Powiat płocki
powiat | |||||||
![]() | |||||||
| |||||||
Państwo |
| ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||
TERC | 1419 | ||||||
Siedziba | Płock | ||||||
Starosta | Sylwester Ziemkiewicz | ||||||
Powierzchnia | 1798,71 km² | ||||||
Populacja (31.12.2020) • liczba ludności |
| ||||||
• gęstość | 61,7 os./km² | ||||||
Urbanizacja | 9,29% | ||||||
Tablice rejestracyjne | WPL | ||||||
Adres urzędu: ul. Bielska 5909-400 Płock | |||||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie województwa![]() | |||||||
| |||||||
| |||||||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Powiat_p%C5%82ocki_location_map.png/240px-Powiat_p%C5%82ocki_location_map.png)
Powiat płocki − powiat w Polsce (w zachodniej części województwa mazowieckiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Płock, niewchodzące w skład powiatu.
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejsko-wiejskie: Bodzanów, Drobin, Gąbin, Wyszogród
- gminy wiejskie: Bielsk, Brudzeń Duży, Bulkowo, Łąck, Mała Wieś, Nowy Duninów, Radzanowo, Słubice, Słupno, Stara Biała, Staroźreby
Jak podaje Słownik historyczno-geograficzny województwa płockiego w średniowieczu: " W XIV w. powiat płocki jest organizacyjnie w ściślejszym związku z powiatem bielskim; wskazuje na to fakt, że oba wymienione powiaty znajdują się w jednym 'pisarstwie', mianowicie płockim" oraz "Nie mogę przytoczyć pierwszej wzmianki o powiecie płockim, gdyż wchodził on w skład ziemi płockiej. Obie te jednostki administracyjne, ziemia i powiat, posiadały takie samo określenie: districtus"[2].
W drugiej połowie XVI wieku powiat płocki obejmował teren 526,6 km2, z szacunkową liczbą ludności wiejskiej 17 748 osób i ok. 5 000 ludności miejskiej (miasto Płock), przy czym w skład wymienionych 17 748 osób wchodziło: 10 267 kmieci (58%), 2 148 zagrodników i komorników (12%), 1 948 czeladzi (11%), 1 045 rzemieślników (6%), 650 szlachty folwarcznej (4%) oraz 1 690 szlachty zagrodowej (9%). Według rejestru poborowego z 1578 r. największy zwarty kompleks posiadłości królewskich w powiecie płockim obejmował wsie: Biała (32 łany kmiece, 16 łanów folwarcznych i 7 łanów wójtowskich), Chełpowo (12,5 łanów kmiecych i 6,25 łanów folwarcznych), Droganie (brak danych), Dziarnowo (18 łanów kmiecych, 9 łanów folwarcznych i 3 łany wójtowskie), Maszewo (15 łanów kmiecych i 7,5 łanów folwarcznych), Powsin (8 łanów kmiecych, 4 łany folwarczne i 2 łany wójtowskie) oraz Winiary (brak danych) - co daje łącznie 140,25 łanów (w tym: 85,5 łanów kmiecych, 42,75 łanów folwarcznych i 12 łanów wójtowskich); największy zwarty kompleks posiadłości kościelnych w powiecie płockim w tym okresie to wsie: Białkowo (10 łanów kmiecych i 5 łanów folwarcznych), Bochenczewo (13 łanów kmiecych i 6,5 łanów folwarcznych), Boryszewo (14 łanów kmiecych i 7 łanów folwarcznych), Cekanowo (19 łanów kmiecych i 9,5 łanów folwarcznych), Chełpowo (3 łany kmiece i 1,5 łanów folwarcznych), Draganek (5 łanów kmiecych i 2,5 łanów folwarcznych), Dźwierzno (8 łanów kmiecych i 4 łany folwarczne), Glinno (5 łanów kmiecych i 2,5 łanów folwarcznych), Kostrogaj (15 łanów kmiecych, 7,5 łanów folwarcznych i 2 łany wójtowskie), Otolino (2 łany kmiece i 1 łan folwarczny), Podolszyce (26 łanów kmiecych, 13 łanów folwarcznych i 4 łany wójtowskie), Rogozino (12 łanów kmiecych i 6 łanów folwarcznych), Słupno (12 łanów kmiecych i 6 łanów folwarcznych), Słupno-Krzelewo (6,5 łanów kmiecych i 3,25 łanów folwarcznych), Strożewko (3 łany kmiece i 1,5 łanów folwarcznych) oraz Trzepowo (18 łanów kmiecych i 9 łanów folwarcznych). Struktura własnościowa powiatu płockiego przedstawiała się następująco: 6 wsi królewskich (łącznie 156,75 łanów), 37 wsi będących własnością duchowną (łącznie 593,75 łanów), 64 wsie szlachty folwarcznej (łącznie 535,5 łanów), 52 wsie szlachty zagrodowej (łącznie 205 łanów) oraz własność miejska (48,25 łanów)[3].
