Kajka
Kajka od północnego zachodu | |
Położenie | |
Państwo |
|
---|---|
Miejscowości nadbrzeżne | Poznań (Miłostowo) |
Region | |
Morfometria | |
Powierzchnia | 4,3 ha |
Wymiary • max długość • max szerokość |
|
Głębokość • średnia • maksymalna |
|
Objętość | 1,52 km³ |
Hydrologia | |
Rodzaj jeziora | glinianka |
Położenie na mapie Poznania ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego ![]() | |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Staw_Kajka.jpg/239px-Staw_Kajka.jpg)
Kajka – staw na terenie Poznania, położony w jednostce obszarowej SIM Miłostowo, blisko granicy z obszarem SIM Główna[1].
Charakterystyka
Powierzchnia lustra wody wynosi 4,3 ha, a zlewni 0,7 km². Objętość wody - 152,4 tys. m³, maksymalna głębokość - 11,8 m, a średnia 3,5 m. Ukształtowanie dna łagodne, stromo opadające. Zwierciadło wody zagłębione w stosunku do otaczającego terenu o 5–10 m, co ma wpływ na powstawanie zjawiska stratyfikacji termicznej.
Staw połączony jest z rzeką Główną rurociągiem z pompownią, należącą do Zakładów Metalurgicznych POMET. Dawniej połączenie to zapewniał nieistniejący ciek Glinianka. Wody stawu, w obiegu zamkniętym, wykorzystuje technologicznie Fabryka Łożysk Tocznych.
Staw znajduje się na terenie ogrodzonych ogrodów działkowych im. Elizy Orzeszkowej i jest przez nie otoczony ze wszystkich stron. Dojazd możliwy jest od północy - z ul. Gnieźnieńskiej (najbliższy przystanek autobusowy MPK Poznań – Urwista, linia 173).
Staw Kajka jest akwenem sztucznym i ma pochodzenie pocegielniane – stanowi gliniankę o nieregularnej lecz łagodnej linii brzegowej. Przed II wojną światową należał do rodziny Weidemannów, którzy eksploatowali glinę pomiędzy torowiskami linii kolejowych do Gniezna i Wrześni. Była to duża cegielnia Hartwig & Weidemann Ziegelwerke, z której na dzień dzisiejszy nie pozostał praktycznie żaden ślad. Wyrobisko (obecny Staw Kajka) posiadało połączenie z zakładem produkcyjnym za pomocą kolei wąskotorowej. Zakład uległ zrujnowaniu w czasie II wojny, a teren glinianki w 1952 zamieniono na uregulowany staw i założono ogrody działkowe, których jest tutaj około 500 (28 hektarów).
Kajce towarzyszy drugi, bezimienny staw, o prawie okrągłej linii brzegowej. Znajduje się kilkadziesiąt metrów na południowy zachód, na terenie tych samych ogrodów działkowych.
Woda w akwenie nie należy do najczystszych - zdarzają się tu przypadki masowego śnięcia ryb w wyniku przyduchy lub zanieczyszczeń (np. w 2008).
Staw jest widoczny z pociągów jadących linią Poznań - Gniezno.
Zobacz też
- Kolonia Karlsbunne – osiedle robotnicze w pobliżu
- Rudnicze (Poznań)
- Szachty (Poznań)
Bibliografia
- Anna Jabłońska, Zieleń na Głównej i Zawadach w międzywojniu, w: Kronika Miasta Poznania nr 2/2002, s.341, ISSN 0137-3552
- Magdalena Mrugalska-Banaszak, Budownictwo i architektura przemysłowa na Zawadach i Głównej do 1939 roku - wykaz obiektów przemysłowych, w: Kronika Miasta Poznania nr 2/2002, s.218, ISSN 0137-3552
- Poznań - atlas aglomeracji, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008, ISBN 978-83-7445-018-8
- Ryszard Gołdyn, Barbara Jankowska, Piotr Kowalczak, Maria Pułyk, Elżbieta Tybiszewska, Janusz Wiśniewski, Wody powierzchniowe Poznania, w: Środowisko naturalne miasta Poznania. Część I, Urząd Miejski w Poznaniu, Poznań, 1996, ss.54 i 57, ISBN 83-906665-0-3
- Anna Sztulpa, Skażenie po pożarze, w: Głos Wielkopolski, 7.8.2008, s.9
Przypisy
- ↑ https://web.archive.org/web/20170922004858/http://zdm.poznan.pl/content/pliki/mapa_jed_obsz.jpg Mapa jednostek obszarowych Systemu Informacji Miejskiej Poznania
- p
- d
- e
| |
|
- p
- d
- e
- Wikiprojekt:Poznań