Kuman wąskosmugi
Mungotictis decemlineata[1] | |||
(A. Grandidier, 1867) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Podgromada | żyworodne | ||
Infragromada | |||
Rząd | drapieżne | ||
Podrząd | kotokształtne | ||
Rodzina | falanrukowate | ||
Podrodzina | galidie | ||
Rodzaj | Mungotictis | ||
Gatunek | kuman wąskosmugi | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[8] | |||
![]() | |||
Zasięg występowania | |||
![]() | |||
| |||
|
Kuman wąskosmugi[9], mangusta wąskosmuga (Mungotictis decemlineata) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny galidii (Galidiinae) w obrębie rodziny falanrukowatych (Eupleridae). Gatunek zagrożony wyginięciem.
Taksonomia
Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1867 francuski przyrodnik Alfred Grandidier nadając mu nazwę Galidia decemlineata[4]. Holotyp pochodził z zachodniego wybrzeża Madagaskaru[10]. Jedyny przedstawiciel rodzaju kuman[9] (Mungotictis) który opisał w 1915 roku brytyjski zoolog Reginald Innes Pocock[2].
Kilka pomiarów i kolor upierzenia odróżniają Podgatunek lineatall odróżnia się od nominatywnego decemlineata na podstawie kilka pomiarów i kolorze futra[11]. Niektórzy autorzy podejrzewali, że reprezentują one zbyt odrębne od siebie gatunki, choć najnowsze dane molekularne sugerują, że najlepiej pozostawić je jako podgatunki[12][11]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki[11].
Etymologia
- Mungotictis: rodzaj Mungos É. Geoffroy Saint-Hilaire & F. Cuvier, 1795 (mungo); gr. ικτις iktis, ικτιδις iktidis „łasica”[6][13].
- decemlineata: łac. decem „dziesięć”, od gr. δεκα deka „dziesięć”[14]; łac. lineatus „oznaczony liniami, z liniami”, od linea „linia”, od linum „nić”, od gr. λινον linon „len”[15][16].
- lineata: łac. lineatus „oznaczony liniami, z liniami”, od linea „linia”, od linum „nić”, od gr. λινον linon „len”[15][16].
Zasięg występowania
Kuman wąskosmugi występuje endemicznie w Madagaskarze zamieszkując w zależności od podgatunku[11]:
- M. decemlineata decemlineata – środkowo-zachodni Madagaskar (Menabe).
- M. decemlineata lineata – południowo-zachodni Madagaskar, na południe od rzeki Mangoky; zapisy z obszaru jeziora Tsimanampetsotsa to błędnie zidentyfikowane okazy Galidictis fasciata grandidieri.
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 26,4–29,4 cm, długość ogona 19,1–20,9 cm, długość ucha 2,4–2,5 cm, długość tylnej stopy 6–6,2 cm; masa ciała dorosłych samic 475–625 g, samców 450–740 g, osobników młodocianych 350–490 g (wymiary dla podgatunku nominatywnego z okolic Menabe)[17]. Brak widocznego dymorfizmu płciowego w pomiarach zewnętrznych[17]. Wymiary dorosłej samicy podgatunku lineata to: długość ciała (bez ogona) 33,5 cm, długość ogona 21,5 cm, długość ucha 2,5 cm. długość tylnej łapy 5,9 cm[17]. Ubarwienie szarobeżowe do szarego z jaśniejszą głową i spodnią częścią ciała. Wzdłuż boków przebiegają wąskie, ciemniejsze pasy (4-5 na każdym z boków).
Tryb życia
Kuman wąskosmugi są aktywne w ciągu dnia. Prowadzą nadrzewny i naziemny tryb życia, dobrze pływają. Są gatunkiem monogamicznym. Po ciąży trwającej 90-105 dni samica rodzi jedno młode.
Zachowania socjalne i metody komunikacji osobników tego gatunku są słabo poznane. Żywią się głównie owadami. Zjadają też inne bezkręgowce, drobne kręgowce i ptasie jaja. Skorupę chroniącą pokarm rozbijają uderzając nim o twardą powierzchnię. Zasiedla suche obszary porośnięte lasami.
Uwagi
- ↑ Młodszy homonim Galidictis vittata Schinz, 1844.
- ↑ Nowa nazwa dla Galidictis vittata J.E. Gray, 1848.
Przypisy
- ↑ Mungotictis decemlineata, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b Pocock 1915 ↓, s. 120.
- ↑ J.E. Gray. Description of New Species of Gulidictis from Madagascar. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 16, s. 22, 1848. (ang.).
- ↑ a b A. Grandidier. Mammifères et Oiseaux nouveaux déouverts Madagascar. „Revue et Magasin de Zoologie pure et Appliquée”. 2e série. 19, s. 85, 1867. (fr.).
- ↑ A. Grandidier. Description de quelques animaux nouveaux découverts, pendant l’année 1869, sur la côte ouest de Madagascar. „Revue et Magasin de Zoologie pure et Appliquée”. 2e série. 21, s. 338, 1869. (fr.).
- ↑ a b R.I. Pocock. The name of the species described by Gray as Galidictis vittatus. „The Annals and Magazine of Natural History”. Eight series. 16 (96), s. 506, 1915. (ang.).
- ↑ Pocock 1915 ↓, s. 121.
- ↑ F.F. Hawkins F.F., Mungotictis decemlineata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015, wersja 2021-3 [dostęp 2022-04-29] (ang.).
- ↑ a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 143. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Mungotictis decemlineata. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-04-29].
- ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 422. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- ↑ G. Veron, D. Dupré, A.P. Jennings, Ch.J. Gardner, A. Hassanin & S.M. Goodman. New insights into the systematics of Malagasy mongoose-like carnivorans (Carnivora, Eupleridae, Galidiinae) based on mitochondrial and nuclear DNA sequences. „Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research”. 55 (3), s. 250–264, 2017. DOI: 10.1111/jzs.12168. (ang.).
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 109.
- ↑ Brown 1954 ↓, s. 255.
- ↑ a b Jaeger 1944 ↓, s. 124.
- ↑ a b Brown 1954 ↓, s. 485.
- ↑ a b c S.M. Goodman: Family Eupleridae (Madagascar Carnivores). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 350–351. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.).
Bibliografia
- R.I. Pocock. On the Species of the Mascarene Viverrid Galidictis, with the Description of a new Genus and a Note on "Galidia elegans.". „The Annals and Magazine of Natural History”. Eighth Series. 16 (92), s. 113–124, 1915. (ang.).
- Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1-256, OCLC 637083062 (ang.).
- R.W. Brown: Composition of scientific words; a manual of methods and a lexicon of materials for the practice of logotechnics. Washington: Published by the author, 1954, s. 1–882. (ang.).
- K. Cerra & C. Yahnke: Mungotictis decemlineata. (On-line), Animal Diversity Web, 2004. [dostęp 2008-01-01]. (ang.).
- S.M. Goodman: Family Eupleridae (Madagascar Carnivores). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 350–351. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.).