Skunksowiec
Conepatus | |||
J.E. Gray, 1837[1] | |||
![]() Skunksowiec andyjski (C. chinga) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Podgromada | żyworodne | ||
Rząd | drapieżne | ||
Podrząd | psokształtne | ||
Infrarząd | Arctoidea | ||
Nadrodzina | |||
Rodzina | skunksowate | ||
Podrodzina | Mephitinae | ||
Rodzaj | skunksowiec | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Conepatus humboldtii[a] J.E. Gray, 1837 | |||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
| |||
| |||
|
Skunksowiec[8] (Conepatus) – rodzaj ssaków z podrodziny Mephitinae w obrębie rodziny skunksowatych (Mephitidae).
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce[9][10][11].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) samic 20–50 cm, samców 22–51 cm, długość ogona samic 12,2–34 cm, samców 14–41 cm, długość ucha samic 0,8–3,3 cm, samców 0,8–3,6 cm, długość tylnej stopy samic 2,2–9 cm, samców 3–9 cm; masa ciała 0,5–4 kg[10][12].
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1837 roku angielski zoolog John Edward Gray w artykule poświęconym nowym taksonom ssaków ze zbiorów Muzeum Brytyjskiego opublikowanym na łamach Magazine of natural history[1]. Na gatunek typowy Gray wyznaczył (oznaczenie monotypowe) skunksowca andyjskiego (C. chinga).
Etymologia
- Conepatus (Gonepatus): meksykańskiego nazwa conepatl najprawdopodobniej dla ryjącego zwierzęcia[13].
- Marputius: etymologia niejasna, Gray nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej[14]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Mephitis chilensis É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1803 (= Vicerra chinga G.I. Molina, 1782).
- Thiosmus: gr. θείον theion ‘siarka’; οσμη osmē lub οσμος osmos ‘zapach, odór’[15]. Gatunek typowy: Lichtenstein wymienił kilka gatunków – Mephitis molinae H. Lichtenstein, 1838 (= Viverra chinga G.I. Molina, 1782), Mephitis (Thiosmus) patagonica H. Lichtenstein, 1838 (= Vicerra chinga G.I. Molina, 1782), Gulo suffocans[a] Illiger, 1815, Mephitis leuconota H. Lichtenstein, 1832, Mephitis (Thiosmus) amazonicus[e] H. Lichtenstein, 1838, Gulo quitensis Humboldt, 1811 (= Viverra semistriata Boddaert, 1785), Mephitis gumillae H. Lichtenstein, 1838 (= Viverra semistriata Boddaert, 1785), Viverra mapurito J.F. Gmelin, 1788 (= Viverra semistriata Boddaert, 1785), Mephitis mesoleuca H. Lichtenstein, 1832 (= Mephitis leuconota ) i Mephitis chilensis H. Lichtenstein, 1838 (= Vicerra chinga G.I. Molina, 1782) – z których gatunkiem typowym jest Viverra mapurito J.F. Gmelin, 1788 (= Viverra semistriatus Boddaert, 1785).
- Rhinozolis: gr. ῥις rhis, ῥινος rhinos ‘nos, pysk’; οζολις ozolis, οζολιδος ozolidos ‘silny zapach’[16].
- Triodon: gr. τρι- tri- ‘trój-’, od τρεις treis, τρια tria ‘trzy’; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’[17]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): †Triodon mercedensis Ameghino, 1875 (= †Conepatus mercedensis P. Gervais & Ameghino, 1880).
- Mamconepatus: modyfikacja zaproponowana przez meksykańskiego przyrodnika Alfonso Luisa Herrerę w 1899 roku polegająca na dodaniu do nazwy rodzaju przedrostka Mam (od Mammalia)[18].
- Oryctogale: gr. ορυκτηρ oruktēr, ορυκτηρος oruktēros ‘górnik, kopacz’; γαλεη galeē lub γαλη galē ‘łasica’[19]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Conepatus leuconotus H. Lichtenstein, 1838.
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[20][12][9]:
Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[8] | Podgatunki[10][9][12] | Rozmieszczenie geograficzne[10][9][12] | Podstawowe wymiary[10][12][f] | Status IUCN[21] |
---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | Conepatus leuconotus | (Lichtenstein, 1838) | skunksowiec białogrzbiety | 3 podgatunki | południowe Stany Zjednoczone (południowo-wschodnie Kolorado, Arizona, Nowy Meksyk i Teksas), większość Meksyku (z wyjątkiem Kalifornii Dolnej i półwyspu Jukatan) na południe do Nikaragui | DC: 34–51 cm DO: 12,2–41 cm MC: 2–4 kg | LC |
![]() | Conepatus semistriatus | (Boddaert, 1785) | skunksowiec pasiasty | 7 podgatunków | południowo-wschodni Meksyk (Veracruz i półwysep Jukatan), Belize i Gwatemala na południe do Kolumbii, Wenezueli, zachodniego Ekwadoru i północnego Peru | DC: 33–50 cm DO: 13–31 cm MC: 1,4–3,5 kg | LC |
Conepatus amazonicus | (H. Lichtenstein, 1838) | gatunek monotypowy[22] | północno-wschodnia i środkowa Brazylia[22] | DC: około 32,8 cm; DO: około 18,2 cm; MC: brak danych[22] | NE | ||
![]() | Conepatus chinga | (G.I. Molina, 1782) | skunksowiec andyjski | gatunek monotypowy | południowe Peru, środkowa i południowa Boliwia, Paragwaj, południowo-wschodnia Brazylia, Urugwaj, Chile i Argentyna | DC: 20–49 cm DO: 13,3–29 cm MC: 0,5–3 kg | LC |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.
