Rezerwat przyrody Brzozowy Grąd
rezerwat florystyczny | |
Państwo |
|
---|---|
Województwo | |
Położenie | Jezioro Studzieniczne, Augustów |
Mezoregion | |
Data utworzenia | 1963 |
Akt prawny | M.P. z 1963 r. nr 14, poz. 81 |
Powierzchnia | 0,08 ha |
Ochrona | czynna |
Położenie na mapie powiatu augustowskiego ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa podlaskiego ![]() | |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Cypripedium_calceolus_Orchi_003.jpg/220px-Cypripedium_calceolus_Orchi_003.jpg)
Rezerwat przyrody Brzozowy Grąd – rezerwat przyrody położony na wyspie Brzozowy Grąd na Jeziorze Studzienicznym, w Augustowie w województwie podlaskim.
Charakterystyka
Rezerwat powołano Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 14 stycznia 1963[1]. Według aktu powołującego[1] i Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody[2] powierzchnia rezerwatu wynosi 0,08 ha, zaś według opracowania Nadleśnictwa Szczebra – 0,12 ha[3]. W aktach prawnych nie określono rodzaju, typu i podtypu rezerwatu[2]. Według publikacji Nadleśnictwa Szczebra jest to rezerwat florystyczny[3].
Rezerwat znajduje się około 8 km na wschód od centrum Augustowa[4]. Położony jest w Nadleśnictwie Szczebra w obrębie Serwy w leśnictwie Przewięź (oddział 178h)[3]. Zajmuje całość niewielkiej wyspy „Brzozowy Grąd” w zachodniej części Jeziora Studzienicznego[3]. Długość linii brzegowej wyspy wynosi około 150 metrów[5]. Wyspa wzniesiona jest 15–50 cm nad taflę wody, zależnie od poziomu wody w jeziorze[3]. Od strony wsi Studzieniczna obrzeża wyspy są porośnięte kilkunastometrowym pasem trzcin[5]. Wyspę pokrywają gleby gruntowo-glejowe o wysokim stopniu uwilgotnienia, wytworzone z piasku słabogliniastego zalegającego na piaskach luźnych[3].
Celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych stanowisk obuwika pospolitego – objętej całkowitą ochroną rzadkiej rośliny z rodziny storczykowatych[2][6].
Flora i fauna
Roślinność rezerwatu stanowi stadium przejściowe w sukcesji zbiorowisk szuwarowych do zbiorowisk grądowych[3]. Dominuje las wilgotny, zaś na obrzeżach występuje inicjalny pas olsu[5]. Na drzewostan o niskim zadrzewieniu składa się olsza czarna i lipa w wieku 60 lat i miejscami olsza czarna w wieku 30 lat (wiek drzew z 2013)[3].
Rezerwat utworzono w celu ochrony obuwika pospolitego, jednak jego istnienie w rezerwacie jest zagrożone. W latach 90. XX w. odnotowano tylko 11 roślin tego gatunku.
Oprócz obuwika w rezerwacie występują też inne gatunki chronione: wawrzynek wilczełyko (ochrona ścisła), kalina koralowa, konwalia majowa, kruszyna pospolita (ochrona częściowa)[3].
Wyspa stanowi miejsce schronienia dla ptactwa wodno-błotnego[3].
Ochrona i zagrożenia
Rezerwat leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszcza i Jeziora Augustowskie oraz dwóch obszarów sieci Natura 2000: obszaru specjalnej ochrony ptaków „Puszcza Augustowska” (PLB200002) oraz obszaru siedliskowego „Ostoja Augustowska” (PLH200005)[7][8].
Obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej[2]. Nadzór nad rezerwatem sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku[2]. Według stanu na 2019 dla rezerwatu nie obowiązują zadania ochronne[2].
Rezerwat posiada plan ochrony zatwierdzony w 2008[9]. Plan ten identyfikuje dwa zagrożenia dla rezerwatu i definiuje sposoby zapobiegania:
- postępująca sukcesja drzew i krzewów powodująca zanik obuwika pospolitego – przeciwdziałaniem jest wykaszanie i usuwanie roślinności zielnej, krzewów i drzew[9]
- nadmierna penetracja terenu przez turystów – przeciwdziałaniem jest naprawienie i wymiana tablic informacyjnych oraz wzmożone kontrole rezerwatu i okolic w okresie letnim[9]
Plan ochrony zaleca też, aby nie lokalizować w otoczeniu 100 metrów od granic rezerwatu urządzeń i budowli, mogących pogorszyć stan środowiska[9].
Przypisy
- ↑ a b Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 14 stycznia 1963 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody. [dostęp 2019-02-11].
- ↑ a b c d e f Rezerwat przyrody Brzozowy Grąd. [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-02-11].
- ↑ a b c d e f g h i j Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Szczebra 2013 ↓, s. 21.
- ↑ Odległość na podstawie: Geoportal.gov.pl. [dostęp 2011-07-25].
- ↑ a b c Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Szczebra 2003 ↓, s. 12.
- ↑ Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Szczebra 2003 ↓, s. 11.
- ↑ Na podstawie interaktywnej mapy na stronie Geoserwisu
- ↑ Natura 2000 – Standardowy formularz danych. Puszcza Augustowska PLB200002. Natura 2000. [dostęp 2019-02-11].
- ↑ a b c d Rozporządzenie nr 8/08 Wojewody Podlaskiego z dnia 14 sierpnia 2008 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Mały Borek”. Dziennik Urzędowy Województwa Podlaskiego. Nr 204. Poz. 2043 s. 17236–17237. [dostęp 2019-02-11].
Bibliografia
- Program ochrony przyrody. Plan urządzenia lasu Nadleśnictwa Szczebra na okres 01.01.2014 – 31.12.2023. Białystok: Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku. Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, 2013.
- Program ochrony przyrody. Plan urządzenia lasu Nadleśnictwa Szczebra na okres 01.01.2004 – 31.12.2013. Białystok: Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku. Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, 2003.