Polak-katolik
Polak-katolik – powstały w okresie rozbiorów stereotyp Polaka.
Rys historyczny
Idea ścisłego powiązania polskiej kultury i tożsamości z religią katolicką miała charakter nie tylko religijny, ale także polityczny, albowiem państwa wrogie wówczas Rzeczypospolitej – luterańska Szwecja, prawosławna Rosja i Kozacy oraz mahometańska Turcja – reprezentowały inne podejście do tolerancji religijnej (wolności religijnej) niż w Rzeczypospolitej (zob. konfederacja warszawska). Klęski Rzeczypospolitej zaczęto tłumaczyć jako karę Bożą za tolerancję religijną[1].
W czasach rozbiorów w większości katolickim społeczeństwie polskim w wyniku oporu przeciw tradycyjnemu rosyjskiemu prawosławiu i pruskiemu protestantyzmowi ukształtował się stereotyp przynależności narodowej uzależnionej od wiary katolickiej. Wyznawanie wiary katolickiej uznawane było za cechę polskiego charakteru narodowego.
W dwudziestoleciu międzywojennym stereotyp Polaka-katolika sprzyjał łączeniu katolicyzmu z nacjonalizmem. Wpływał hamująco na integrację bardzo zróżnicowanych wyznaniowo obywateli II Rzeczypospolitej. Wzmagał niechęć i wrogie postawy przede wszystkim mniejszości narodowych, szczególnie na tzw. kresach wschodnich[2]. W okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej nabrał on charakteru antykomunistycznego.
Zobacz też
![]() | Zobacz kolekcję cytatów Polak-katolik w Wikicytatach |
- Tylko pod krzyżem, tylko pod tym znakiem…
- Fajnopolak
Przypisy
- ↑ Agata Kwiatek: Azyl heretyków czy ocean nietolerancji? Czy Rzeczpospolita była państwem bez stosów? CzyAzyl heretyków czy ocean nietolerancji? Czy Rzeczpospolita była państwem bez stosów?. histmag.org, 2016-12-04. [dostęp 2020-05-11].
- ↑ Krzysztof Krasowski, Związki wyznaniowe w II Rzeczypospolitej. Studium historycznoprawne. PWN Warszawa-Poznań 1988, s. 7.
Bibliografia
- Andrzej Krupa, Edyta Banaszkiewicz-Zygmunt, Witold Sienkiewicz, Elżbieta Weremowicz: Podręczna encyklopedia PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13706-1.
- Maria Janion: Niesamowita Słowiańszczyzna: fantazmaty literatury. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2006, s. 192. ISBN 83-08-03928-6.