Opisano również gatunki wymarłe:
- Conepatus altiramus Reig, 1952[23] (Ameryka Południowa; plejstocen).
- Conepatus mercedensis P. Gervais & Ameghino, 1880[24] (Ameryka Południowa; plejstocen).
- Conepatus primaevaus (Burmeister, 1866)[25] (Ameryka Południowa; plejstocen).
- Conepatus robustus R.A. Martin, 1978[26] (Ameryka Północna; plejstocen).
- Conepatus sanmiguelensis Wang Xiaoming & Carranza-Castañeda, 2008[27] (Ameryka Północna; pliocen).
- Conepatus talarae Churcher & Zyll de Jong, 1965[28] (Ameryka Północna; plejstocen–holocen).
Uwagi
- ↑ a b Podgatunek C. chinga.
- ↑ Nowa nazwa dla Thiosmus H. Lichtenstein, 1838.
- ↑ Nomen nudum; młodszy homonim Triodon G. Cuvier, 1829 (Actinopterygii).
- ↑ Nieuzasadniona poprawka Conepatus J.E. Gray, 1837.
- ↑ Podgatunek C. semistriatus.
- ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała
Przypisy
- ↑ a b c J.E. Gray. Description of some new or little known Mammalia, principally in the British Museum Collection. „Magazine of natural history”. New Series. 1, s. 581, 1837. (ang.).
- ↑ M. Lichtenstein. Über die gattung Mephitis. „Abhandlungen der Königlichen Akademie der Wissenschaften in Berlin”. Aus dem Jahre 1836, s. 270, 1838. (niem.).
- ↑ C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1842, s. 58. (niem.).
- ↑ F. Ameghino. Nouveaux débris de l’homme et de son industrie mêlés a des ossements d’animaux quaternaires recueillis auprès de Mercedes (République Argentine). „Journal de Zoologie”. 4, s. 528, 1875. (fr.).
- ↑ A.L. Herrera: Sinonimia vulgar y cientifica de los principales vertebrados mexicanos. Mexico: Officina Tipografica de la Secretan’a de Foment, 1899, s. 4. (hiszp.).
- ↑ C.H. Merriam. Six new skunks of the genus Conepatus. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 15, s. 161, 1902. (ang.).
- ↑ H. Ihering. Os Mammiferos do Brazil meriodinal. I Contribução: Carnivora. „Revista do Museu Paulista”. 8, s. 252, 1911. (hiszp.).
- ↑ a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 162. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 448. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- ↑ a b c d e J.W. Dragoo: Family Mephitidae (Skunks). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 555–558. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Conepatus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-22].
- ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 681–682. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 198.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 400.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 674.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 608.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 693.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 25.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 484.
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, J. Zijlstra & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.13) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2024-07-24]. (ang.).
- ↑ Home. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-07-09]. (ang.).
- ↑ a b c J.A. Feijó & A.R. Langguth Bonino. Mamíferos de médio e grande porte do nordeste de Brasil: distribuição e taxonomia, com descição de novas espécies. „Revista Nordestina de Biología”. 22 (1-2), s. 81–82, 2013. (port.).
- ↑ O.A. Reig. Sobre la presencia de mustelidos mefitinos en la formación de Chapadmalal. „Revista del Museo Municipal de Ciencias Naturales y Traditional de Mar del Plata”. 1, s. 45, 1952. (hiszp.).
- ↑ H.F.P. Gervais & F. Ameghino: Los mamiferos fosiles de la America Meridional / Les mammifères fossiles de l’Amérique du Sud. Paris; Buenos Aires: F. Savy; Igon Hermanos, 1880, s. 28. (hiszp. • fr.).
- ↑ H. Burmeister. Fauna Argentina. Primera parte. Mamíferos fosiles. „Anales del Museo Público de Buenos Aires”. 1, s. 144, 1866. (hiszp.).
- ↑ R.A. Martin. A new Late Pleistocene Conepatus and associated vertebrate fauna from Florida. „Journal of Paleontology”. 52 (5), s. 1080, 1978. DOI: 10.2307/1303853. (ang.).
- ↑ X. Wang & O. Carranza-Castañeda. Earliest hog-nosed skunk, Conepatus (Mephitidae, Carnivora), from the early Pliocene of Guanajuato, Mexico and origin of South American skunks. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 154 (2), s. 388, 2008. DOI: 10.1111/j.1096-3642.2008.00411.x. (ang.).
- ↑ C.S. Churcher & C.G. Zyll de Jong. Conepatus talarae n. sp. from the Talara Tar-seeps, Peru. „Life Sciences Contributions, Royal Ontario Museum”. 62, s. 4, 1965. DOI: 10.5962/bhl.title.52230. (ang.).
Bibliografia
- T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).
- Britannica: animal/hog-nosed-skunk