Leniec alpejski
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | Santalanae | ||
Rząd | sandałowce | ||
Rodzina | sandałowcowate | ||
Rodzaj | leniec | ||
Gatunek | leniec alpejski | ||
Nazwa systematyczna | |||
Thesium alpinum L. Sp. Pl. 1: 207. 1753 | |||
| |||
|
Leniec alpejski (Thesium alpinum L.) – gatunek rośliny należący do rodziny sandałowcowatych (Santalaceae). Występuje na Kaukazie i w górach Europy. W Polsce w Karpatach i Sudetach oraz w południowej części kraju. Półpasożyt pobierający ssawkami wodę z solami mineralnymi od innych roślin. Gatunek rzadki.
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Thesium_alpinum_TK_2022-05-07_1.jpg/180px-Thesium_alpinum_TK_2022-05-07_1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Thesium_alpinum_-_Kepa_%282%29.jpg/180px-Thesium_alpinum_-_Kepa_%282%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Thesium_alpinum_sl17.jpg/180px-Thesium_alpinum_sl17.jpg)
- Łodyga
- Naga i przeważnie krzaczasta, o wysokości do 30 cm. Pod ziemią zdrewniałe kłącze i cienkie rozłogi.
- Liście
- Ulistnienie skrętoległe, liście równowąskie, 1–3-nerwowe, nagie.
- Kwiaty
- Wyrastają w górnej części łodygi w jednostronnych przeważnie gronach, w kątach kilkakrotnie dłuższych od nich podsadek. Ponadto przy każdym kwiatku występują jeszcze dwa podkwiatki. Kwiaty są białozielonkawe, 4 lub 5-krotne. Ząbki lejkowatego okwiatu po przekwitnięciu zaginają się do środka.
- Owoc
- Kulisty lub elipsoidalny, podłużnie żeberkowany orzeszek.
Biologia i ekologia
Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od maja do lipca. Siedlisko: murawy naskalne, piargi, hale. Występuje po piętro alpejskie. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku zespołów (All.) Seslerion tatrae i zespołu roślinności (Ass.) Carici sempervirentum-Festucetum[3].
Zagrożenia i ochrona
W opracowaniu Czerwona lista roślin i grzybów Polski jest umieszczona w grupie gatunków wymierających, krytycznie zagrożonych (kategoria zagrożenia |E|)[4]. Gatunek objęty ścisłą ochroną.
Zobacz też: Rośliny tatrzańskie.
Przypisy
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-10] (ang.).
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-10] (ang.).
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Bibliografia
- Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- BioLib: 40424
- EUNIS: 182434
- FloraWeb: 5913
- GBIF: 8005654
- identyfikator iNaturalist: 485810
- IPNI: 780697-1
- NCBI: 705353
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2514671
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:780697-1
- Tela Botanica: 67792
- identyfikator Tropicos: 28500006
- CoL: 56F9B