Manuel Luis Quezon
![]() | |||
Data urodzenia | 19 sierpnia 1878 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 1 sierpnia 1944 | ||
2. Prezydent Filipin | |||
Okres | od 15 listopada 1935 | ||
Poprzednik | Emilio Aguinaldo (jako prezydent Pierwszej Republiki) Frank Murphy (jako gubernator Filipin) | ||
Następca | Sergio Osmeña (prezydent - rząd emigracyjny) | ||
![]() | |||
Odznaczenia | |||
![]() | |||
|
Manuel Luis Quezon y Molina (ur. 19 sierpnia 1878 w pobliżu Manili, zm. 1 sierpnia 1944 w Saranac Lake w stanie Nowy Jork w Stanach Zjednoczonych) – filipiński polityk i przywódca narodowy, pierwszy prezydent Wspólnoty Filipin od 15 listopada 1935 do swej śmierci; założyciel miasta Quezon City.
Życiorys
Syn katolickich nauczycieli, którzy spodziewali się, że poświęci się karierze księdza[1]. Przyłączył się do Emilio Aguinaldo, który walczył z Hiszpanami, a następnie z Amerykanami. W wieku 25 lat Quezon był już zarządcą plantacji kościelnej, po czym podjął pracę w administracji państwowej. Początkowo pracował w niej w służbie Amerykanów. W 1903 został adwokatem. Od 1907 do 1909 deputowany do parlamentu filipińskiego, został następnie wysłany do Waszyngtonu jako komisarz z misją sprezentowania Kongresowi tego, czego potrzebują Filipiny[1] W 1916 powrócił do ojczyzny w glorii bohatera narodowego z powodu osiągnięcia, jakim było nakłonienie Kongresu zdominowanego przez Partię Demokratyczną do przyjęcia ustawy, która zezwalała Filipińczykom na posiadanie własnego Senatu i dzierżenie kontroli nad swymi wydatkami i podatkami. Uznany za przywódcę Partii Narodowej i wybrany przewodniczącym Senatu, napotkał brak poparcia ze strony amerykańskiej Partii Republikańskiej dla swego programu. Skutkiem tego było zamrożenie sprawy niepodległości dla Filipin do czasu, aż prezydenturę w USA objął Franklin Delano Roosevelt[1].
W 1935 Quezon został wybrany na pierwszego w historii prezydenta Republiki Filipin. Do 1941 w sposób energiczny rządził wyspami, kontrolując wszystkie nominacje, produkcję żywności, opiekę społeczną i budownictwo mieszkaniowe. Po japońskiej agresji na Pearl Harbor w grudniu 1941 wyjechał wspólnie z amerykańskim generałem Douglasem McArthurem z kraju do Stanów Zjednoczonych, powierzając władzę Jose P. Laurelowi z powodu jego odpowiednich relacji z Japończykami. Najpierw trafił do Australii, a następnie znalazł się w Waszyngtonie, gdzie zasiadał w Radzie Wojennej Pacyfiku oraz stworzył rząd emigracyjny[1].
Po zakończeniu II wojny światowej kolaborujący z Japończykami Laurel utrzymywał, że wykonywał polecenia Quezona w sprawie współpracy z Japonią[2]; zmarły w 1944 Quezon nie mógł jednak potwierdzić tych rewelacji.
Zmarł na gruźlicę[3].
Upamiętnienie
Jego wizerunek znajduje się na filipińskiej monecie obiegowej o nominale 20 peso bitej w latach 2019-2020[4].
Przypisy
- ↑ a b c d Alan Palmer, Kto jest kim w polityce. Świat od roku 1860, Wydawnictwo Magnum, Warszawa, 1998, przeł. Wiesław Horabik, Tadeusz Szafrański, s. 326.
- ↑ Alex Axelrod, Charles Phillips, Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 350.
- ↑ S. Żerko, Biograficzny leksykon II wojny światowej, Poznań 2013, s. 330.
- ↑ Filipiny 20 peso, 2019-2020. ucoin.net. [dostęp 2024-06-12].
Bibliografia
- I. P. Caballero, M. de G. Concepcion, Quezon, Manila, 1935
- Alan Palmer, Kto jest kim w polityce. Świat od roku 1860, Wydawnictwo Magnum, Warszawa, 1998, przeł. Wiesław Horabik, Tadeusz Szafrański, s. 326
- p
- d
- e
Pierwsza Republika (1899-1901) | |
---|---|
Wspólnota Filipin (1935-1946) |
|
Druga Republika (1943-1945) | |
Trzecia Republika (1946-1973) | |
Stan Wojenny (1973-1981) | |
Czwarta Republika (1981-1986) | |
Piąta Republika (od 1986) |
- Britannica: biography/Manuel-Quezon
- Universalis: manuel-quezon-y-molina
- БРЭ: 2061959
- NE.se: manuel-luis-quezon
- Catalana: 0053724
- DSDE: Manuel_Quezón
- Olympedia: 1201849