Maria Białobrzeska
Imię i nazwisko | Maria Białobrzeska-Habdank | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 9 kwietnia 1922 | ||
Data śmierci | 8 maja 2014 | ||
Zawód | aktorka | ||
Lata aktywności | 1945–2008 | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
Maria Białobrzeska, właśc. Maria Białobrzeska-Habdank (ur. 9 kwietnia 1922 w Warszawie, zm. 8 maja 2014) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna.
Życiorys
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Maria_Bia%C5%82obrzeska-Habdank_gr%C3%B3b.jpg/220px-Maria_Bia%C5%82obrzeska-Habdank_gr%C3%B3b.jpg)
Córka Władysława i Jadwigi z domu Marcinkowska[1]. Studiowała w Państwowym Podziemnym Instytucie Sztuki Teatralnej i w Podziemnym Studio Iwo Galla, gdzie zetknęła się z takimi osobowościami teatralnymi jak: Zofia Małynicz, Jan Kreczmar czy Bohdan Korzeniewski. Jako ochotniczka 3 sierpnia 1944 wstąpiła do IV plutonu 8 kompanii batalionu „Kiliński” AK. Uczestniczka powstania warszawskiego jako łączniczka[1]. W 1945 zdała eksternistyczny egzamin aktorski.
1 kwietnia 1945 zadebiutowała na deskach Starego Teatru w Krakowie rolą Miriam w spektaklu Mąż doskonały Jerzego Zawieyskiego w reż. Jerzego Konrada Bujańskiego.
Kolejnymi scenami, z którymi się wiązała były: Teatr Polski w Warszawie (1945–1947), gdzie miała okazje występować obok Ludwika Solskiego i Juliusza Osterwy, Teatr Miejski w Sosnowcu (1947–1948), Teatr Wybrzeże w Gdańsku (1948–1949) i Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi (1949–1951). Od 1951 związana z Teatrem Nowym w Łodzi, w którym stworzyła wiele wielkich kreacji aktorskich.
Występowała również w Teatrze Telewizji, m.in. w spektaklach: Chłopi Władysława Stanisława Reymonta w reż. Aleksandra Strokowskiego (1970), Sonata widm Augusta Strindberga w reż. Jerzego Grzegorzewskiego (1972) oraz w Lecie Tadeusza Rittnera w reż. Laco Adamíka jako Karolina (1975) i Bestsellerze Waldemara Łysiaka w reż. Marka Gracza jako Mallory (1984).
Występy sceniczne (wybór)
- Łaźnia Władimira Majakowskiego – Mezaliansowa
- Święto Winkelrida Jerzego Andrzejewskiego i Jerzego Zagórskiego – nauczycielka Konstancji
- Noc listopadowa Stanisława Wyspiańskiego – Nike
- Lekkomyślna siostra Włodzimierza Perzyńskiego – Helena
- Tango Sławomira Mrożka – babcia Eugenia
- Vatzlav Sławomira Mrożka – Nietoperzowa
- Hedda Gebler Henrika Ibsena – Julia Tasman
- Motyle są wolne Leonarda Gershe'a – pani Baker
- Sen pluskwy Tadeusza Słobodzianka – czcigodna przyjaciółka
- Chłopcy Stanisława Grochowiaka – hrabina de Profundis
Filmografia
- Doktor Ewa (serial telewizyjny) w reż. Henryka Kluby (1970) – matka Ewy (odc. 1. Trudny wybór)
- W te dni przedwiosenne w reż. Andrzeja Konica (1975)
- Ciuciubabka w reż. Radosława Piwowarskiego (1977) – uczestniczka zjazdu absolwentów
- Romans Teresy Hennert w reż. Ignacego Gogolewskiego (1978)
- Do krwi ostatniej (1979)
- Jan Serce (serial telewizyjny) w reż. Radosława Piwowarskiego (1981) – 'urzędniczka USC (odc. 2. Lusia)
- Mars i Wenus w szóstce w reż. Ryszarda Nakoniecznego (1983)
- Lawina w reż. Piotra Studzińskiego (1984) – Irena Karłowicz, matka Mieczysława
- Alabama w reż. Ryszarda Rydzewskiego (1985) – sędzia
- Wakacje w Amsterdamie w reż. Krzysztofa Sowińskiego (1985) – pani
- Człowiek wózków w reż. Mariusza Malca (2001) – starsza pani
Etiudy szkolne
- Bezsenność w reż. Jacka Schmidta (1978)
- Dwa listy w reż. Krzysztofa Krauzego (1978)
- Perpetuum mobile w reż. Marka Wałaszka (1979) – głos
- Universal Spring w reż. Anny Karasińskiej (2008)
Odznaczenia i nagrody
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2000)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Walecznych (1946)
- Warszawski Krzyż Powstańczy (1982)
- Krzyż Armii Krajowej
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)
- Odznaka Honorowa „Zasłużony Działacz Kultury” (1980)
- Odznaka Honorowa miasta Łodzi (1974)
- „Nadzwyczajna Złota Maska” za twórcze dokonania i niezapomniane kreacje (2005)
- „Srebrny Pierścień” -– nagroda prezydenta Łodzi dla najlepszej aktorki sezonu (2005)
Przypisy
Bibliografia
- Maria Białobrzeska w bazie filmpolski.pl
- Maria Białobrzeska w bazie Filmweb
- Maria Białobrzeska-Habdank, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby) [dostęp 2021-04-10] .
Linki zewnętrzne
- Maria Białobrzeska w bazie IMDb (ang.)
- VIAF: 7625151778234918130001
- PLWABN: 9810571863005606
- ETP: 1881
- FilmPolski.pl: 112298