Rozwar wielkokwiatowy
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | astrowce | ||
Rodzina | dzwonkowate | ||
Rodzaj | rozwar | ||
Gatunek | rozwar wielkokwiatowy | ||
Nazwa systematyczna | |||
Platycodon grandiflorus (Jacq.) A.DC. | |||
Synonimy | |||
| |||
|
Rozwar wielkokwiatowy (Platycodon grandiflorus) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny dzwonkowatych. Należy do monotypowego rodzaju Platycodon[3][4][5]. Występuje w stanie dzikim w Azji wschodniej (od Chin, poprzez południowo-wschodnią Syberię, Daleki Wschód Rosji, Półwysep Koreański po Japonię[5]. Poza tym rozprzestrzeniony w uprawie jako roślina ozdobna; uprawiany także w Polsce[6].
Morfologia
- Pokrój
- Bylina o wysokości do 50 cm. Pęd ma nagi, sinawozielony[6]. Korzenie bulwiaste[7].
- Liście
- Tylko łodygowe, zwykle pozornie naprzeciwległe lub w okółkach po 3–4, siedzące lub krótkoogonkowe[7]. Blaszka lancetowata, jajowata, o brzegu ząbkowanym[6].
- Kwiaty
- Kwiaty szypułkowe, wyrastają pojedynczo na szczytach pędów[7]. Są pięciokrotne, duże, o średnicy do 5 cm. Korona zrosłopłatkowa, szeroko dzwonkowata, koloru niebieskiego do fioletowego[6], u odmian uprawnych też białego i różowego[8]. Łatki na końcach są podobnej długości lub krótsze od rurki. Nitki pręcików są w dole rozszerzone, pylniki są dłuższe od nitek. Zalążnia pięciokomorowa[7].
- Owoc
- Torebka otwierająca się 5 ząbkami międzyległymi wobec działek kielicha[6]. Nasiona duże[7].
Biologia i ekologia
Kwitnie w lipcu i sierpniu. Owoce dojrzewają od sierpnia do września[5]. Rośnie w miejscach nasłonecznionych w zbiorowiskach bylin, w zaroślach i rzadziej w widnych miejscach w lasach. W górach nie przekracza 200 m n.p.m.[5]
Systematyka
- Pozycja systematyczna
Rodzaj w obrębie rodziny dzwonkowatych Campanulaceae klasyfikowany jest do podrodziny Campanuloideae[3].
Zastosowanie
Roślina lecznicza na Dalekim Wschodzie[6] – w Chinach stosowana jest jako lek na przeziębienie i grypę. W Japonii suszone ziele dodawane jest do mieszanek ziołowych aromatyzujących likiery. W Korei korzenie są jadane (zwane tam toraji)[4].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-14] (ang.).
- ↑ a b c Genus: Platycodon A. DC.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-07-12].
- ↑ a b David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 729, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ a b c d Platycodon grandiflorus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-07-12].
- ↑ a b c d e f Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika Systematyka. Wyd. 10. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 777. ISBN 83-01-10951-3.
- ↑ a b c d e K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VIII. Flowering Plants. Eudicots. Berlin, Heidelberg, New York: Springer-Verlag, 2007, s. 37. ISBN 978-3-540-31050-1.
- ↑ Beata Grabowska, Tomasz Kubala: Encyklopedia bylin, tom II. Poznań: Zysk i s-ka, 2012, s. 692-693. ISBN 978-83-7506-846-7.
- NDL: 01191564
- Britannica: plant/balloonflower
- BioLib: 125226
- EoL: 579823
- Flora of China: 200022990
- GBIF: 3164340
- identyfikator iNaturalist: 141623
- IPNI: 144523-1
- ITIS: 845355
- NCBI: 94286
- Plant Finder: 278881
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-354641
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:144523-1
- Tela Botanica: 119675
- identyfikator Tropicos: 5502935
- USDA PLANTS: PLGR7
- CoL: 4JPWP