Ulica księdza Leopolda Markiefki w Katowicach
Bogucice | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() ulica księdza Leopolda Markiefki | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Miejscowość | Katowice | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Długość | 906 m[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Katowic ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Katowice_-_Graffiti_Jerzy_Kukuczka_%282%29.jpg/220px-Katowice_-_Graffiti_Jerzy_Kukuczka_%282%29.jpg)
Ulica księdza Leopolda Markiefki w Katowicach – jedna z zabytkowych ulic w katowickiej dzielnicy Bogucice. Rozpoczyna swój bieg przy skrzyżowaniu z ulicą Leopolda, ulica Ludwika i ulicą Katowicką. Następnie biegnie przez historyczną część dzielnicy Bogucice w kierunku południowym. Kończy swój bieg przy alei Walentego Roździeńskiego (DTŚ, DK 79). Ulica nosi imię księdza Leopolda Markiefki – proboszcza bogucickiej parafii w latach 1839–1882 (do 1843 administratora parafii)[2].
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Katowice_Bogucice_-_Kosciol_1.jpg/220px-Katowice_Bogucice_-_Kosciol_1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Katowice_-_Bogucice_092.jpg/220px-Katowice_-_Bogucice_092.jpg)
W drugiej połowie XIX wieku tereny przy dzisiejszej ul. ks. L. Markiefki zaczęto intensywnie zabudowywać z powodu zwiększenia wydobycia węgla (kopalnia "Ferdynand")[3]. W okresie Rzeszy Niemieckiej (do 1922) ulica nosiła nazwę Kaiserin Augusta Straße[4], w latach międzywojennych 1922–1939[5] i ponownie po wojnie od 1945 ulica księdza Leopolda Markiefki, w latach niemieckiej okupacji Polski (1939–1945) Bogutschützer Straße[6]. W dwudziestoleciu międzywojennym pod numerem 70 istniała Apteka oo. Bonifratów[7], a pod numerem 40 – restauracja Michała Kozy[8]. Przed przebudową do klasy drogi szybkiego ruchu alei Walentego Roździeńskiego w latach sześćdziesiątych XX wieku, ulica ks. L. Markiefki miała bezpośrednie przedłużenie do Zawodzia w postaci ulicy Bogucickiej. W latach siedemdziesiątych ulicę ks. L. Markiefki zmodernizowano[9]. Wybudowano przy niej także nowoczesny pawilon handlowy[10]. W domu pod numerem 94 dnia 24 marca 1948 urodził się Jerzy Kukuczka – polski himalaista[11]. Informuje o tym pamiątkowa tablica, umieszczona na fasadzie budynku w 1997[12]. W czasach PRL przy ulicy istniało kino "Millenium". W 2009 do Miejskiego Domu Kultury przy ul. ks. L. Markiefki 44a dobudowano nowe pomieszczenia kosztem 2 314 859,31 PLN[13].
21 maja 2011 odbyło się Święto Ulicy Markiefki – plenerowe wydarzenie kulturalne[14].
Obiekty zabytkowe
W południowo – wschodniej części Bogucic znajduje się zabudowa z początku XX wieku (rejon ul. ks. L. Markiefki, ul. Walerego Wróblewskiego), pierwotnie przeznaczona dla pracowników kopalni "Ferdynand"[15].
