Miechunka
![]() Morfologia miechunki rozdętej | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | psiankowce | ||
Rodzina | psiankowate | ||
Rodzaj | miechunka | ||
Nazwa systematyczna | |||
Physalis L. Sp. Pl. 182. 1753 | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Synonimy | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/H%C5%8Dzuki_-01.jpg/220px-H%C5%8Dzuki_-01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/Physalis_peruviana_sl24.jpg/220px-Physalis_peruviana_sl24.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Starr_040131-0075_Physalis_peruviana.jpg/220px-Starr_040131-0075_Physalis_peruviana.jpg)
Miechunka (Physalis L.) – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych. Obejmuje ok. 90[5]–124[6] gatunki. Występują one w większości naturalnie na kontynentach amerykańskich w strefie międzyzwrotnikowej, osiągając największe zróżnicowanie w Meksyku[5]. Jeden gatunek (miechunka rozdęta P. alkekengi) występuje naturalnie we wschodniej Europie i w Azji[7], inny (P. viscosa) w Australii[5]. Uprawiane dla jadalnych owoców są takie gatunki jak: miechunka rozdęta, peruwiańska, pomidorowa[7] i Physalis pruinosa[5]. Poza jadalnymi owocami rośliny te są trujące z powodu zawartości alkaloidów, lokalnie bywają jednak używane też jako rośliny lecznicze[5]. W Polsce miechunki są uprawiane, poza tym zadomowionym przybyszem (kenofitem) jest miechunka rozdęta, a pomidorowa przejściowo dziczeje (efemerofit)[8].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Kluse_-_Physalis_philadelphica_-_Tomatillo_19_ies.jpg/220px-Kluse_-_Physalis_philadelphica_-_Tomatillo_19_ies.jpg)
- Pokrój
- Rośliny jednoroczne i byliny osiągające do 2 m wysokości[7]. Pędy nagie lub pokryte pojedynczymi, prostymi włoskami[9].
- Liście
- Pojedyncze, skrętoległe[7], czasem wyrastające parami, ogonkowe[9]. Blaszka całobrzega lub ząbkowana, u części przedstawicieli nieco lepka z powodu gruczołków[7].
- Kwiaty
- Pięciokrotne, promieniste[9], wyrastają pojedynczo w kątach liści. Kielich zrosłodziałkowy, znacznie powiększający się w czasie owocowania. Korona kwiatu szeroko lejkowata do kołowej, zrosłopłatkowa, barwy białej, żółtej, fioletowej. Pręcików jest 5, równych długością. Zalążnia górna, dwukomorowa, z licznymi zalążkami, szyjka słupka pojedyncza, zakończona kolistym[7] lub nieznacznie dwudzielnym[9] znamieniem.
- Owoce
- Soczyste, kuliste[9] jagody zawierające dużą liczbę drobnych nasion rozwijające się w rozdętym kielichu[7].
Systematyka
Rodzaj z podplemienia Physalinae, plemienia Physaleae z podrodziny Solanoideae w obrębie rodziny psiankowatych Solanaceae[4].
- Wykaz gatunków[6]
- Physalis acutifolia (Miers) Sandwith
- Physalis aequata J. Jacq. ex Nees
- Physalis aggregata Waterf.
- Physalis alkekengi L. – miechunka rozdęta
- Physalis ambigua Britton
- Physalis amphitricha (Bitter) Standl. & Steyerm.
- Physalis ampla Waterf.
- Physalis angulata L.
- Physalis angustifolia Nutt.
- Physalis angustiloba Waterf.
- Physalis angustior Waterf.
- Physalis angustiphysa Waterf.
- Physalis arenicola Kearney
- Physalis campanula Standl. & Steyerm.
- Physalis campechiana L.
- Physalis carnosa Standl. & Steyerm.
- Physalis carpenteri Riddell ex Rydb.
- Physalis caudella Standl.
- Physalis chenopodifolia Lam.
- Physalis chimalteca Standl. & Steyerm.
- Physalis ciliosa Rydb.
- Physalis cinerascens (Dunal) Hitchc.
- Physalis cinerea Waterf.
- Physalis comata Rydb.
- Physalis cordata Houst. ex Mill.
- Physalis coztomatl Dunal
- Physalis crassifolia Benth.
- Physalis divaricata D. Don
- Physalis eggersii O.E. Schulz
- Physalis elliottii Kunze
- Physalis fendleri A. Gray
- Physalis filipendula Brandegee
- Physalis flava Wiggins
- Physalis fuscomaculata Rouville
- Physalis galapagoensis Waterf.
