Tarnów Opolski (gmina)
gmina wiejska | |||||
| |||||
Państwo |
| ||||
---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||
Powiat | opolski | ||||
TERC | 1609112 | ||||
Siedziba | |||||
Wójt | Rudolf Urban (od 2024) | ||||
Powierzchnia (31.12.2023) | 81,80[1] km² | ||||
Populacja (31.12.2023) • liczba ludności |
| ||||
• gęstość | 114,88 os./km² | ||||
Nr kierunkowy | 77 | ||||
Kod pocztowy (31.12.2023) | 46-050 | ||||
Tablice rejestracyjne | OPO | ||||
Mniejszości | |||||
Język pomocniczy | |||||
Adres urzędu: ul.Dworcowa 646-050 Tarnów Opolski | |||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||
| |||||
Położenie na mapie województwa opolskiego ![]() | |||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||
![]() | |||||
| |||||
Strona internetowa | |||||
Biuletyn Informacji Publicznej |
Tarnów Opolski (niem. Gemeinde Tarnau; daw. gmina Tarnów) – gmina wiejska w województwie opolskim, w powiecie opolskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie opolskim. W 2007 roku w gminie wprowadzono język niemiecki jako język pomocniczy.
Siedziba gminy to Tarnów Opolski.
Położenie
Gmina Tarnów Opolski leży na piaszczystej równinie w południowo-zachodniej części Polski, na prawym brzegu rzeki Odry, 19 km od Opola, na pograniczu Wyżyny Śląsko-Krakowskiej i Niziny Śląskiej. Wschodnią część gminy stanowi mezoregion Równiny Opolskiej, wąski pas wzdłuż Odry w zachodniej części to mezoregion Pradoliny Odry. Natomiast część gminy położona na południe od Kosorowic i Tarnowa Opolskiego stanowi fragment Masywu Chełmskiego.
Gmina, administracyjnie położona jest w środkowej części województwa opolskiego w powiecie opolskim. Zajmuje 82 km², co lokuje ją pod względem obszaru na 25 pozycji w grupie gmin wiejskich.
Komunikacja
Położenie komunikacyjne gminy w regionie jest bardzo korzystne. Większość tras komunikacji lokalnej stanowi zarazem część systemu sieci ponadlokalnej. Przez teren gminy przebiega międzynarodowa trasa nr 94 prowadząca do granic Niemiec i Ukrainy, droga wojewódzka w miejscowości Przywory nr 423 relacji Opole – Kędzierzyn Koźle. Ponadto przez gminę przebiega 35,81 km dróg powiatowych i 78,835 km dróg gminnych. Przez gminę przebiegają dwie linie kolejowe, dwutorowe, zelektryfikowane, relacji: Wrocław – Bytom oraz Opole – Kędzierzyn-Koźle.
Struktura powierzchni
Według danych z roku 2023[2] gmina Tarnów Opolski ma obszar 81,8 km².
Gmina stanowi 5,14% powierzchni powiatu opolskiego w tym:
- użytki rolne: 47%
- użytki leśne: 44%
Demografia
Według danych z 31 grudnia 2023 roku gminę zamieszkiwało 9397 osób.[2]
Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
---|---|---|---|---|---|---|
jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
populacja | 9397 | 100 | 4861 | 52 | 4536 | 48 |
gęstość zaludnienia (mieszk./km²) | 114,88 | 59,43 | 55,45 |
- Dynamika 10-letnia zmian demograficznych w gminie Tarnów Opolski (2014–2023)[3]
- Dynamika zmian przyrostu naturalnego w gminie Tarnów Opolski w latach 2016–2023[3]
- Piramida wieku i płci mieszkańców gminy Tarnów Opolski w 2023 roku[4]
- Dane o saldzie migracji w Tarnowie Opolskim[5]. Niebieskim kolorem zaznaczono okresy zwiększonej imigracji, a czerwonym kolorem oznaczono okresy zwiększonej emigracji
Gospodarka
Wiodącą funkcją gminy jest przemysł i rolnictwo. Działalność prowadzi ok. 490 podmiotów gospodarczych funkcjonujących m.in. w sferze usług budowlanych, transportowych, handlu, mechaniki pojazdowej, przetwórstwa, ślusarstwa, szewstwa, fryzjerstwa, krawiectwa i napraw.
