Senat (Francja)
![]() | |
Państwo |
|
---|---|
Rodzaj | wyższa izba |
Rok założenia | 1799 |
Kierownictwo | |
Przewodniczący | Gérard Larcher (LR) |
Wiceprzewodniczący | Philippe Dallier (LR), David Assouline (PS), Valérie Létard (UDI), Jean-Marc Gabouty (MRSL), Thani Mohamed Soilihi (LREM), Catherine Troendlé (LR), Hélène Conway-Mouret (PS), Vincent Delahaye (UC) |
Struktura | |
![]() | |
Liczba członków | 348 |
Stowarzyszenia polityczne | LR (148) |
Ordynacja | |
Ostatnie wybory | 24 września 2017 |
Siedziba | |
![]() | |
Pałac Luksemburski Paryż | |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/L%27h%C3%A9micycle_du_S%C3%A9nat_fran%C3%A7ais_en_septembre_2009.jpg/220px-L%27h%C3%A9micycle_du_S%C3%A9nat_fran%C3%A7ais_en_septembre_2009.jpg)
![]() | Ten artykuł dotyczy izby wyższej parlamentu Francji. Zobacz też: inne instytucje o podobnej nazwie. |
Senat (fr. Sénat) – izba wyższa francuskiego parlamentu. Tworzy go 348 senatorów, a przewodniczącym jest Gérard Larcher.
Historia
Senat, podobnie jak parlament w ogóle, nie istniał w ramach królewskich, absolutnych rządów ancien régime. W pierwszych latach rewolucji francuskiej powstało jednoizbowe Zgromadzenie Narodowe, które było wyrazem demokratycznych dążeń przywódców rewolucyjnych. Kolejne zmiany polityczne i uchwalane konstytucje też zachowywały jednoizbowy parlament. Pierwszy raz izba wyższa pojawiła się w tzw. konstytucji dyrektorialnej z 1795 roku pod nazwą Rady Starszych[1]. Jednak dopiero w 1799 roku, po przewrocie 18 brumaire’a Napoleona Bonaparte wyższą izbę parlamentu nazwano Senatem. Funkcjonował on w latach 1799–1804 w ramach systemu konsulatu. 18 maja 1804 roku Senat przegłosował powstanie cesarstwa francuskiego z Napoleonem Bonaparte jako cesarzem. Choć władza cesarza była absolutna Senat nadal funkcjonował aż do upadku cesarstwa w 1814. Po restauracji Burbonów i wydaniu Karty Konstytucyjnej Senat został zastąpiony przez arystokratyczną Izbę Parów. Został natomiast przywrócony w latach 1852–1870 na mocy konstytucji II Cesarstwa. Po kilkuletniej przerwie funkcjonował ponownie w latach 1875–1940 na mocy konstytucji III Republiki. Po upadku III Republiki w 1940 roku Senat przestał funkcjonować, a w nowej IV Republice zastąpiono go Radą Republiki. Został przywrócony i istnieje w obecnej formie od 1958 roku, na mocy konstytucji V Republiki.
Skład i sposób wyboru
Do września 2004 roku w Senacie zasiadało 331 członków, wybieranych na okres 9 lat. Od tego czasu liczba senatorów ulegała jednak stopniowemu rozszerzeniu, aż w 2011 roku osiągnęła 348. Ponadto kadencja została skrócona do 6 lat, a połowa składu wymieniana jest co 3 lata. Do 2004 roku zaś, co 3 lata wymieniano jedną trzecią składu izby. Senatorowie wybierani są w wyborach pośrednich, przez ok. 145 tys. elektorów – głównie przedstawicieli władzy lokalnej[2].
- Obecny skład Senatu (styczeń 2019)
Źródło: [3]
Partia | Mandaty | Przewodniczący grupy |
---|---|---|
LR | 145 | Bruno Retailleau |
PS | 74 | Patrick Kanner |
UC-UDI | 51 | Hervé Marseille |
LREM | 23 | François Patriat |
RSDE | 22 | Jean-Claude Requier |
PCF | 16 | Éliane Assassi |
Agir | 12 | Claude Malhuret |
Niezależni | 5 |
Przewodniczący
Osobne artykuły: Przewodniczący Senatu (Francja) i Lista przewodniczących Senatu (Francja).
Senatorowie wybierają jedną osobę spośród swego grona na przewodniczącego izby. Obecnie funkcję tę sprawuje Gérard Larcher. Osoba piastująca ten urząd zajmuje trzecie miejsce w kolejności precedencji we Francji, a w przypadku śmierci, impeachmentu, lub rezygnacji prezydenta przewodniczący Senatu przejmuje jego obowiązki. Do tej pory zdarzyło się to dwukrotnie - po ustąpieniu gen. de Gaulle'a w 1969 oraz śmierci Georges'a Pompidou w 1974 roku[4].
Przewodniczący | Rozpoczęcie | Zakończenie |
---|---|---|
Gaston Monnerville | 4 października 1958 | 2 października 1968 |
Alain Poher | 2 października 1968 | 2 października 1992 |
René Monory | 2 października 1992 | 1 października 1998 |
Christian Poncelet | 1 października 1998 | 1 października 2008 |
Gérard Larcher | 1 października 2008 | 1 października 2011 |
Jean-Pierre Bel | 1 października 2011 | 30 września 2014 |
Gérard Larcher | 1 października 2014 |
Rola Senatu
Francuski Senat pełni przede wszystkim funkcję ustawodawczą. Jego konstytucyjnym zadaniem jest również sprawowanie kontroli nad rządem.
Siedziba
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Arrangement_floral_dans_le_jardin_du_Luxembourg.jpg/220px-Arrangement_floral_dans_le_jardin_du_Luxembourg.jpg)
Siedzibą Senatu jest Pałac Luksemburski położony w szóstym paryskim arrondissement. W jego pobliżu znajduje się Ogród Luksemburski. Budynku strzeże Francuska Gwardia Republikańska.
Zobacz też
- Zgromadzenie Narodowe
- Kongres Parlamentu Francuskiego
Przypisy
- ↑ Rada Starszych, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2019-02-22] .
- ↑ (fr.) La composition du Sénat [1]
- ↑ Groupes politiques - Sénat [online], www.senat.fr [dostęp 2019-02-22] .
- ↑ W obu przypadkach tymczasowym prezydentem został Alain Poher
Linki zewnętrzne
- Oficjalna witryna francuskiego Senatu
- p
- d
- e
Ustrój | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Organy władzy |
| ||||||
Finanse i kontrola |
| ||||||
Samorząd |
|
- Britannica: topic/Senate-French-government
- Universalis: senat
- DSDE: Senatet_i_Frankrig