Kościół św. Jerzego na Wawelu
![]() | |||
![]() | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowość | |||
Adres | Wawel | ||
Rozpoczęcie budowy | przed 1243 | ||
Zniszczono | 1804 | ||
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |||
Położenie na mapie Krakowa ![]() | |||
![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/Wawel_Hill_-_Kosciol_sw._Jerzego.svg/220px-Wawel_Hill_-_Kosciol_sw._Jerzego.svg.png)
Kościół św. Jerzego – gotycki kościół wznoszący się od średniowiecza na wzgórzu wawelskim w Krakowie, zburzony w latach 1803–1804.
Historia
Data powstania kościoła oraz jego pierwotny wygląd nie są znane. Według Jana Długosza miał zostać zbudowany przez Mieszka I[2]. W 1243 r. miał być inkastelowany przez Konrada mazowieckiego[3]. Odnaleziono relikty romańskiej kamieniarki, co wskazuje, że świątynia ta mogła być murowana[4]. Kościół w XIII w. wzmiankowany jest jako należący do benedyktynów z Tyńca[5].
W 1346 r. kościół został przebudowany w stylu gotyckim za sprawą Kazimierza Wielkiego[3]. Jan Długosz wspomina, że zastąpiono wówczas świątynią murowaną budowlę drewnianą, możliwe jest więc, że romański murowany kościół uległ wcześniej destrukcji[6]. W 1365 r. otrzymał rangę kolegiaty[7]. Był zbudowany z wapienia pińczowskiego, miał prostokątne prezbiterium, a mury były wzmocnione z zewnątrz przyporami; od południa przylegała do budynku zakrystia[7].
Z chwilą wkroczenia Austriaków do Krakowa Wawel przeznaczono na cele wojskowe. W 1803 r. zdecydowali oni o zburzeniu świątyni (m.in. wraz z sąsiednim kościołem św. Michała), rok później świątynia została całkowicie wyburzona[8]. Wyposażenie sprzedano na licytacji, jego część trafiła do krakowskiego kościoła św. Norberta[8]. Później na zewnętrznym dziedzińcu zamku wawelskiego, który powstał właśnie przez austriackie wyburzenia, wyeksponowany został zarys fundamentów kościoła św. Jerzego[9].
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 [dostęp 2015-01-24] .
- ↑ Pianowski 1994 ↓, s. 103.
- ↑ a b Rożek 1983 ↓, s. 96–97.
- ↑ Firlet, Pianowski 2007 ↓, s. 59.
- ↑ Pianowski 1984 ↓, s. 106.
- ↑ Firlet, Pianowski 2007 ↓, s. 64.
- ↑ a b Pianowski 1984 ↓, s. 161.
- ↑ a b Rederowa 1957 ↓, s. 116–117.
- ↑ Rożek 2006 ↓, s. 344.
Bibliografia
- Janusz Firlet, Zbigniew Pianowski: Wawel do roku 1300. W: Kraków. Nowe studia nad rozwojem miasta. red. Jerzy Wyrozumski. Kraków: 2007, s. 45–66, seria: Biblioteka Krakowska. 150.
- Michał Rożek: Urbs celeberrima. Przewodnik po zabytkach Krakowa. Kraków: 2006.
- Zbigniew Pianowski: Najstarsze kościoły na Wawelu. W: Chrystianizacja Polski południowej. Materiały sesji naukowej odbytej 29 czerwca 1993 roku. Kraków: 1994, s. 41–71, seria: Rola Krakowa w Dziejach Narodu. 13.
- Zbigniew Pianowski: Z dziejów średniowiecznego Wawelu. Kraków – Wrocław: 1984.
- Michał Rożek. Nie istniejące kościoły Krakowa. „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej”. R. 33, s. 95–120, 1983.
- Danuta Rederowa. Studia nad wewnętrznymi dziejami Krakowa porozbiorowego (1796-1809). Część I: Zagadnienia urbanistyczne. „Rocznik Krakowski”. XXXIV, s. 62–178, 1957.
Linki zewnętrzne
- Grzegorz Bednarczyk: Kościół św. Jerzego. [w:] Nieistniejące kościoły Krakowa [on-line]. [dostęp 2016-10-16].
- p
- d
- e
Architektura |
| ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Instytucje |
| ||||||||||
Pozostałe |
|