Metroplex Dallas–Fort Worth
![]() Centrum Dallas w 2015 roku. | |
Państwo |
|
---|---|
Stan |
|
Powierzchnia | 22 469 km² |
Wysokość | 417 m n.p.m. |
Populacja (2023) • liczba ludności • gęstość |
|
Położenie na mapie Teksasu ![]() | |
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych ![]() | |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Grand_Prairie_May_2019_21_%28E_Main_Street%29.jpg/220px-Grand_Prairie_May_2019_21_%28E_Main_Street%29.jpg)
Metroplex Dallas–Fort Worth (nazywany także Dallas–Fort Worth–Arlington, DFW) – konurbacja obszarów metropolitalnych w północnej części amerykańskiego stanu Teksas. Według spisu z 2020 roku liczy 7,6 mln mieszkańców, co czyni obszar metropolitalny Dallas najbardziej zaludnioną aglomeracją w stanie, oraz czwartą co do wielkości w całych Stanach Zjednoczonych[1].
W latach 2010–2020 był to obszar o najwyższym wskaźniku wzrostu liczby ludności w USA[2].
Podział
Metropolitalny obszar statystyczny (MSA) Dallas–Fort Worth–Arlington składa się z połączenia dwóch oddzielnych obszarów statystycznych(inne języki): Dallas–Plano–Irving i Fort Worth–Arlington–Grapevine łącząc się, tworzą jeden pełny obszar metropolitalny lub konurbację. Obejmują one następujące hrabstwa[3]:
- Dallas MD: Collin, Dallas, Denton, Ellis, Hunt, Kaufman i Rockwall
- Fort Worth MD: Hood, Johnson, Parker, Somervell, Tarrant i Wise.
Większe miasta[4]
- Dallas (1,304 mln[5])
- Fort Worth (918,9 tys.)
- Arlington (394,3 tys.)
- Plano (285,5 tys.)
- Irving (256,7 tys.)
- Garland (246,0 tys.)
- Frisco (200,5 tys.)
- Grand Prairie (196,1 tys.)
- McKinney (195,3 tys.)
- Mesquite (150,1 tys.)
- Denton (139,9 tys.)
- Carrollton (133,4 tys.)
- Richardson (119,5 tys.)
- Lewisville (111,8 tys.)
- Allen (104,6 tys.)
Gospodarka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Mary-Kay-Addison-TX-6737.jpg/220px-Mary-Kay-Addison-TX-6737.jpg)
Aglomeracja jest czołowym światowym rynkiem hurtowym i siedzibą Dallas Market Center (1957), jednego z największych na świecie kompleksów handlowych. Ponadto znajduje się w niej siedziba US Army and Air Force Exchange Service, która dostarcza towary i usługi personelowi wojskowemu. Handel hurtowy i detaliczny łączy się z usługami (zwłaszcza biznesowymi, finansowymi i medycznymi), tworząc kręgosłup gospodarki. Jest także ruchliwym centrum konferencyjnym i usług lotniczych[1].
Metroplex Dallas–Fort Worth ma długą historię innowacji technologicznych, ma dużą koncentrację firm zajmujących się produkcją półprzewodników, telekomunikacją i innymi technologiami informatycznymi, przez co czasami jest określane jako „Silicon Prairie”[6]. W 2020 roku aglomeracja zajęła drugie miejsce na liście najlepszych miast technologicznych w USA, wyprzedzając Dolinę Krzemową[7].
DFW ugruntowało także swoją pozycję jako trzeciego co do wielkości centrum finansowego w Stanach Zjednoczonych. Swoje siedziby przenieśli tutaj Comerica Bank (w 2007 z Detroit) i Charles Schwab Corporation (w 2021 z Kalifornii)[8]. Bank of America jest piątym co do wielkości pracodawcą w DFW[9].
Począwszy od roku 2021 obszar metropolitalny Dallas jest domem dla 22 firm z listy Fortune 500. Trzy z nich znajdują się w pierwszej dziesiątce tej listy i są to: Exxon Mobil (spółka paliwowa z siedzibą w Irving), McKesson (dystrybutor farmaceutyków z siedzibą w Irving) i AT&T (największa na świecie firma telekomunikacyjna)[10].
Największym pracodawcą jest Texas Health Resources, która prowadzi 26 szpitali i zatrudnia 26 tys. pracowników na obszarze aglomeracji[11].
Port lotniczy Dallas-Fort Worth na początku 2023 roku otrzymał wyróżnienie od Międzynarodowej Rady Portów Lotniczych jako najlepsze lotnisko w Ameryce Północnej[12].