Według danych z 31 grudnia 2019 roku[4] powiat zamieszkiwały 110 952 osoby. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 110 927 osób[5].
Miasta
W powiecie płockim położone są cztery miasta:
Bodzanów (prawa miejskie: 1351 - 1869; 2023)
Drobin (prawa miejskie: 1511−1869; 1994)
Gąbin (1322)
Wyszogród (1398)
Miasto | Ludność | Powierzchnia (km²) | Ludność na 1 km² |
---|---|---|---|
Drobin | 2980 | 9,64 | 309 |
Gąbin | 4137 | 28,16 | 147 |
Wyszogród | 2772 | 13,87 | 200 |
Na terenie powiatu znajdują się również dwie wsie posiadające niegdyś prawa miejskie:
Bielsk (1375−1869)
Słubice (1406−?)
Wieś | Ludność |
---|---|
Bielsk | 2600 |
Słubice | 2155 |
Demografia
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):
Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
---|---|---|---|---|---|---|
Osób | % | Osób | % | Osób | % | |
Ogółem | 106 067 | 100 | 53 389 | 50,34 | 52 678 | 49,66 |
Miasto | 9925 | 9,36 | 5169 | 4,87 | 4756 | 4,48 |
Wieś | 96 142 | 90,64 | 48 220 | 45,46 | 47 922 | 45,18 |
- Piramida wieku mieszkańców powiatu płockiego w 2014 roku[6].
Zabytki
Osobny artykuł: Zabytki powiatu płockiego.
Sąsiednie powiaty
- Płock (miasto na prawach powiatu)
- powiat sierpecki
- powiat płoński
- powiat sochaczewski
- powiat gostyniński
- powiat włocławski (kujawsko-pomorskie)
- powiat lipnowski (kujawsko-pomorskie)
Przypisy
- ↑ Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
- ↑ Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, T. III: Słownik historyczno-geograficzny województwa płockiego, opracowanie A. Borkiewicz-Celińska, z. 3, Warszawa 1998, s. 234 [1]
- ↑ Atlas historyczny Polski. Seria A: Mapy szczegółowe, T. 2: Województwo płockie około 1578 r., pod kierownictwem S. Herbsta opracowali: I. Gieysztorowa, J. Humnicki, J. Lemené, A. Żaboklicka, Cz. 2, Warszawa 1958, s. 58, 60, 65 i 66. Skany wypisów źródłowych z tzw. "Kartoteki prof. Adama Wolffa" znajdują się na stronie: Kartoteka Słownika historyczno-geograficznego Mazowsza w średniowieczu; Kartoteka powiatu płockiego w średniowieczu (od hasła Barcikowo do Ośnica), [dostęp: 15.07.2024][2].
- ↑ l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019 .
- ↑ GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020 .
- ↑ Powiat płocki w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-21] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- p
- d
- e
Miasta na prawach powiatu | |
---|---|
Powiaty |
|
Inne zagadnienia |
- p
- d
- e
Miasta | |
---|---|
Gminy miejsko-wiejskie |
|
Gminy wiejskie |
|
- p
- d
- e
- Siedziba powiatu – Płock
Przynależność wojewódzka |
|
---|---|
Miasta | |
Gminy wiejskie (1867–1954 i 1973–75) |
|
Gromady (1954–72) |
|
- p
- d
- e
Ziemia płocka |
|
---|---|
Ziemia zakrzeńska |
|
- PWN: 3958403