Bogactwa naturalne gminy (kamień wapienny i żwirek) zadecydowały o powstaniu nowoczesnego zakładu LHOIST „OPOLWAP S.A.” produkującego wapno i materiał do budowy dróg. Od 2011 Zakłady Wapiennicze Lhoist S.A.[6]) w oparciu o wielki kamieniołom, wydobywający wapienie środkowego triasu (formacja karchowicka), w obrębie których występują jedne z pierwszych na świecie koralowce sześciopromienne[7].
Ponadto wyróżnić należy: „Polbau” Opole w Przyworach, Przedsiębiorstwo „Labtar” w Tarnowie Opolskim, Zakład Produkcyjno Usługowy „Gebauer” w Tarnowie Opolskim, „Przedsiębiorstwo Mechanizacji Rolnictwa w Przyworach, Rzeźnictwo” – Krasowski w Walidrogach oraz MROCZEK –Zakład Przetwórstwa Mięsnego Rzeźnictwa-Wędliniarstwo w Tarnowie OpolskimPrzedsiębiorstwo Handlowe – „Tomiczek” – Tarnów Opolski. Na terenie gminy zanotowano 490 prywatnych podmiotów gospodarczych, z tego jedno przedsiębiorstwo zatrudnia powyżej stu pracowników[8].
Edukacja
Na terenie Gminy funkcjonuje:
- 1 żłobek
- Niepubliczny żłobek "Szkrabuś" w Kosorowicach[9]
- 4 przedszkola
- Przedszkole Publiczne z oddziałami integracyjnymi im. Błogosławionego Edmunda Bojanowskiego w Tarnowie Opolskim.
- Przedszkole Publiczne w Kosorowicach
- Przedszkole Publiczne w Przyworach
- Zespół Szkolno-Przedszkolny Stowarzyszenia Pro liberis Silesiae Przedszkole w Raszowej
- 4 szkoły podstawowe
- SP Publiczna Tarnów Opolski w Tarnowie Opolskim
- SP Publiczna Tarnów Opolski(filia w Nakle)
- SP Publiczna Kąty Opolskie w Kątach Opolskich
- Zespół Szkolno-Przedszkolny Stowarzyszenia Pro liberis Silesiae Szkoła Podstawowa w Raszowej[10]
Kultura
Samorządową centralną instytucją rozpowszechniania kultury na terenie Gminy Tarnów Opolski jest Gminny Ośrodek Kultury w Tarnowie Opolskim. Gminny Ośrodek Kultury w Tarnowie Opolskim zarządza poza sobą jeszcze 7 lokalnymi ośrodkami kulturalnymi działającymi w każdej wsi na terenie gminy.
Regularne wydarzenia kulturalne
Lp. | Nazwa wydarzenia | Termin wydarzenia | Miejsce wydarzenia |
---|---|---|---|
1. | Wodzenie niedźwiedzia (in. Bery) | Sobota końcówki stycznia lub sobota lutego | Cała gmina Tarnów Opolski |
2. | Babski comber (wydarzenie tylko dla kobiet) | Styczeń lub luty | Lokalizacja jest ustalana przed terminem wydarzenia |
3. | Środa Żurowa | Wielka Środa w śląskiej tradycji to Środa Żurowa | Skwer "Wierzbowy Zakątek" w Tarnowie Opolskim oraz w innych miejscowościach |
4. | Jarmark Wielkanocny | Początek w okolicach niedzieli Palmowej | Plac główny obok kościoła pw. św. Marcina Biskupa w Tarnowie Opolskim oraz w innych miejscowościach |
5. | Zajączek (wydarzenie tylko dla dzieci) | Wielka sobota (po ostatnim święceniu pokarmów) | Skwer "Wierzbowy Zakątek" w Tarnowie Opolskim |
6. | Przemarsz do "Księżego Dołu" (wydarzenie chrześcijańskie) | Przed ostatnia niedziela maja | Początkowym miejscem wydarzenia jest kościół pw. św. Marcina Biskupa w Tarnowie Opolskim. Wydarzenie kończy się w lesie w miejscu zwanym "Księżym Dołem" niedaleko Tarnowa Opolskiego |
7. | Dzień dziecka (wydarzenie tylko dla dzieci) | Początek czerwca | Lokalizacja jest ustalana przed terminem wydarzenia |
