Rauwolfia żmijowa
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | goryczkowce | ||
Rodzina | toinowate | ||
Rodzaj | rauwolfia | ||
Gatunek | rauwolfia żmijowa | ||
Nazwa systematyczna | |||
Rauvolfia serpentina (L.) Bentham ex Kurz Forest Fl. Burma 2: 171 1877[3] | |||
|
Rauwolfia żmijowa, zgrzyn żmijowy[4] (Rauvolfia serpentina) – roślina z rodziny toinowatych, występująca w Azji południowej i południowo-wschodniej, od Indii do Chin. Zawiera znaczne ilości aktywnych alkaloidów i z tego względu stanowi surowiec zielarski.
Występowanie
Lasy górskie, na wysokości od 800 do 1500 m n.p.m. w Chinach, Indiach, Indonezji, Malezji, Tajlandii, Sri Lanki i Birmy. W Chinach rośnie w lasach południowego Junnanu. Uprawiana w południowym Guangdongu, Kuangsi i Hajnanie[5].
Morfologia
- Pokrój
- Krzew o wysokości do 1 m. Pędy z sokiem mlecznym[4], zazwyczaj nierozgałęzione, smukłe, żółtawe[5]. Wyrastają z kłączarosnącego poziomo o długości do 40 cm[4].
- Liście
- Naprzeciwległe lub zebrane na szczycie pędów po 3-5 w okółku[5][4]. Blaszka liściowa eliptyczna lub odwrotnie jajowata, od 7-17 cm długa, 2-9 cm szeroka; żyłkowanie: 7-15 par[5].
- Kwiaty
- Zebrane w baldachokształtne kwiatostany. Kielich drobny, 5-ząbkowy, dzwonkowaty, barwy różowej. Korona z 5 rozpostartymi płatkami zrośniętymi poniżej w rurkę o długości 15 mm. Rurka w połowie rozdęta i w gardzieli owłosiona[4]. Pręcików jest 5 i są one przyrośnięte do rurki korony. Słupek pojedynczy z długą szyjką, zakończony walcowatym znamieniem[4].
- Owoce
- Dwa zrośnięte, spłaszczone pestkowce, które po dojrzeniu są ciemnoczerwone[4].
Zastosowanie
Roślina lecznicza. Kłącza i korzenie używane jako środek uspokajający, wyrabia się z nich serpasil[4]. Kora, liście i korzenie tradycyjnie wykorzystywano jako antidotum przeciwko ukąszeniem węży i skorpionów[5]
Zawiera związki takie jak: rezerpina, johimbina, ajmalina.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-24] (ang.).
- ↑ Rauvolfia serpentina (L.) Benth. ex Kurz. [w:] The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-06-01].
- ↑ a b c d e f g h Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1989, s. 306-307. ISBN 83-09-00256-4.
- ↑ a b c d e Rauvolfia serpentina. [w:] Flora of China [on-line]. [dostęp 2013-07-12]. (ang.).
- J9U: 987007563242405171
- Britannica: plant/Rauvolfia-serpentina, topic/Rauwolfia-serpentina
- EoL: 483918
- Flora of China: 200018451
- Flora of North America: 200018451
- GBIF: 3169787
- identyfikator iNaturalist: 431529
- IPNI: 81648-1
- ITIS: 506005
- NCBI: 4060
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-176968
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:81648-1
- identyfikator Tropicos: 1800013
- USDA PLANTS: RASE4