Księżomierz
![]() | Zobacz też: inne znaczenia nazwy Księżomierz. |
zniesiona wieś | |
Państwo |
|
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | Gościeradów |
Liczba ludności (2021) | |
Strefa numeracyjna | 15 |
Kod pocztowy | 23-275[4] |
Tablice rejestracyjne | LKR |
SIMC | 0792047 |
Położenie na mapie gminy Gościeradów ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa lubelskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu kraśnickiego ![]() | |
![]() |
![]() | Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Księżomierz |
Księżomierz (dawniej także Księżomiesz[5]) – dawna wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Gościeradów[6][7].
Nazwę zniesiono z 1.01.2024 r. Jednocześnie zniesiono nazwę Księżomierz Dzierzkowska (osada leśna), zmieniając rodzaj miejscowości oraz nazwy: Ulica Dzierzkowska na Księżomierz Dzierzkowska, Ulica Gościeradowska na Księżomierz Gościeradowska, Ulica Kościelna na Księżomierz Kościelna[6].
Poniższy opis dotyczy stanu przed 2024 r.
Wieś królewska w starostwie urzędowskim w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego w 1786 roku[8]. Za Królestwa Polskiego istniała gmina Księżomierz. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Księżomierz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.
Wieś stanowi sołectwo gminy Gościeradów[9]. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 917 mieszkańców[10].
W Księżomierzy urodził się Jan Nosek – poseł na Sejm II RP, więzień Majdanka.
Integralne części wsi
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0792099 | Księżomierz Dzierzkowska | osada leśna (zniesiona 1 stycznia 2024 r.) |
0792053 | Ulica Dzierzkowska | część wsi (od 1 stycznia 2024 r. wieś) |
0792060 | Ulica Gościeradowska | część wsi (od 1 stycznia 2024 r. wieś) |
0792076 | Ulica Kościelna | część wsi (od 1 stycznia 2024 r. wieś) |
Historia
Księżomierz w roku 1554 Xiaszmiesza, wież położona 14 km na południowy zachód od Urzędowa. Historycznie położona w powiecie urzędowskim parafii Dzierzkowice. Wieś stanowiła własność królewską. W roku 1554 Stanisław Tęczyński wojewoda sandomierski i starosta urzędowski lokuje wieś Księżomierz na terenie należącym do wsi Dzierzkowice. Jest to lokacja wtórna bowiem w 1488 r. była już Keszomiesza osadą graniczącą z Boiską Wolą i Leśnikiem, połączona drogą ze Świeciechowem. Była królewszczyzną. Nie pisze o niej Długosz, chociaż opisał parafię Dzierzkowice, do której Księżomierz należała. Z opisu z roku 1565 wiadomo że wieś osadzona w dąbrowie przy gościńcu lubelskim posiadała 50 kmieci na 27 ¼ łana. Było w niej wówczas 7 ludzi wolnych (wolników), 5 karczmarzy, zagrodnicy, kołodziej, kowal, szewc. Wieś graniczy z Lisnikiem i Dzierzkowicami[12].
W 1905 r. w spisach figurują: wieś Księżomierz, folwark Księżomierz, wieś Księżomierz Łanowe Sołtysy i wieś Księżomierz Poduchowne. Spis powszechny z 1921 roku wykazuje tylko wieś i kolonię Księżomierz spisane razem.
15 marca 1942 Niemcy spacyfikowali wieś. Zabili kilkanaście osób a zabudowania spalili[13].
Po II wojnie światowej były to trzy wsie: Księżomierz Dzierzkowska, Księżomierz Gościeradowska i Księżomierz Kościelna oraz wieś Księżomierz Kolonia traktowane jako oddzielne miejscowości. W 1970 r. istniały wsie: Księżomierz Wieś i Księzomierz Kolonia. Potem funkcjonowały: Księżomierz (wieś), Księżomierz Osada i Księżomierz Kolonia, a pozostałe miały status części miejscowości. Księżomierz Gościeradowska była osadą leśną[14].
Zobacz też
- Księżomierz
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 64383
- ↑ Wieś Księżomierz w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-02-14] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2023-02-14] .
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 631 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑
- Księżomiesz, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 829 .
- Księżomierz, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 187 .
- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw i rodzajów niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2799)
- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2016-02-29].
- ↑ Karol de Perthées, Mappa szczegulna woiewodztwa lubelskiego 1786.
- ↑ Jednostki pomocnicze gminy Gościeradów. Urząd Gminy Gościeradów. [dostęp 2016-02-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-14)].
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw i rodzajów niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2799)
- ↑ Księżomierz, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014 .
- ↑ Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 392
- ↑ Księżomierz, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014 .
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Gościeradów Ukazowy
Wsie | |
---|---|
Kolonie | |
Osady | |
Osady leśne |
|
Część wsi |
|
Osady leśne wsi |
|
Nazwy zniesione |
|