Ksawery Józef Karol Zalewski
Data i miejsce urodzenia | 4 listopada 1895 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 17 lutego 1939 |
Kierownik Konsulatu Generalnego RP w Tbilisi | |
Okres | od 1936 |
Poprzednik | Jerzy Kłopotowski |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Ksawery_J%C3%B3zef_Zalewski_gr%C3%B3b.jpg/220px-Ksawery_J%C3%B3zef_Zalewski_gr%C3%B3b.jpg)
Ksawery Józef Karol Zalewski (ur. 4 listopada 1895 w Częstochowie, zm. 17 lutego 1939 w Teheranie) – rotmistrz Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, działacz niepodległościowy, urzędnik konsularny i dyplomata.
Życiorys
Syn Kazimierza Władysława Zygmunta z Sieradowic w powiecie kieleckim i Leokadii Walerii Jabłońskiej[1] z Rudnik w powiecie opatowskim. W 1914 zdał maturę w Szkole Handlowej w Radomiu. W latach 1912–1913 razem z Antonim Jabłońskim i Stanisławem Dereńskim należał do kierownictwa organizacji Zarzewie w Radomiu. Od 1912 należał do Związku Strzeleckiego.
Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie wyjechał do Paryża, gdzie kontynuował studia na École de Science Politique. W sierpniu 1914 wstąpił razem z bratem Jerzym Zalewskim do szwadronu Władysława Beliny-Prażmowskiego. W ten sposób dołączył do swojego brata ciotecznego, Antoniego Jabłońskiego, który należał do tzw. Pierwszej Siódemki Beliny-Prażmowskiego.
W 1 pułku ułanów Legionów Polskich przeszedł cały szlak bojowy I Brygady. Za czyn z listopada 1914, kiedy w okolicy Wolbromia podczas patrolu uratował życie swojemu towarzyszowi broni zdobywając dodatkowo ważne dokumenty dotyczące nieprzyjaciela otrzymał order Virtuti Militari. Od 5 lutego do 31 marca 1917 roku był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem dobrym. Posiadał wówczas stopień kaprala[2]. W lipcu 1917 razem z innymi żołnierzami I Brygady odmówił złożenia przysięgi na wierność cesarzowi Niemiec Wilhelmowi II i został internowany, najpierw w Szczypiornie, następnie w Łomży.
Od marca do listopada 1918 działał w radomskim POW. Od listopada 1918 w Wojsku Polskim we Włodawie brał udział w formowaniu 1 pułku ułanów, następnie przemianowanego na 1 pułk szwoleżerów Józefa Piłsudskiego. W grudniu uczestniczył w pierwszej bitwie pod Dołhobyczowem jako dowódca plutonu. Uczestniczył we wszystkich walkach pułku aż do zdobycia Wilna 19 kwietnia 1919, kiedy został ranny w komorę serca. Dzięki szybkiemu przewiezieniu do Warszawy i operacji w Szpitalu Ujazdowskim wrócił do zdrowia. Po rekonwalescencji skierowany został do Departamentu Kawalerii MSWojsk., gdzie pracował do 1921. Mianowany rotmistrzem ze starszeństwem z dniem 1 kwietnia 1921. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. Posiadał przydział w rezerwie do 1 pułku szwoleżerów[3].
W 1925 wstąpił do polskiej służby zagranicznej, pełniąc funkcję pracownika w Konsulacie Generalnym RP w Lille (1925–1926), Ministerstwa Spraw Zagranicznych (1926), sekr. Konsulatu Generalnego w Tbilisi (1926–1932), prac. w Referacie Sowieckim MSZ (1932–1936), konsula i kier. Konsulatu Generalnego w Tbilisi (1936–1937). 1 stycznia 1938 roku został tytularnym I sekretarzem Poselstwa Polskiego w Teheranie[4]. Tam zmarł 17 lutego 1939 roku. Pochowany na Powązkach Wojskowych w Warszawie (kwatera A17-8-23/24)[5].
Ksawery Zalewski był żonaty z Marią z Leweckich, z którą miał syna Jerzego. Jego wnukiem jest Paweł Zalewski.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5454 – 17 maja 1922[6][7]
- Krzyż Niepodległości – 7 lipca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[8]
- Krzyż Walecznych czterokrotnie[9]
- Złoty Krzyż Zasługi
- Srebrny Krzyż Zasługi[9]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[9]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[9]
Przypisy
- ↑ JerzyJ. Zalewski JerzyJ., "Przepowiednia częściowo spełniona" str. 13-14, 2017, ISBN 978-83-65705-40-2 .
- ↑ CAW ↓, sygn. I.120.1.125 s. 11.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 118, 585.
- ↑ Rocznik Służby Zagranicznej 1938 ↓, s. 89, 239, 246.
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 stycznia 1923, s. 33.
- ↑ Księga Jazdy Polskiej 1938 ↓, s. 424.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 156, poz. 227.
- ↑ a b c d Rocznik Służby Zagranicznej 1938 ↓, s. 239.
Bibliografia
- Komenda Legionów (Dowództwo Polskiego Korpusu Posiłkowego). Centralne Archiwum Wojskowe. [dostęp 2017-11-07].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938. Warszawa: Stowarzyszenie „Samopomoc Urzędników Polskiej Służby Zagranicznej”, 1938.
- Księga Jazdy Polskiej. Bolesław Wieniawa-Długoszowski (red.) Bronisław Rakowski (red.) Władysław Dziewanowski (red.) Karol Koźmiński (red.) Stanisław Strumph-Wojtkiewicz (red.) Stanisław Ostoja-Chrostowski (red.) Stanisław Haykowski (ilust.). Warszawa: Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, 1938.
- Polska Zbrojna: „Pogrzeb śp. Ksawerego Zalewskiego”. Warszawa: 1939.
- Wielu autorów: „Pierwszy Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego 1914 – 1945”. Londyn: 1987.
- Wielu autorów: „Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945”. Koszalin: 1993.
- Wielu autorów: „Zbiór dokumentów ppłk. Edmunda Charaszkiewicza”. Kraków: 2000.
- Marek Kornat: „Polska 1939 roku wobec Paktu Ribbentrop – Mołotow”. Warszawa: 2002.
- Marek Kornat: „Bolszewizm, totalitaryzm, rewolucja, Rosja”. Kraków: 2003.
- Jerzy Zalewski: „Wspomnienie o Usarzowie”. w: Wiadomości Ziemiańskie nr.21. Warszawa: 2005.
- Jerzy Zalewski: "Przepowiednia częściowo spełniona". Kraków: 2017