Melchior Stanisław Sawicki
![]() Cholewa | |
Rodzina | Sawiccy herbu Cholewa |
---|---|
Data śmierci | 4 stycznia 1668 |
Żona | Anna Piekarska, c. Krzysztofa |
Dzieci | Antoni Sawicki SJ |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Biera%C5%9Bcie_Lito%C5%ADskaje._%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8C%D1%86%D0%B5_%D0%9B%D1%96%D1%82%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%28E._Dahlbergh%2C_1657%29_%282%29.jpg/290px-Biera%C5%9Bcie_Lito%C5%ADskaje._%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8C%D1%86%D0%B5_%D0%9B%D1%96%D1%82%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%28E._Dahlbergh%2C_1657%29_%282%29.jpg)
Melchior Stanisław Sawicki herbu Cholewa[1] (zm. 4 stycznia 1668)[a] – wojewoda brzeskolitewski w latach 1666–1668, kasztelan brzeskolitewski w latach 1652–1666, stolnik drohicki już w 1649 roku, łowczy mielnicki w 1647 roku, sekretarz pieczęci mniejszej litewskiej w 1645 roku, sekretarz Jego Królewskiej Mości, starosta grodzieński w 1650 roku[2], ekonom kobryński w latach 1666-1668[3], uczony i poeta.
Życiorys
Był synem zapewne Albrychta oraz Katarzyny Pukszcianki Klausgiełowiczówny. Jego ojciec, starościc[b] mielnicki, przeniósł się z Podlasia na Żmudź. Melchior (Melcher) Stanisław Sawicki zdobył gruntowne wykształcenie na Akademii Wileńskiej uwieńczone tytułem doktora teologii.
W 1648 roku podpisał elekcję Jana II Kazimierza Wazy z Księstwa Żmudzkiego[4], jako deputat podpisał jego pacta conventa[5].
Kolejno łowczy mielnicki, starosta grodzieński i kasztelan brzeski (1652-1666) z nominacji króla Jana Kazimierza.
Poseł sejmiku mielnickiego na sejm 1649/1650 roku, poseł na sejm 1650 roku[6].
W 1655 r. Sawicki bronił zamku w Brześciu przed wojskami moskiewskimi pod dowództwem Semena Urusowa i Boratyńskiego, które odstąpiły od oblężenia po odmowie poddania twierdzy[7].
W czasie potopu szwedzkiego w dniu 23 maja 1657 roku bez walki poddał Szwedom ufortyfikowany Brześć[8], który obległy połączone siły szwedzko-siedmiogrodzkie Karola Gustawa i Jerzego Rakoczego. Kapitulacja odbyła się na warunkach honorowych i garnizon polski wierny królowi Janowi Kazimierzowi wyszedł z miasta przy rozwiniętych chorągwiach, pod bronią, mając zagwarantowany swobodny przemarsz. Wkrótce jednak część polskiego wojska została wcielona do armii szwedzkiej, a twierdzę zajęły wojska siedmiogrodzkie.
W 1662 był komisarzem szacującym straty spowodowane przez wojsko. Od 1666 wojewoda brzeski. Zabity w trakcie sejmiku[1].
W druku ukazały się jego mowy oraz poezje:
- Cienie żałobne po jasnych promieniach, Wilno 1640 (wiersze z powodu śmierci żony Janusza Kiszki)
- Primitiae honorum B. Josephato Kuncewicz Archiep. Poloc., Wilno 1643
- Żałoba białych lilij Tryzniańskich, Wilno 1643 (na śmierć bp. Marcjana Tryzny)
Uwagi
Przypisy
- ↑ a b Kasper Niesiecki: Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S.J. powiększony dodatkami z późniejszych autorów, rękopisów, dowodów urzędowych i wydany. Lipsk: Jan Nepomucen Bobrowicz, Breitkopf & Härtel, 1841, s. 286.
- ↑ Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. 8: Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV–XVIII wiek, pod red. A. Rachuby, Warszawa 2020, s. 383.
- ↑ Stanisław Zawadzki, Gospodarowanie ekonomiami królewskimi w Wielkim Księstwie Litewskim w świetle kontraktów dzierżawnych z II poł. XVII w., Warszawa 2021, s. 156.
- ↑ Svffragia Woiewodztw, y Ziem Koronnych, y Wielk. Xięstwa Litewskiego. Zgodnie na Naiaśnieyszego Iana Kazimierza Obranego Krola Polskiego [...]. Dane, między Warszawą, a Wolą, Dnia 17. Listopada, Roku 1648, [b.n.s.].
- ↑ Porządek na seymie walnym elekcyey między Warszawą a Wolą przez opisane artykuły do samego aktu elekcyey należące, vchwalony y postanowiony roku Pańskiego M.DC.XLVIII, dnia VI października, s. 22.
- ↑ Stefania Ochmann-Staniszewska, Zdzisław Staniszewski, Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana Kazimierza Wazy. Prawo – doktryna – praktyka, tom II, Wrocław 2000, s. 395.
- ↑ Jacek Płosiński. Wyprawa kniazia Semena Urusowa na Brześć (listopad-grudzień 1655 r.). „Mazowieckie Studia Humanistyczne”. 1–2 (9), s. 5–31, 2003. [dostęp 2013-10-25].
- ↑ KarolK. Łopatecki KarolK., Karol Łopatecki, Między włoską a holenderską sztuką fortyfikacyjną. Plan rozbudowy Brześcia Litewskiego w świetle „Geometrich Plan der Statt Brzesche in Littawen” z 1657 roku, „Zapiski Historyczne” 74 (2009), z. 4, s. 77-94 [online] [dostęp 2024-08-16] .
Bibliografia
- Andrzej Rachuba: Sawicki Melchior (zm. 1668). W: Polski Słownik Biograficzny. T. 35. Warszawa: PAN, 1994, s. 336–338.
- Kasper Niesiecki: Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S.J. powiększony dodatkami z późniejszych autorów, rękopisów, dowodów urzędowych i wydany. Lipsk: Jan Nepomucen Bobrowicz, Breitkopf & Härtel, 1841, s. 286.
- Melchior Stanisław Sawicki w Bibliografii Estreichera
Linki zewnętrzne
- Sawiccy herbów różnych. zsokolowa.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-21)].
- Dzieła Melchiora Stanisława Sawickiego w bibliotece Polona
- p
- d
- e
|