Jan Gabarski
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 24 grudnia 1897 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 1940 |
Przebieg służby | |
Lata służby | przed 1918–1940 |
Siły zbrojne |
|
Formacja | |
Jednostki | |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Jan Gabarski (ur. 24 grudnia 1897 w Warszawie, zm. w kwietniu 1940 w Katyniu) – rotmistrz Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Stanisława i Pauliny z Gregowczyków[1]. Żołnierz I Korpusu Polskiego w Rosji. W 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. W szeregach 4 pułku ułanów brał udział we wszystkich walkach pułku w wojnie 1920 r.
Po zakończeniu działań wojennych nadal służył w stopniu podporucznika (starszeństwo z dniem 1 czerwca 1922 i 10 lokatą w korpusie oficerów kawalerii) w 4 p.uł.[2] W 1924 awansował do stopnia porucznika (starszeństwo z dniem 1 czerwca 1924 i 7 lokatą w korpusie oficerów kawalerii)[3]. W 1931 awansował do stopnia rotmistrza (starszeństwo z dniem 1 stycznia 1931 i 16 lokatą w korpusie oficerów kawalerii)[4].
W kampanii wrześniowej zastępca dowódcy szwadronu zapasowego 4 pułku ułanów[5], Jędrzej Tucholski podaje, że był dowódcą szwadronu w Ośrodku Zapasowym Wileńskiej Brygady Kawalerii[6]. Wzięty do niewoli przez Sowietów. W grudniu 1940 był jeńcem obozu kozielskiego. Między 3 a 5 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika smoleńskiego obwodu NKWD[7] – lista wywózkowa bez numeru, poz. 120, nr akt 75 z 2.04.1940[8]. Został zamordowany między 4 a 7 kwietnia 1940 przez NKWD w lesie katyńskim[7]. Zidentyfikowany podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców w 1943, zapis w dzienniku ekshumacji pod datą 13.05.1943. Przy szczątkach znaleziono świadectwo szczepień o nr 1623[9]. Figuruje na liście AM-218-1919 (mylnie odczytane nazwisko - Gawarski) i liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 01919 (nazwisko mylnie zapisane jako Gabawski). Nazwisko Gabarskiego, mylnie podane za wpisem PCK jako Gabawski, znajduje się na liście ofiar (pod nr 1919) opublikowanej w Gońcu Krakowskim nr 129 i w Nowym Kurierze Warszawskim nr 134 z 1943.
Jan Gabarski był żonaty z Marią z Pożaryskich, z którą miał córkę Wiesławę[1].
Upamiętnienie
- Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło decyzją Nr 439/MON z 5 października 2007 awansował go pośmiertnie na stopnień majora. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości "Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów".
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (nr 14384) – zbiorowe, pośmiertne odznaczenie żołnierzy polskich zamordowanych w Katyniu i innych nieznanych miejscach kaźni, nadane przez prezydenta RP na Uchodźstwie profesora Stanisława Ostrowskiego (11 listopada 1976)
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Walecznych dwukrotnie[2]
- Medal Niepodległości[10]
- Srebrny Krzyż Zasługi[10]
- Medal Międzysojuszniczy „Médaille Interalliée”[11]
Zobacz też
- Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
- Obozy NKWD dla jeńców polskich
- zbrodnia katyńska
- Kampania wrześniowa
Przypisy
- ↑ a b Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 148.
- ↑ a b Rocznik Oficerski, MSWojsk., 1923, s. 607, 692 .
- ↑ Rocznik Oficerski, MSWojsk., 1924, s. 549, 614 .
- ↑ Rocznik Oficerski, MSWojsk., 1932, s. 154, 631 .
- ↑ Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego
- ↑ JędrzejJ. Tucholski JędrzejJ., Mord w Katyniu, 1991, s. 103 .
- ↑ a b УБИТЫ В КАТЫНИ, 2015, s. 248 .
- ↑ JędrzejJ. Tucholski JędrzejJ., Mord w Katyniu, 1991, s. 604 .
- ↑ Amtliches Material zum Massenmord von Katyn, 1943, s. 218 .
- ↑ a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 134.
- ↑ Rocznik Oficerski, MSWojsk., 1928, s. 293, 364 .
Bibliografia
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
- Adam Moszyński (oprac.): Lista Katyńska. Jeńcy obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk, zaginieni w Rosji sowieckiej. Warszawa: Agencja Omnipress – Spółdzielnia Pracy Dziennikarzy, Polskie Towarzystwo Historyczne, 1989. ISBN 83-85028-81-1.
- УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, ISBN 978-5-78700-123-5.
- Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, pod red. Marka Tarczyńskiego, Warszawa 2000, ISBN 83-905590-7-2.
- Amtliches Material zum Massenmord von Katyn, Berlin 1943,