Poncyria trójlistkowa
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | mydleńcowce | ||
Rodzina | rutowate | ||
Rodzaj | poncyria | ||
Gatunek | poncyria trójlistkowa | ||
Nazwa systematyczna | |||
Poncirus trifoliata (L) Raf. Sylva tellur. 143. 1838 | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
Poncyria trójlistkowa, pomarańcza trójlistkowa (Poncirus trifoliata) – gatunek roślin z rodziny rutowatych. W zależności od ujęcia stanowi monotypowy rodzaj poncyria Poncirus[4] lub włączany jest do rodzaju cytrus jako Citrus trifoliata[5]. Występuje w naturze w Chinach[5][3], gdzie rośnie w zaroślach[4].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Branche_de_citrus_trifoliata.jpg/220px-Branche_de_citrus_trifoliata.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/20160430Citrus_trifoliata2.jpg/220px-20160430Citrus_trifoliata2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/20151019Citrus_trifoliata5.jpg/220px-20151019Citrus_trifoliata5.jpg)
Morfologia
- Pokrój
- Małe drzewo lub krzew o wysokości 1–7 m, na pędach ma sztywne kolce[6].
- Liście
- Skrętoległe, sezonowe, aromatyczne, złożone z trzech, rzadziej pięciu listków[4], o kształcie owalnym lub eliptycznym o długości 3–6 cm i karbowanych brzegach.
- Kwiaty
- Wyrastają w kątach liści w szczytowych częściach pędów. Okwiat składa się z 5-działkowego, zielonego kielicha i szeroko rozpostartych 5 białych płatków korony. Pręcików jest 20–60. Zalążnia górna, owłosiona, 6–8 komorowa, z licznymi zalążkami. Szyjka słupka krótka[4].
- Owoc
- Duża (średnicy 3–5 cm), żółtozielona jagoda z omszoną skórką[6]. Owoce przyjemnie pachną, jednak są niejadalne[7].
Zastosowanie
Ponieważ jest bardziej zimotrwała niż inne rośliny cytrusowe, używana jest przez ogrodników jako podkładka do szczepienia innych roślin cytrusowych i uzyskiwania odpornych na mróz mieszańców np. cytranga (poncyria × pomarańcza) i cytrangokwat (poncyria × kumkwat)[7][6]. W polskich ogrodach spotykana dość rzadko, uprawa tego gatunku jest możliwa do strefy 5, w której leżą nawet najzimniejsze regiony Polski[7]. Szczególnie polecana jest na żywopłoty[7]. Preferuje słoneczne i osłonięte przed wiatrem stanowiska, żyzne i przepuszczalne gleby[7].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-02] (ang.).
- ↑ a b Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-10].
- ↑ a b c d Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 369. ISBN 0-333-73003-8.
- ↑ a b Citrus trifoliata L., [w:] Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew .
- ↑ a b c Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
- ↑ a b c d e GeoffreyG. Burnie GeoffreyG. i inni, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .
- DSDE: dværgcitron
- EoL: 581896
- Flora of China: 220002968
- Flora of North America: 200012470
- GBIF: 3190129
- identyfikator iNaturalist: 200071
- IPNI: 772087-1
- ITIS: 28989
- NCBI: 37690
- Plant Finder: 286751
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2724403
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:772087-1
- Tela Botanica: 58999
- identyfikator Tropicos: 28101297
- USDA PLANTS: POTR4
- CoL: VMMG