Oblężenie Trembowli
Wojna polsko-turecka (1672–1676) | |||
![]() Leopold Löffler, Anna Dorota Chrzanowska na zamku w Trembowli | |||
Czas | 20 wrzesień - 4 październik 1675[1] | ||
---|---|---|---|
Miejsce | Trembowla | ||
Terytorium | |||
Wynik | udana obrona zamku | ||
Strony konfliktu | |||
| |||
Dowódcy | |||
| |||
Siły | |||
| |||
Straty | |||
| |||
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego ![]() | |||
Położenie na mapie Ukrainy ![]() | |||
49°17′57″N 25°41′24″E/49,299167 25,690000 | |||
|
Oblężenie Trembowli miało miejsce od 20 września do 4 października 1675 podczas wojny polsko-tureckiej (1672–1676). Skuteczna 15 dniowa obrona zamku przez polską załogę zadała wielokrotnie większe straty oblegającym oraz wymusiła zakończenie oblężenia przez siły osmańskie.
Przebieg wydarzeń
Zamek w Trembowli zbudowany został w XIV wieku na wysokim wzgórzu nad rzeką Gniezną. Latem 1675 30-tysięczna armia turecka wraz z Tatarami, dowodzona przez Ibrahima Szyszmana[5], wkroczyła na Ruś. Turcy 27 lipca bez walki zajęli zamek w Zbarażu i 11 września zdobyli zamek w Podhajcach, po czym 20 września 10 tysięcy Turków przystąpiło do oblężenia zamku w Trembowli. Załoga zamku składała się z 80 żołnierzy piechoty oraz z niewielkiej liczby szlachty wraz z około 200 chłopami i mieszczanami z miasteczka i okolicy. Wcześniej w zamku stacjonowała załoga dragonów, jednak wypędzono ją, ponieważ mieszczanie nie gwarantowali wykarmienia jej w razie oblężenia. Całością obrony dowodził kapitan Jan Samuel Chrzanowski. Załoga, zagrzewana przez żonę komendanta Annę Dorotę Chrzanowską[6], m.in. poprzez groźbę podpalenia prochu i wysadzenia zamku w powietrze w przypadku kapitulacji, stawiła Turkom zacięty opór i odparła wszystkie szturmy armii tureckiej. W tym czasie król Jan III Sobieski koncentrował siły pod Lwowem. Wobec wiszącej nad armią turecką groźby odsieczy, bojąc się starcia z Sobieskim, Ibrahim Szyszman 4 października zwinął oblężenie i wycofał się za Dniestr.
Oblężenie w kulturze
Oblężenie Trembowli stało się inspiracją dla następujących dzieł artystycznych:
- Obraz Aleksandra Lessera Obrona Trembowli przeciw Turkom
- Obraz Leopolda Löfflera Anna Dorota Chrzanowska na zamku w Trembowli
- Powieść Zofii Kossak Trembowla
- Opowiadanie Marii Krüger Jasny warkocz Marcynki w zbiorze Złota korona
- Wiersz Andrzeja Waligórskiego Pieśń o obronie Trembowli śpiewany przez Tadeusza Chyłę
Przypisy
- ↑ Wagner 2023 ↓, s. 131,142.
- ↑ Wagner 2023 ↓, s. 128.
- ↑ Wagner 2023 ↓, s. 129-130.
- ↑ a b Wagner 2023 ↓, s. 140.
- ↑ Şişman İbrahim Paşa, zięć sułtana Mehmeda IV, w niektórych źródłach wspominany jako Sofu İbrahim Paşa.
- ↑ Kazimierz Piwarski, Anna Dorota Chrzanowska, w: Polski Słownik Biograficzny, Kraków 1937, tom III, s. 458.
Bibliografia
- Aleksander Czołowski: Wojna polsko-turecka r. 1675
- Marek Wagner: Trembowla 1675. Warszawa: Bellona, 2023, seria: Historyczne bitwy. ISBN 978-83-11-17060-5.
Linki zewnętrzne
- Artykuł o obronie Trembowli na stronie Muzeum Pałac w Wilanowie. [dostęp 2020-02-08].
- Jonasz Drobniak: Te wspaniałe kobiety... Anna Dorota Chrzanowska – pani na zamku
- Wojciech Duch: Kobieta, która obroniła zamek przed turecką armią. Obrona Trembowli
- p
- d
- e