Jan Schuch
![]() | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 17 października 1884 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Formacja | |
Stanowiska | komendant szkoły |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa, |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Jan Schuch (ur. 17 października 1884 w Warszawie, zm. 23 stycznia 1941 w Dniepropetrowsku) – polski inżynier, inspektor Policji Państwowej.
Życiorys
Urodził się 17 października 1884 jako syn Floriana Ludwika (1861–1910, inżynier chemik) i Anieli z Michałowskich (1862–1944). Jego pradziadkiem był Jan Chrystian Szuch (1752–1813), architekt. Absolwent Gimnazjum Górskiego w Warszawie oraz Szkoły Wawelberga i Rotwanda w Warszawie. Po odbyciu rejsu dookoła świata ukończył studia na Politechnice w Bad Frankenhausen/Kyffhäuser zdobywając tytuł inżyniera w 1911. Pracował w Biurze Wodociągów i Kanalizacji Warszawy w okresie trzech lat.
Podczas I wojny światowej od 1915 służył w Straży Obywatelskiej, a po przekształceniu w Milicji Miejskiej. Działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości uczestniczył w Bitwie Warszawskiej podczas wojny polsko-bolszewickiej, w której odniósł rany.
W wolnej Polsce wstąpił do Policji Państwowej. Awansowany do stopnia nadkomisarza. Od 1925 był komendantem Głównej Szkoły Policji w Warszawie, od 1926 zastępcą komendanta Policji Państwowej miasta stołecznego Warszawy (oraz pełniącego obowiązki komendanta[1]). W 1927 roku został awansowany do stopnia podinspektora Policji Państwowej[2]. W tym samym roku została opublikowana jego książka pt. Jakim powinien być policjant. Mianowany podporucznikiem rezerwy piechoty ze starszeństwem z 29 listopada 1930 roku[3].
W 1936 został mianowany inspektorem i komendantem Centralnej Szkoły Policyjnej w Mostach Wielkich[4].
Wobec zagrożenia konfliktem zbrojnym w 1939 został przydzielony do Komendy Głównej Policji Państwowej w Warszawie na stanowisko oficera inspekcyjnego. Po agresji III Rzeszy na Polskę, mimo otrzymanego rozkazu ewakuacji, czynił starania na rzecz ocalenia policjantów i uczniów szkoły policyjnej. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez sowietów w okolicach Tarnopola. Miał być przewieziony do jednego z obozów NKWD dla jeńców polskich, jednak wskutek choroby został wyłączony z transportu i osadzony w twierdzy w Dniepropetrowsku. Tam miał być więziony w celi skalnej pod ziemią i zmarł 23 stycznia 1941.
Hobbystycznie uprawiał sport: żeglarstwo, gimnastykę, jazdę konną oraz narciarstwo i eksplorację jaskiń w Tatrach (wspólnie z Mariuszem Zaruskim). Jego żoną była Janina z domu Iwicka, wnuczka tłumacza i powstańca Ignacego Iwickiego[potrzebny przypis] (podczas wojny działała w NSZ), a ich dziećmi byli: Tadeusz Florian (1912–1975), żołnierz AK i Zofia Felicja po mężu Nikiel (1916–2012), harcerka, nauczycielka języka francuskiego oraz działaczka społeczna.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923)[5]
- Krzyż Walecznych
- Złoty Krzyż Zasługi (27 listopada 1929)[6]
- Krzyż Zasługi za Dzielność (19 marca 1935)[7]
- Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej
Przypisy
- ↑ „Nie interesant dla nas, lecz my dla interesanta”. Godny najwyższego uznania okólnik komendanta policji warszawskiej. „Głos Polski”, s. 2, Nr 210 z 30 lipca 1928.
- ↑ Strzelecki 1934 ↓, s. 249.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 62, 813.
- ↑ Świadectwo szkolne. Krężel vel Krężelewski, Kazimierz Jan (1912–1940). [dostęp 2015-05-02].
- ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 36.
- ↑ M.P. z 1929 r. nr 277, poz. 639 „za zasługi na polu organizacji służby bezpieczeństwa”.
- ↑ M.P. z 1935 r. nr 65, poz. 90 „za czyny męstwa i odwagi z narażeniem życia w walce z przestępcami”.
Bibliografia
- Paweł Ostaszewski. Korzenie saskie, serce polskie. „Policja 997”, s. 30–33, Nr 12 (45) z grudnia 2008. ISSN 1734-1167.
- Władysław Strzelecki: Bezpieczeństwo na ziemiach Polski: od kmiecia grodowego do granatowej armji. Warszawa: Instytut Propagandy Państwowo-Twórczej, 1934.
Linki zewnętrzne
- Jan Schuch. polacyzwyboru.pl. [dostęp 2015-05-02].
- Korzenie saskie, serce polskie. policja.pl, 2008-11-26. [dostęp 2015-05-02].
- Ewa Polak-Pałkiewicz: Dobro zawsze wraca (część I). ewapolak-palkiewicz.pl, 2013-01-06. [dostęp 2015-05-02].
- Ewa Polak-Pałkiewicz: Dobro zawsze wraca (część II). ewapolak-palkiewicz.pl, 2013-01-07. [dostęp 2015-05-02].
- VIAF: 310642356
- PLWABN: 9810633055905606