Kazimierz Rumsza
![]() | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 20 sierpnia 1886 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 28 stycznia 1970 |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Jednostki | Dywizja Syberyjska |
Stanowiska | dowódca dywizji |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Kazimierz_Rumsza.jpg/240px-Kazimierz_Rumsza.jpg)
Kazimierz Rumsza (ur. 20 sierpnia[a] 1886 w majątku Wiłkukompie(inne języki) koło Szwekszni, zm. 28 stycznia 1970 w Londynie) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, w 1964 mianowany przez Władysława Andersa generałem brygady.
Życiorys
Urodził się 20 sierpnia 1886 w majątku Wiłkukompie, w ówczesnym powiecie rossieńskim guberni kowieńskiej, w rodzinie Jerzego i Barbary z Jakubowskich[2][3][4][5]. Absolwent gimnazjum w Połądze (1906). Ukończył rosyjską szkołę oficerską w Wilnie, a następnie w 1918 Akademię Sztabu Generalnego w Sankt Petersburgu[5]. Od sierpnia 1914 walczył na froncie, gdzie dostał się do niewoli niemieckiej. Ponownie na froncie od sierpnia 1915[3]. W grudniu 1917 wyznaczony został na stanowisko dowódcy III batalionu 3 pułku strzelców polskich 1 Dywizji Strzelców Polskich I Korpusu Polskiego w Rosji. Od 24 lipca 1918 był szefem sztabu wojsk okręgu uralskiego, a od 12 sierpnia szefem ośrodka mobilizacyjnego wojsk polskich w Rosji. Od 21 stycznia 1919 dowódca 5 Dywizji Strzelców Polskich na Syberii[3].
Od 20 lipca 1920 w Polsce[3]. W czasie wojny z bolszewikami, od lipca do grudnia 1920, dowodził Brygadą Syberyjską.
„Odznaczył się 20 VIII 1920, gdy na czele swojej brygady zastąpił drogę okrążonym oddziałom 3 Korpusu Gaja, zmuszając je do przekroczenia granicy polsko-niemieckiej /Prusy Wschodnie/”[3]. Za tę postawę otrzymał Order Virtuti Militari.
W grudniu 1920 powierzono mu pełnienie obowiązków dowódcy Dywizji Syberyjskiej. Zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów piechoty. W październiku 1922 na własną prośbę przeniesiony do rezerwy[3] z przydziałem do 72 pułku piechoty w Radomiu. 18 października 1924 powołany został do służby czynnej i z dniem 23 października tego roku przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko dowódcy 3 Brygady Ochrony Pogranicza w Wilejce[6]. Używał wówczas tytułu – pułkownik rezerwy powołany do służby czynnej (płk rez. pow. do sł. czyn.). W maju 1926 przeniesiony został z KOP i przydzielony do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu nr III w Grodnie. Obowiązki dowódcy brygady przejął po nim płk piech. Jan Skorobohaty-Jakubowski[7]. Z dniem 30 czerwca 1928 został zwolniony z czynnej służby wojskowej[8].
W 1928 został skierowany ponownie na przedwczesną emeryturę. Należał do grupy oficerów niebędących zwolennikami przewrotu majowego 1926[5].
W czasie II wojny światowej w Polskich Siłach Zbrojnych. Od lutego do lipca 1941 dowodził 8 Brygadą Kadrową Strzelców. 7 sierpnia 1941 został wyznaczony na stanowisko zastępcy komendanta Stacji Zbornej Oficerów Rothesay nazywanej „Wyspą Wężów”. Obowiązki objął 9 października 1941, po powrocie z urlopu wypoczynkowego. Od 18 listopada 1941 pełnił obowiązki komendanta stacji, a 12 grudnia 1941 został mianowany komendantem Stacji Zbornej Oficerów Rothesay[9]. Naczelny Wódz, generał broni Władysław Anders mianował go generałem brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1964 w korpusie generałów[10].
Zmarł 28 stycznia 1970 w Londynie. Pochowany na cmentarzu Highgate[3][10].
Kazimierz Rumsza w 1919 ożenił się z Haliną Ejsymont (Eyssymondtt), z którą miał córkę Annę (ur. 1924)[3][11].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 91 (26 marca 1921)[12][3]
- Krzyż Niepodległości (7 lipca 1931)[13][3]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923)[14][3]
- Krzyż Walecznych (czterokrotnie[3][4], po raz pierwszy w 1921)[15]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[4]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[4]
- Order św. Jerzego IV klasy (Rosja)[2]
- Order św. Włodzimierza IV klasy (Rosja) – 18 stycznia 1915 z mieczami i kokardą[16][2]
- Order św. Anny II, III i IV klasy[2]
- Order św. Stanisława II i III klasy (Rosja)[2]
- Order Wybitnej Służby (Wielka Brytania)[4]
- Złoty Medal Waleczności (Serbia)[4]
- Krzyż Kawalerski Orderu Legii Honorowej (Francja)[2][4]
- Krzyż Wojenny z dwoma palmami (Francja)[2][4]
- Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja)[4]
- Medal Zwycięstwa (Médaille Interalliée)[4]
Uwagi
- ↑ Według kalendarza juliańskiego urodził się 7 sierpnia 1886[1]. Zobacz daty nowego i starego porządku.
Przypisy
- ↑ Kolekcja ↓, s. 5.
- ↑ a b c d e f g Korczyk 1992 ↓, s. 95–96.
- ↑ a b c d e f g h i j k l Polak (red.) 1993 ↓, s. 182.
- ↑ a b c d e f g h i j Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Stanisław Łoza (red.). Warszawa: 1939, s. 264. [dostęp 2021-08-11].
- ↑ a b c Danielewicz 1994 ↓, s. 35.
- ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 75 z 21.07.1925 r.
- ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 20 z 08.05.1926 r.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 21 marca 1928, s. 95.
- ↑ Komenda Stacji Zbornej Oficerów Rothesay. Rozkazy dzienne 1940–1941, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. R.8, s. 163.
- ↑ a b Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 158.
- ↑ Korczyk 1992 ↓, s. 95–96, tu córka Danuta ur. w 1923 lub 1924.
- ↑ Dekret Wodza Naczelnego L. 2797 z 26 marca 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 13, poz. 414.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 156, poz. 227 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 29.
- ↑ „W zamian za otrzymane wstążeczki biało-amarantowe b. armii gen. Hallera”, Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2097 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 42, s. 1666).
- ↑ Памяти героев ↓.
Bibliografia
- Kazimierz Rumsza. [w:] Kolekcja Generałów i Osobistości, sygn. I.480.517 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-19].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
- Jerzy Danielewicz: Wyższa kadra dowódcza KOP 1924–1939. W: Lech Grochowski (red.): Korpus Ochrony Pogranicza w 70 rocznicę powstania. Materiały z konferencji popularnonaukowej. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1994.
- Henryk Korczyk: Rumsza Kazimierz (1886–1970). W: Polski Słownik Biograficzny. T. XXXIII. Polska Akademia Nauk, 1992.
- Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
- Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 292, 409.
- Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945. T. 2/2. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1993. ISBN 83-900510-0-1.
- PWN: 3970032
Linki zewnętrzne
- Памяти героев Великой войны 1914–1918 : Поиск героев войны: Румша Казимир Юрьевич. Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej Zarząd ds. utrwalenia pamięci poległych w obronie Ojczyzny. [dostęp 2022-09-10]. (ros.).