Edukacja
Obszar metropolitalny Dallas obejmuje największe skupisko kolegiów i uniwersytetów w Teksasie. University of Texas Southwestern Medical Center(inne języki) jest miejscem pracy laureatów Nagrody Nobla i znalazł się na pierwszym miejscu na świecie w dziedzinie nauk biomedycznych, w rankingu zakładów opieki zdrowotnej za lata 2015–2018[13][14]. Do innych ważniejszych uczelni należą: Texas A&M University College of Dentistry(inne języki) (1905), Dallas Baptist University(inne języki) (1898), Southern Methodist University (1911), University of Dallas(inne języki) (1956) i University of Texas at Dallas(inne języki) (1961)[1].
Demografia
W latach 2010–2020 odnotowano ponad 500 tys. napływających netto z innych części Stanów Zjednoczonych – więcej niż w jakiejkolwiek innej amerykańskiej metropolii – a napływ młodych rodzin sprawił, że DFW ma młodszą populację niż większość miast[8].
Według danych z 2019 roku metropolię zamieszkiwało 7 573 136 mieszkańców, w tym 67,3% mieszkańców stanowiła ludność biała (44,9% nie licząc Latynosów), 16,1% to byli czarnoskórzy Amerykanie lub Afroamerykanie, 7,3% to Azjaci, 2,9% osób rasy mieszanej, 0,5% to rdzenna ludność Ameryki i 0,12% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowili 29,3% ludności aglomeracji[15].
Wśród osób deklarujących swoje pochodzenie do najliczniejszych grup należą osoby pochodzenia meksykańskiego (24,0%), niemieckiego (7,5%), angielskiego (6,6%), amerykańskiego (6,4%) i irlandzkiego (6,1%). Wśród Azjatów najliczniejsi byli Hindusi (2,9%). Dallas-Ft. Worth jest piątym co do wielkości miejscem docelowym dla afrykańskich imigrantów w USA (175 tys. w 2022[15]). Obszar DFW gości największą społeczność Igbo (z Nigerii) w Ameryce Północnej, a także migrantów z Sudanu, Erytrei, czy Etiopii[16].
W centralnych hrabstwach Dallas i Tarrant znajdują się najliczniejsze społeczności Latynosów i Afroamerykanów, podczas gdy północne hrabstwa Collin i Denton mają liczne społeczności azjatyckie. Mimo migracji na oddalonych przedmieściach wciąż przeważają białe społeczności nielatynoskie[15][17]. Wzrost liczby Latynosów sprawił, że DFW stało się 6. co do wielkości skupiskiem ludności latynoskiej w Stanach Zjednoczonych (2,3 mln w 2021 r.)[18]. Populacja Latynosów wzrosła z zaledwie 7% w 1970 r.[8].
Obszar ten jest także zróżnicowany pod względem językowym, 67,8% populacji w wieku powyżej 5 lat mówi w domu po angielsku, 23,1% po hiszpańsku, 1,02% posługuje się różnorodnymi językami afrykańskimi, 0,99% wietnamskim, 0,87% chińskim i 0,63% językiem hinduskim. Inne języki nie miały więcej użytkujących niż 0,5% populacji[19].
Polonia
Aglomerację zamieszkiwało także ponad 80 tys. osób polskiego pochodzenia (1,1%)[15]. Duże skupiska Polonii znajdują się w hrabstwach Denton (1,7%) i Collin (1,5%), w tym miasteczka: Parker (19%) i Farmersville (6,9%), oraz w pobliżu aglomeracji – Dorchester (17,4%)[20][15].
Religia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/First_Baptist_Church%2C_Dallas%2C_Texas_2.tiff/lossy-page1-220px-First_Baptist_Church%2C_Dallas%2C_Texas_2.tiff.jpg)
Badanie Pew Research Center z 2014 roku obejmujące 17 największych aglomeracji USA wykazało, że obszar Dallas–Fort Worth ma najwyższy odsetek osób (78%) identyfikujących się jako chrześcijanie i najmniejszy deklarujących brak przynależności religijnej (18%). Ponadto miasto ma najwyższy odsetek ewangelikalnych protestantów (38%), oraz drugi (po Atlancie) najmniejszy katolików (15%). Łącznie 59% mieszkańców określa się jako protestanci[21][22].