- Physalis geniculata (M. Martens & Galeotti) Miers
- Physalis glabra Benth.
- Physalis glutinosa Schltdl.
- Physalis gracilis Miers
- Physalis grandiflora Hook.
- Physalis greenmanii Waterf.
- Physalis grisea (Waterf.) M. Martínez
- Physalis hastatula Waterf.
- Physalis hederifolia A. Gray
- Physalis heterophylla Nees
- Physalis hintonii Waterf.
- Physalis hirsuta M. Martens & Galeotti
- Physalis hispida (Waterf.) Cronquist
- Physalis ignota Britton
- Physalis ingrata Standl.
- Physalis intermedia Rydb.
- Physalis jaliscensis Waterf.
- Physalis lagascae Roem. & Schult.
- Physalis lassa Standl. & Steyerm.
- Physalis latecorollata Waterf.
- Physalis latiphysa Waterf.
- Physalis leptophylla B.L. Rob. & Greenm.
- Physalis lignescens Waterf.
- Physalis lobata Torr.
- Physalis longicaulis Waterf.
- Physalis longifolia Nutt.
- Physalis longiloba O. Vargas, M. Martínez & Dávila
- Physalis longipedicellata Waterf.
- Physalis margaranthoides Rusby
- Physalis maritima M.A. Curtis
- Physalis mcvaughii Waterf.
- Physalis melanocystis (B.L.Rob.) Bitter
- Physalis michoacanensis Waterf.
- Physalis microcarpa Urb. & Ekman
- Physalis microphysa A. Gray
- Physalis minima L.
- Physalis minimaculata Waterf.
- Physalis minuta Griggs
- Physalis missouriensis Mack. & Bush
- Physalis mollis Nutt.
- Physalis monticola C. Mohr
- Physalis muelleri Waterf.
- Physalis muriculata Greene
- Physalis neomexicana Rydb.
- Physalis nicandroides Schltdl.
- Physalis nyctaginea Dunal
- Physalis orizabae Dunal
- Physalis parvianthera Waterf.
- Physalis patula Mill.
- Physalis pendula Rydb.
- Physalis pennellii Waterf.
- Physalis peruviana L. – miechunka peruwiańska
- Physalis philadelphica Lam. – miechunka pomidorowa
- Physalis philippensis Fernald
- Physalis porphyrophysa Donn.Sm.
- Physalis porrecta Waterf.
- Physalis pringlei Greenm.
- Physalis pruinosa L.
- Physalis pubescens L.
- Physalis pumila Nutt.
- Physalis purpurea Wiggins
- Physalis queretaroensis M. Martínez & L. Hern.
- Physalis quillabambensis D. Medina
- Physalis rigida Pollard & C.R. Ball
- Physalis rotundata Rydb.
- Physalis rydbergii Fernald
- Physalis sancti-josephii Dunal
- Physalis sinuata Rydb.
- Physalis sordida Fernald
- Physalis stapelioides (Regel) Bitter
- Physalis subglabrata Mack. & Bush
- Physalis subrepens Waterf.
- Physalis subulata Rydb.
- Physalis sulphurea (Fernald) Waterf.
- Physalis surinamensis Miq.
- Physalis tamayoi O. Vargas, M. Martínez & Dávila
- Physalis tehuacanensis Waterf.
- Physalis turbinata Medik.
- Physalis turbinatoides Waterf.
- Physalis variovestita Waterf.
- Physalis vestita Waterf.
- Physalis virginiana Mill.
- Physalis viridoflava Waterf.
- Physalis viscosa L.
- Physalis volubilis Waterf.
- Physalis walteri Nutt.
- Physalis waterfallii O. Vargas, M. Martínez & Dávila
- Physalis xalapensis Kunth
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-13] (ang.).
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-22].
- ↑ a b Genus: Physalis L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2018-12-23].
- ↑ a b c d e David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 712, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ a b Physalis. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-12-23].
- ↑ a b c d e f g Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 228. ISBN 0-333-74890-5.
- ↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 130, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ a b c d e Physalis Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-12-23].
- Britannica: plant/Physalis
- БРЭ: 4710916
- SNL: Physalis
- EoL: 38332
- Flora of China: 125280
- Flora of North America: 125280
- GBIF: 2928907
- identyfikator iNaturalist: 51733
- IPNI: 329952-2
- ITIS: 30587
- NCBI: 24663
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:329952-2
- Tela Botanica: 86992
- identyfikator Tropicos: 40008002
- USDA PLANTS: PHYSA
- identyfikator taksonu Fossilworks: 97714
- CoL: 6PW6