8. | Turniej Rycerski (organizuje stowarzyszenie Niepokorni) | Okres wakacyjny | Walidrogi - Szranki do turnieju rycerskiego |
9. | Święto Ziół i Kwiatów | 15 sierpnia | Plac główny obok kościoła pw. św. Marcina Biskupa w Tarnowie Opolskim |
10. | Dożynki Gminne | Druga połowa września | Lokalizacja jest ustalana przed terminem wydarzenia |
11 | Octoberfest | Końcówka września lub październik | Lokalizacja jest ustalana przed terminem wydarzenia |
12. | Marcinki (wydarzenie chrześcijańskie) | 11 listopada (imieniny Marcina) | Plac główny obok kościoła pw. św. Marcina Biskupa w Tarnowie Opolskim |
13 | Jarmark Bożonoradzeniowy (wydarzenie chrześcijańskie) | W czasie adwentu w grudniu. Przed świętami Bożego Narodzenia | Lokalizacja jest ustalana przed terminem wydarzenia |
Regularne wydarzenia sportowe
Lp. | Nazwa wydarzenia | Termin wydarzenia | Miejsce wydarzenia |
---|---|---|---|
1. | Leśna Draka - Bieg sportowy | Przed ostatnia niedziela listopada | Miejsce startu to stadion sportowy im. Józefa Zwierzyny w Tarnowie Opolskim następnie bieg trasą Leśnej Draki przez las Tarnowa Opolskiego |
Gminy partnerskie
Brück
Bad Blankenburg
Przypisy
- ↑ Dane o powierzchni geodyzyjnej gminy Tarnów Opolski ze strony GUS [online], stat.gov.pl [dostęp 2023-06-16] .
- ↑ a b Główny Urząd Statystyczny. stat.gov.pl. [dostęp 2024-06-13]. (pol.).
- ↑ a b MichałM. Gajewski MichałM., Dynamika zmian przyrostu naturalnego w gminie Tarnów Opolski [online], Główny Urząd Statystyczny, 18 czerwca 2024 [dostęp 2023-12-31] (pol.).
- ↑ Gmina Tarnów Opolski w liczb ludności w Gminie Tarnów Opolski wg płci i wieku [online], Polska w liczbach [dostęp 2024-06-18] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ GUS, MichałM. Gajewski MichałM., Saldo migracji ogółem w gminie Tarnów Opolski (2014-2023) [online], Główny Urząd Statystyczny, 18 czerwca 2024 [dostęp 2023-12-31] (pol.).
- ↑ Lhoist [online], www.lhoist.com [dostęp 2024-06-18] .
- ↑ RobertR. Niedźwiedzki RobertR., JoachimJ. Szulc JoachimJ., MarekM. Zarankiewicz MarekM., Przewodnik geologiczny. Kamienne skarby Ziemi Annogórskiej, Stowarzyszenie Kraina św. Anny, 2012, s.18, ISBN 978-83-63036-04-1 [dostęp 2024-06-18] (pol.).
- ↑ Urząd Gminy Tarnów Opolski, Charakterystyka Gminy - Gmina Tarnów Opolski [online], tarnowopolski.pl, 29 listopada 2007 [dostęp 2024-06-20] (pol.).
- ↑ Rejestr żłobków i klubów dziecięcych - Gmina Tarnów Opolski [online], bip.tarnowopolski.pl [dostęp 2024-07-31] .
- ↑ Jednostki oświatowe w Gminie Tarnów Opolski - Gmina Tarnów Opolski [online], tarnowopolski.pl [dostęp 2024-07-31] .
Linki zewnętrzne
- Gminny Ośrodek Kultury w Tarnowie Opolskim
- Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Niemców na Śląsku Opolskim
- Oficjalna Strona Gminy Tarnów Opolski
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Tarnów Opolski
Wsie |
|
---|
- p
- d
- e
Miasta | |
---|---|
Gminy miejsko-wiejskie |
|
Gminy wiejskie |
|
- p
- d
- e
- Siedziba powiatu – Opole
Przynależność wojewódzka |
|
---|---|
Miasta (1945–75) |
|
Osiedla (1954–72) |
|
Gminy wiejskie (1945–54 i 1973–75) |
|
Gromady (1954–72) |
|