Przy ulicy ks. Leopolda Markiefki znajdują się następujące historyczne obiekty[16]:
- zespół dawnego Konwentu Ojców Bonifratrów i Szpitala Miejskiego nr 1 (ul. ks. L. Markiefki 85–87)[17]; zespół konwentu wzniesiono w latach 1872–1874[18]; szpital – w latach 1902–1903; obiekty zbudowano w stylu historyzmu z elementami neoromańskimi i neogotyckimi oraz wpisano do rejestru zabytków dnia 1 lipca 1992 (nr rej.: A/1367/88[19], obecnie A/1367/24[20]); szpital wzniesiono na miejscu dawnej chaty ostatniego polskiego sołtysa Katowic – Kazimierza Skiby, przeniesionej z Katowic; zdecydowano, że zostanie przeniesiona z Bogucic do Drajoka (dzisiejsza ul. Burowiecka)[21];
- neogotycki kościół parafialny pod wezwaniem świętego Szczepana (ul. ks. L. Markiefki 89[15]); wpisany do rejestru zabytków dnia 26 maja 1988 (nr rej.: A/1365/88[19]); wzniesiony w latach 1892–1894 według projektu Pawła Jackischa, ukończony przez Müllera; kościół stoi na miejscu wcześniejszego z 1854, przed nim znajdowały się w tym miejscu inne drewniane kościółki[22][23];
- zespół sześciu figur przed kościołem parafialnym świętego Szczepana: święty Paweł, święty Piotr, święty Szczepan, święty Józef z Dzieciątkiem, Najświętsza Maria Panna, święta Barbara; zespół wpisano do rejestru zabytków dnia 21 sierpnia 1992 (nr rej.: B/630/928);
- zespół plebanii i ochronki (ul. ks. L. Markiefki 89), pochodzący z końca XIX wieku[24];
- objęte ochroną konserwatorską budynki przy ul. ks. L. Markiefki 29, 43, 45, 47; wzniesione pod koniec XIX i na początku XX wieku w stylu historyzmu ceglanego (tzw. "familoki")[25]:
- budynek mieszkalny – kamienica narożna (ul. ks. L. Markiefki 29), wzniesiony w 1875 w stylu historyzmu, przebudowany w 1891[24],
- budynek mieszkalny – kamienica (ul. ks. L. Markiefki 43)[24],
- budynek mieszkalny – kamienica (ul. ks. L. Markiefki 45), wzniesiony w 1889 w stylu historyzmu[24],
- budynek mieszkalny – kamienica (ul. ks. L. Markiefki 47), wzniesiony w 1889 w stylu historyzmu[24];
- kamienny krucyfiks na rogu ul. ks. L. Markiefki i ul. Leopolda, wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku[24];
- dawny Dom Ludowy (ul. ks. L. Markiefki 44a), wzniesiony w latach dwudziestych XX wieku[24];
- kamienica mieszkalna (ul. ks. L. Markiefki 49), wybudowana w latach osiemdziesiątych XX wieku w stylu historyzmu[24];
- narożna kamienica mieszkalna (ul. ks. L. Markiefki 50, róg z ul. Sztygarską), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu ceglanego[24];
- kamienica mieszkalna (ul. ks. L. Markiefki 51), wybudowana w latach osiemdziesiątych XIX wieku w stylu historyzmu[24];
- kamienica mieszkalna (ul. ks. L. Markiefki 52), wzniesiona w 1890 w stylu historyzmu[24];
- kamienica mieszkalna (ul. ks. L. Markiefki 53), wybudowana w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku w stylu historyzmu[24];
- kamienice mieszkalne (ul. ks. L. Markiefki 55, 59, 63, 65, 79, 81/81a, 83)[24];
- kamienica mieszkalna (ul. ks. L. Markiefki 56), wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu[24];
- kamienice mieszkalne (ul. ks. L. Markiefki 58, 60, 61, 62, 64, 66, 70, 72/74, 84, 86), wybudowane pod koniec XIX wieku w stylu historyzmu[24];
- narożna kamienica mieszkalna (ul. ks. L. Markiefki 68, ul. B. Żogały 2), wzniesiona na początku XX wieku w stylu historyzmu ceglanego[24];
- dom mieszkalny (ul. ks. L. Markiefki 69), wybudowany w latach dwudziestych XX wieku w stylu modernizmu[24];
- kamienica mieszkalna (ul. ks. L. Markiefki 75), wzniesiona w 1894 w stylu historyzmu[24];
- kamienny krzyż na rogu ul. ks. L. Markiefki 76 i ul. Kowalskiej[24]; na cokole znajduje się krucyfiks, a we wnęce wysokiego dwuczłonowego cokołu umieszczono figurkę świętej, istnieje także tablica inskrypcyjna (Fundatorzitego/Krziża/Posiedziciele gruntu z/gminy Bogucki/1887); krzyż posiada żelazne kute ogrodzenie; w 2005 poddano go renowacji[26];
- dawna kuźnia i dom (ul. ks. L. Markiefki 76), pochodzące z XIX wieku[24], nie zachowała się w całości[27];
- budynek dawnej szkoły (ul. ks. L. Markiefki 78), wzniesiony w 1875 w stylu historyzmu[24];
- dwa domy mieszkalne (ul. ks. L. Markiefki 80, 82), wybudowane pod koniec XIX wieku w stylu historyzmu[24];
- dom mieszkalny i budynek dawnej piekarni (ul. ks. L. Markiefki 90), pochodzące z końca XIX wieku, wzniesione w stylu historyzmu[24], budynek piekarni utracił cechy zabytkowe wskutek przeróbek[27];
- dom mieszkalny (ul. ks. L. Markiefki 92), wybudowany w latach osiemdziesiątych XX wieku w stylu historyzmu[24];
- kamienica mieszkalna (ul. ks. L. Markiefki 94), wzniesiona na początku XX wieku w stylu historyzmu[24];
- kamienica mieszkalna z końca XIX wieku (ul. ks. L. Markiefki 96), wybudowana w stylu historyzmu ceglanego[24].