Największe organizacje religijne pod względem członkostwa w 2020 roku[23]:
- Kościoły baptystyczne – ponad 1,1 mln członków w 2363 zborach,
- Kościół katolicki – 1 084 758 członków w 127 parafiach,
- lokalne bezdenominacyjne zbory ewangelikalne – 698 228 członków w 1040 zborach,
- Zjednoczony Kościół Metodystyczny – 329 560 członków w 270 zborach,
- zielonoświątkowcy (głównie Zbory Boże, Kościół Boży w Chrystusie i Kościół Boży) – ok. 200 tys. członków w 698 zborach,
- Kościoły Chrystusowe – 154 772 członków w 443 zborach,
- społeczność muzułmańska – 139 113 członków w 78 meczetach,
- Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (mormoni) – 105 071 członków w 199 świątyniach.
Według badania z 2024 roku, 40,5% mieszkańców stwierdziło, że nigdy nie uczęszcza do domów modlitwy lub odwiedza je rzadziej niż raz w roku. Czyni to Dallas najbardziej religijną metropolią wśród największych amerykańskich aglomeracji[24].
Przypisy
- ↑ a b c Dallas, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-09-30] (ang.).
- ↑ Dallas-Fort Worth could see biggest population surge in U.S. through 2029, study says [online], CultureMap Dallas [dostęp 2022-01-02] (ang.).
- ↑ Dallas-Fort Worth Area Employment — February 2020, [w:] Bureau of Labor Statistics [online] [dostęp 2022-01-02] .
- ↑ Dallas Fort Worth Metroplex | DFW Area - H. David Ballinger [online], H David Ballinger [dostęp 2022-01-02] (ang.).
- ↑ U.S. Census Bureau QuickFacts: Dallas city, Texas [online], www.census.gov [dostęp 2022-01-02] (ang.).
- ↑ North Texas Eases Silicon Valley’s Housing Squeeze [online], Texas Comptroller of Public Accounts [dostęp 2022-01-02] (ang.).
- ↑ Dallas-Fort Worth outranks Silicon Valley in new report of best tech cities [online], CultureMap Dallas [dostęp 2022-01-02] (ang.).
- ↑ a b c How Dallas-Fort Worth is poised to dominate America’s heartland | Kinder Institute for Urban Research [online], Kinder Institute for Urban Research | Rice University [dostęp 2024-05-28] (ang.).
- ↑ A Complete List of North Texas's Largest Employers [online], Destination DFW - Dallas Fort Worth Relocation Guide, 25 października 2023 [dostęp 2024-05-28] (ang.).
- ↑ 3 Dallas-Fort Worth companies cash in on new Fortune 500 ranking [online], CultureMap Dallas [dostęp 2022-01-02] (ang.).
- ↑ North Texas Largest Employers [online], www.bizjournals.com [dostęp 2022-01-02] (ang.).
- ↑ Dallas tumbles 26 spots in prestigious new list of world's 100 best cities - CultureMap Dallas [online], austin.culturemap.com [dostęp 2024-05-04] (ang.).
- ↑ Nobel Prizes | A Legacy of Research & Discovery [online], UT Southwestern Medical Center [dostęp 2022-01-02] (ang.).
- ↑ Top 200 healthcare institutions in biomedical sciences [online], Nature Index [dostęp 2022-01-02] (ang.).
- ↑ a b c d e DP05/DP02: 2019: ACS 1-Year Estimates Data Profiles [online], United States Census Bureau [dostęp 2022-01-02] .
- ↑ JaredJ. Looney JaredJ., Dallas-Ft. Worth is a leading destination for new immigrants from Africa to the U.S. [online], Global City Mission Initiative, 9 czerwca 2021 [dostęp 2024-06-01] (ang.).
- ↑ Demographic Diversity in Texas and the DFW Metro Area, [w:] Texas Demographic Center [online], str. 13, 2019 [dostęp 2022-02-05] (ang.).
- ↑ Top 10 U.S. metropolitan areas by Hispanic population, 2021 [online], Pew Research Center, 16 sierpnia 2023 [dostęp 2024-05-28] (ang.).
- ↑ B16001: 2019: ACS 1-Year Estimates Detailed Tables [online], United States Census Bureau [dostęp 2022-01-02] .
- ↑ Cities with the Highest Percentage of Polish Population in Texas [online], ZIPatlas [dostęp 2024-07-07] (ang.).
- ↑ Dallas Has the Most Christians [online], D Magazine, 29 lipca 2015 [dostęp 2022-01-02] (ang.).
- ↑ MichaelM. Lipka MichaelM., Major U.S. metropolitan areas differ in their religious profiles [online], Pew Research Center [dostęp 2022-01-02] (ang.).
- ↑ Dallas-Fort Worth-Arlington, TX, Metropolitan Statistical Area - Religious Traditions, 2020 [online], www.thearda.com [dostęp 2023-02-26] .
- ↑ Census: Seattle the least-religious big city, Atlanta the most observant [online], The Washington Times [dostęp 2024-05-28] (ang.).