Stefan Jastrzębski
![]() Stefan Jastrzębski | |||
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 26 maja 1895 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 24 stycznia 1942 | ||
Przebieg służby | |||
Lata służby | 1919–1921 | ||
Siły zbrojne | Wojsko Polskie | ||
Jednostki | |||
Stanowiska | dowódca sekcji | ||
Główne wojny i bitwy | wojna polsko-bolszewicka | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Stefan_Jastrz%C4%99bski_w_okresie_dwudziestolecia_mi%C4%99dzywojennego.jpg/238px-Stefan_Jastrz%C4%99bski_w_okresie_dwudziestolecia_mi%C4%99dzywojennego.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Stefan_Jastrz%C4%99bski.jpg/238px-Stefan_Jastrz%C4%99bski.jpg)
Stefan Jastrzębski (ur. 26 maja 1895[a] w Gorzechowie, zm. 24 stycznia 1942[b] we Włocławku) – kapral piechoty Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, inwalida wojenny, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari.
Wojna polsko-bolszewicka
Urodził się w dniu 26 maja 1895 roku w Gorzechowie k. Płocka, w rodzinie Jana i Jadwigi z Prusakowskich. Jego akt urodzenia sporządzony został w rzymskokatolickiej parafii w Siecieniu (obecnie parafia św. Józefa). W roku 1913 ukończył cztery klasy szkoły powszechnej w Główinie[1]. Przed wojną pomagał ojcu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego.
W dniu 6 maja 1919 r. został wcielony do Wojska Polskiego i skierowany do Łodzi, skąd 22 czerwca tr. wyjechał wraz z uzupełnieniami do 31 pułku piechoty – na front ukraiński (nad Zbrucz, w okolice Borszczowa). Następnie w szkole podoficerskiej w Wilnie (od września 1919 r. do stycznia 1920 r.), którą ukończył z wynikiem dobrym, awansując do rangi kaprala. Powrócił do macierzystego pułku stacjonującego na Litwie, po czym wyjechał na front bolszewicki - nad Berezynę[2]. Będąc żołnierzem 31 pułku strzelców kaniowskich, wchodzącego w skład 10 Dywizji Piechoty, wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej - uczestniczył w starciach pod Izabelinem i nad Bugiem[3]. Walcząc w 4. kompanii I batalionu 31 pp odznaczył się w dniu 4 sierpnia 1920 r. w bitwie pod Buszkami (w pobliżu miasta Sarnaki nad Bugiem), kiedy to przeważające siły bolszewików zaatakowały jego kompanię, a on jako dowódca sekcji, pomimo okrążenia, utrzymał swą redutę, przerwał linie wroga zadając mu straty i dołączył do swych oddziałów[4]. Następnego dnia został ciężko ranny – wybuch szrapnela ciężko ranił go w lewą nogę powyżej kolana. Nie został ewakuowany z pola bitwy, zaopiekowali się nim miejscowi wieśniacy, ukrywając go przed bolszewikami. W dniu 24 sierpnia zabrał go oddział saperów wielkopolskich i odstawił do szpitala wojskowego w Siedlcach. Tutaj amputowano mu (w dniu 27 sierpnia 1920 r.) nogę, której już nie dało się uratować (następnie przebywał jeszcze w szpitalu w Grudziądzu)[2]. Za wykazane w bitwie pod Buszkami męstwo, kapral Stefan Jastrzębski odznaczony został, przez Wodza Naczelnego marszałka Józefa Piłsudskiego, Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 590[5][6]. Odznaczenie nastąpiło na mocy dekretu L.2660 z dnia 28 lutego 1921 r., opublikowanego w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z dnia 26 marca 1921 roku[7].
Po wojnie polsko-bolszewickiej
Po zakończeniu działań wojennych została mu przyznana renta inwalidy wojennego. W dniu 1 stycznia 1927 roku zawarł w Sobowie związek małżeński z Jadwigą z Kalickich (ur. 21 listopada 1903, zm. 25 maja 1978), z którą mieli trójkę dzieci: Włodzimierza Eugeniusza (ur. 29 lipca 1927, zm. 27 listopada 1986), Danielę Irenę (ur. 24 maja 1929) i Dionizego Wiesława (ur. 2 listopada 1935, zm. 11 kwietnia 2015).
W okresie dwudziestolecia międzywojennego prowadził trafikę w okolicach Dobrzynia nad Wisłą.
Zmarł 24 stycznia 1942 roku[c] we Włocławku[d], a bezpośrednią przyczyną jego śmierci była choroba płuc. Spoczywa, razem z żoną Jadwigą, na włocławskim Cmentarzu Komunalnym (sektor 90-1-5)[8].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 590 (28 lutego 1921)[7][9]
- Odznaka za Rany i Kontuzje[10]
- Odznaka Pamiątkowa Frontu Litewsko-Białoruskiego[10]
Uwagi
- ↑ Taka data zawarta została w jego akcie urodzenia udostępnionym, wraz z aktami stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Siecieniu, na stronach Archiwum Państwowego w Płocku (https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/17255127). Dane zamieszczone w bazie personalnej Wojskowego Biura Historycznego jako dzień jego narodzin wskazują 27 maja 1897 roku. Z kolei w akcie zgonu (wystawionym przez niemieckiego okupanta) jako data urodzenia Stefana Jastrzębskiego podawany jest dzień 26 maja 1896 roku.
- ↑ Dane pochodzące z tablicy nagrobnej oraz aktu zgonu.
- ↑ W akcie zgonu wskazano, że Stefan Jastrzębski był robotnikiem.
- ↑ Przed śmiercią mieszkał na ulicy Wiślanej 98 we Włocławku.
Przypisy
- ↑ WBH, sygn. I.482.64-5530 VM, s. 16.
- ↑ a b WBH, sygn. I.482.64-5530 VM, s. 4.
- ↑ Libert 1928 ↓, s. 40.
- ↑ WBH, sygn. I.482.64-5530 VM, s. 6.
- ↑ Wesołowski 1992 ↓, s. 262.
- ↑ Łukomski, Suchcitz i Polak 1997 ↓, s. 174.
- ↑ a b Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych ↓, Nr 12 z 26 III 1921, s. 536.
- ↑ Cmentarze Komunalne Włocławek – wyszukiwarka osób pochowanych [online], Grobonet e-PRO [dostęp 2022-02-06] .
- ↑ Wesołowski 1992 ↓, s. 380.
- ↑ a b Na podstawie https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c0/Jastrz%C4%99bski_Stefan.png.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z 1921. Dekret Naczelnego Wodza L. 2660. [dostęp 2019-06-30].
- Zdzisław Wesołowski: The Order of the Virtuti Militari and its Cavaliers 1792–1992. Order Virtuti Militari i jego Kawalerowie. Miami: Hallmark Press, 1992. ISBN 0-934-527-00-9.
- Grzegorz Łukomski, Andrzej Suchcitz, Bogusław Polak: Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945. Wykazy odznaczonych za czyny z lat 1863–1864, 1914–1945. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1997. ISBN 83-87-424-08-0.
- Feliks Libert: Zarys historji wojennej pułków polskich 1918–1920. 31 pułk strzelców kaniowskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1928. [dostęp 2019-06-30].