Stanisław Wędkiewicz
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 14 marca 1888 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 8 maja 1963 | ||
profesor nauk humanistycznych | |||
Specjalność: filolog romański | |||
Doktorat | 1911 – filologia romańska | ||
Habilitacja | 1919 – filologia romańska | ||
Profesura | 1919 | ||
Polska Akademia Nauk / Umiejętności | |||
Status PAN | członek rzeczywisty | ||
Status PAU | członek czynny | ||
Nauczyciel akademicki | |||
Uczelnia | |||
Okres zatrudn. | 1919-1921 | ||
Uczelnia | |||
Okres zatrudn. | 1921-1934 i 1945-1946 | ||
Uczelnia | Uniwersytet Warszawski | ||
Okres zatrudn. | 1934-1939 | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() | |||
|
Stanisław Jan Wędkiewicz (ur. 14 marca 1888 w Rzeszowie, zm. 8 maja 1963 w Krakowie) – polski filolog romański, członek Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk
W 1909 ukończył Gimnazjum św. Jacka w Krakowie. Od 1909 do 1913 studiował romanistykę na uniwersytetach w Krakowie i Wiedniu. W 1911 doktoryzował się w Wiedniu pod kierunkiem Wilhelma Meyera-Lübkego na podstawie pracy Materialien zu einer Syntax der italienischen Bedingungssätze. Od 1913 do 1918 był nauczycielem gimnazjalnym w Krakowie. W tym czasie odbył podróże naukowe do Rzymu, Florencji, Neapolu, Paryża i Berlina. W 1915 został delegatem Naczelnego Komitetu Narodowego w Bukareszcie, a następnie w Sztokholmie. W 1918 był reprezentantem Rady Regencyjnej w Bernie. W tym samym roku był też naczelnikiem wydziału w Departamencie Stanu rządu Rady Regencyjnej. W 1919 habilitował się na UJ na podstawie pracy Przyczynki do charakterystyki narzeczy południowowłoskich i wykładu Czynniki etniczne w podziale języków słowiańskich.
Od 1 kwietnia 1919 kierował Katedrą Filologii Romańskiej Uniwersytetu Poznańskiego. Od 1 października 1921 do 31 stycznia 1934 roku stał na czele Katedry Romanistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1922–1923 wykładał też przedmiot Współczesna Rumunia i państwa bałkańskie w Szkole Nauk Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1934 do 1939 był kierownikiem Katedry Romanistyki Uniwersytetu Warszawskiego[1]. W latach 1936–1938 piastował funkcję dziekana Wydziału Humanistycznego UW[2]. Od maja 1922 do wybuchu II wojny światowej był redaktorem naczelnym miesięcznika Przegląd Współczesny, z którym współpracowali czołowi polscy historycy literatury i krytycy literaccy (m.in. Ignacy Chrzanowski, Juliusz Kleiner, Tadeusz Boy-Żeleński) oraz zagraniczni slawiści. W latach 1930–1937 był też redaktorem Archiwum Neophilologicum. W 1923 został członkiem korespondentem, zaś w 1928 - członkiem czynnym Polskiej Akademii Umiejętności. Posiadał także godność członka korespondenta Akademii Rumuńskiej.
Po stłumieniu powstania warszawskiego, w którym spłonęły rękopisy jego książek Zarys językoznawstwa romańskiego oraz Geneza języków i kultur romańskich, Wędkiewicz powrócił do Krakowa i od 1945 wykładał na UJ. Od marca 1946 do 1960 kierował Stacją Naukową Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk w Paryżu. Był członkiem tytularnym PAN od 1952 i rzeczywistym od 1957, a także kawalerem Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski. Ostatnie lata życia spędził w Krakowie. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim (kwatera XVa-płd.-7)[3].
W pracy naukowej zajmował się związkami kulturalnymi Polski z Francją, Włochami, Rumunią i Szwecją. Większość rezultatów swoich badań opublikował na łamach Przeglądu Współczesnego. Na jego łamach popularyzował też tematykę życia kulturalnego Belgii i Szwajcarii[4]. Kazimierz Nitsch uważał go za najwybitniejszego polskiego językoznawcę obok Jerzego Kuryłowicza.
Przypisy
- ↑ Instytut Romanistyki. wn.uw.edu.pl. [dostęp 2022-01-07].
- ↑ Władze uniwersyteckie, wydziałowe i instytutowe w latach 1915-2006. psych.uw.edu.pl. [dostęp 2022-01-07].
- ↑ Wyszukiwanie. Stanisław Wędkiewicz. rakowice.eu. [dostęp 2022-01-07].
- ↑ M. Brahmer, Stanisław Wędkiewicz (1888-1963), zeszyt 8 (213) 1963. poradnik-jezykowy.uw.edu.pl. [dostęp 2022-01-07].
Bibliografia
- E. Bujwid-Kurek, STANISŁAW JAN WĘDKIEWICZ (1888-1963) https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/23646/bujwid-kurek_stanislaw_wedkiewicz_2015.odt
- S. Mańczak, STANISŁAW JAN WĘDKIEWICZ (1888-1963) https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/265266/manczak_stanislaw_jan_wedkiewicz_1888-1963_2000.pdf