Kolegium jezuitów w Kaliszu
kolegium jezuitów | |||
![]() | |||
![]() Budynki byłego kolegium (1858) | |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Miejscowość | Kalisz | ||
Data założenia | 1583 | ||
Data zamknięcia | 1773 | ||
Położenie na mapie Polski w 1771 r. ![]() | |||
![]() | |||
|
Kolegium jezuitów w Kaliszu, także kolegium Karnkowskiego (łac. Collegium Karnkovianum) – jezuicka szkoła wyższa działająca w Kaliszu w latach 1583–1773.
Kolegium należało do prowincji polskiej jezuitów, a od 1756 do prowincji wielkopolskiej[2].
Historia
Ufundowane w 1583 przez prymasa i arcybiskupa gnieźnieńskiego Stanisława Karnkowskiego, zatwierdzone przywilejem przez króla Stefana Batorego w 1585[3].
Budynek kolegium ocalał od pożaru miasta w 1609, który spalił m.in. kolegiatę Marii Panny, kościół św. Mikołaja i seminarium duchowne. Część uczniów wyjechała w jego wyniku z miasta[4]. W 1652 zaraza, która dotknęła miasto, spowodowała śmierć wielu uczniów i nauczycieli, a kolegium przez pewien czas zaprzestało działalności. W czasie potopu szwedzkiego miasto okupowali Szwedzi. Kolegium rozpuszczono, a w jego budynkach i majątku stacjonowało wojsko[5].
Przez okres jego istnienia urzędowało w nim 58 rektorów[2].
W kolegium filozofię studiował m.in. Kazimierz Łyszczyński, autor traktatu O nieistnieniu Boga (łac. De non existentia Dei), oskarżony o bezbożność (ateizm) i z wyroku sądu sejmowego stracony przez ścięcie i spalenie w 1689 w Warszawie[6].
W 1773, wraz z kasatą zakonu jezuitów, majątek kolegium przeszedł na własność Komisji Edukacji Narodowej[7].
Wykładowcy i absolwenci
Z tym tematem związane są kategorie: Wykładowcy kolegium jezuitów w Kaliszu, Absolwenci i studenci kolegium jezuitów w Kaliszu.
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024, s. 56 [dostęp 2021-03-24] .
- ↑ a b Załęski 1905 ↓, s. 420.
- ↑ Załęski 1905 ↓, s. 380.
- ↑ Załęski 1905 ↓, s. 408.
- ↑ Załęski 1905 ↓, s. 412.
- ↑ Joanna Podgórska. Spłonął, bo zapalał światło rozumu. „Polityka”. 9 (2796), s. 60–62, 25 lutego 2011. ISSN 0032-3500.
- ↑ Załęski 1905 ↓, s. 421–422.
Bibliografia
- StanisławS. Załęski StanisławS., Jezuici w Polsce. t. IV. Dzieje 153 kolegiów i domów jezuitów w Polsce, Kraków 1905 .
Linki zewnętrzne
- Andrzej Drewicz, Kolegium jezuickie, wkaliszu.pl