rozpoczęło emisję serii Stargate: Wszechświat. Od 26 lutego 2014 roku serial emituje TV PULS od poniedziałku do piątku o 9:55 lub 10:00 oraz 17:00. Serial nadaje kanał SciFi Universal o 16:10 i 17:10.
Przypisy
- ↑ PaulP. Brenner PaulP., Stargate: Overview [online], AllMovie [dostęp 2021-06-05] (ang.).
- ↑ Gwiezdne wrota / Stargate SG-1. [dostęp 2021-11-21].
- ↑ a b c StevenS. Eramo StevenS., Michael Shanks – Curious Mind, „TV Zone”, 64, lipiec 2005, s. 40–42 .
- ↑ BradB. Wright BradB. i inni, Stargate SG-1: Season 3 – Timeline To The Future – Part 1: Legacy Of The Gate (DVD), MGM Home Entertainment, 2001 .
- ↑ Booker 2004, s. 181–182.
- ↑ Don S. Davis: 1942-2008 [online], GateWorld, 30 czerwca 2008 [dostęp 2021-06-21] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Gwiezdne wrota w bazie IMDb (ang.)
- Gwiezdne wrota w bazie Filmweb
- Serwis o serialu na stronie kanału Sci Fi. scifi.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-10)].
- Anglojęzyczny portal o świecie Gwiezdnych Wrót wraz z encyklopedią postaci, planet i ras
- Polski portal o serialach Stargate SG-1 i Stargate Atlantis
- Anglojęzyczny portal z między innymi: opisami odcinków, fanfiction itp.
- Fanfiction
- strona archiwalna
- p
- d
- e
Filmy |
| ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Bohaterowie |
| ||||||
Rasy |
| ||||||
Technologia |
|