Jezioro Łapińskie Nowe
Państwo |
|
---|---|
Rzeka | Radunia |
Data budowy | 1929–1929 |
Data uruchomienia | 1929 |
Typ zapory | ziemna |
Pojemność całkowita | 1,6 mln m³ |
Powierzchnia | 0,40 km² |
Głębokość | 9 m |
Funkcja | zbiornik retencyjny |
Położenie na mapie gminy Kolbudy ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu gdańskiego ![]() | |
![]() |
Jezioro Łapińskie Nowe (Łapino Górne) – zbiornik retencyjny w Polsce położony na wschodnim krańcu Pojezierza Kaszubskiego („Obszar Chroniony Krajobrazu Doliny Raduni”) w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, na terenie gminy Kolbudy przy turystycznych szlakach Wzgórz Szymbarskich i Skarszewskim. Przez jezioro przepływa rzeka Radunia zaś zachodnim brzegiem jeziora prowadzi trasa zawieszonej obecnie linii kolejowej Pruszcz Gdański-Stara Piła-Kartuzy. Zbiornik został utworzony w roku 1927 i obejmuje 1,6 miliona m³ (o długości 3 kilometrów, szerokości od 90 do 300 metrów), znajduje się na wysokości 100 m n.p.m. Zbiornik należy do pierwszego z serii zalewów zwanych Kaskadą Raduni.
Ogólna powierzchnia: 40 ha, maksymalna głębokość: 9 m.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Elektrownia_%C5%81apino.jpg/220px-Elektrownia_%C5%81apino.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Elektrownia_%C5%81apino1.jpg/220px-Elektrownia_%C5%81apino1.jpg)
Elektrownię Wodną Łapino wybudowano w 1927 roku jako piątą elektrownię wodną na Raduni. Właścicielem nowej elektrowni był Senat Wolnego Miasta Gdańska, choć pierwotnym inwestorem przedsięwzięcia był Ferdynand Schichau. Po przegranym procesie o Radunię zmuszony był oddać inwestycję Senatowi WM Gdańska. Jest elektrownią derywacyjną zbiornikową ze zbiornikiem o wyrównaniu półdobowym. Zbiornik wypełnia naturalną dolinę Raduni. W wyniku budowy zapory i spiętrzenia rzeki pod wodą znalazła się stara papiernia, tartak, las, droga oraz kilka zabudowań gospodarczych. Woda spiętrzona w zbiorniku za pomocą rurociągu żelbetowego biegnącego przez korpus zapory jest kierowana do turbin. W budynku elektrowni rurociąg żelbetonowy przechodzi w stalowy, który rozprowadza wodę do dwóch turbin. Turbiny te wyprodukowały zakłady Schichau Elbing (Elbląg) w 1925 roku. W elektrowni Łapino prawdopodobnie po raz pierwszy na ziemiach polskich zastosowano rurociągi stalowe spawane elektryczne, zaledwie w kilka lat po wynalezieniu tej metody. W elektrowni zainstalowana jest trzecia turbina, czynna do dziś - o mocy 7 kW, jest to turbina potrzeb własnych elektrowni.
Niezwykle oryginalnym i unikatowym urządzeniem inżynierskim jest jaz burzowy, znajdujący się po lewej stronie elektrowni. Jaz ma zamknięcie segmentowe samoczynne z przeciwwagą. Podobne zamknięcia jazów stosowano w elektrowniach szwajcarskich i hiszpańskich na początku lat dwudziestych. Jaz wyposażony jest dodatkowo w klapę lodową. Poniżej jazu znajduje się czterostopniowa kaskada odprowadzająca wodę do kanału odpływowego elektrowni.
Dane techniczne[3]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Lapiny_panorama.jpg/500px-Lapiny_panorama.jpg)
- średni przepływ: 5,18 m³/s
- moc instalowana: 2294 kW
- przełyk instalowany: 22,07 m³/s
- rzędna piętrzenia: 99,80 m n.p.m.
- spad: 13,8 m
- średnia roczna produkcja: 4,19x106 kWh
- liczba turbozespołów: 2
Na zachodnim brzegu jeziora położona jest wieś Łapino, natomiast wschodnim brzegiem biegnie jej granica z sołectwem Lublewo Gdańskie, a także ścieżka na trasie Szlaku Skarszewskiego PTTK (zielonego).