Opis
Ulica ks. Leopolda Markiefki jest drogą klasy L[25]. Ulicą kursują autobusy na zlecenie Zarządu Transportu Metropolitalnego (ZTM)[28]. Przy ulicy swoją siedzibę mają (stan na 2011)[29]: niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, Miejski Dom Kultury "Bogucice" – Filia, "Boni Fratres Catoviensis" Sp. z o.o. - Szpital Zakonu Bonifratrów pw. Aniołów Stróżów w Katowicach, spółdzielnia pracy, Zakładowy Dom Kultury "Katowice", firmy handlowo-usługowe, przedsiębiorstwa inwestycyjno-budowlane, administracja Osiedla "Ścigały", Miejska Biblioteka Publiczna – Filia nr 33, Przedszkole Publiczne parafii rzymskokatolickiej św. Szczepana, Zakład Badawczo-Doświadczalny Gospodarki Komunalnej, parafia św. Szczepana w Katowicach.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Plan zimowego utrzymania dróg na sezon 2009/2010. www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-17]. (pol.).
- ↑ Broszkiewicz Jacek; Katowice - reflektorem po mieście, wydawca: Urząd Miejski w Katowicach, ISBN 83-901884-0-6, s. 5.
- ↑ Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 63. ISBN 83-905115-0-9.
- ↑ Archiwum Map Wojskowego Instytutu Geograficznego: Floetzkarte des Oberschlesischen S. No 26 Sect. Kattowitz. www.mapywig.org. [dostęp 2011-09-17]. (niem.).
- ↑ Niemiecka mapa Katowic z 1939 www.mapywig.org [dostęp 2011-09-17]
- ↑ Straßenverzeichnis aller Straßen von Kattowitz. www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2011-09-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-08-12)]. (niem.).
- ↑ Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 73. ISBN 978-83-7729-021-7.
- ↑ Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 95. ISBN 978-83-7729-021-7.
- ↑ Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Wydawnictwo Naukowe "Śląsk", 2010, s. 100. ISBN 978-83-7164-636-2.
- ↑ Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 68. ISBN 83-905115-0-9.
- ↑ Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 172. ISBN 83-905115-0-9.
- ↑ Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach: Ewidencja miejsc pamięci województwa śląskiego: miasto Katowice. www.katowice.uw.gov.pl. [dostęp 2011-09-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-10)]. (pol.).
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Dobudowa nowych pomieszczeń do budynku Miejskiego Domu Kultury przy ul. L. Markiefki 44a w Katowicach-Bogucicach. www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-17]. (pol.).
- ↑ Święto Ulicy Markiefki (pol.) www.katowice.eu [dostęp 2011-09-17]
- ↑ a b Urząd Miasta Katowice: Lokalny Program rewitalizacji miasta Katowice na lata 2007-2013. www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-17]. (pol.).
- ↑ Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach. www.wkz.katowice.pl. [dostęp 2011-09-17]. (pol.).
- ↑ Michał Bulsa, Grzegorz Grzegorek, Beata Witaszczyk: Domy i gmachy Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2013, s. 28-31. ISBN 978-83-63780-00-5. (pol.).
- ↑ Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 75. ISBN 978-83-7729-021-7.
- ↑ a b Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 [dostęp 2011-09-17] .
- ↑ Spis obiektów nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków z terenu województwa śląskiego (pol.) wkz.katowice.pl [dostęp 2024-03-28]
- ↑ Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 64. ISBN 83-905115-0-9.
- ↑ Katowice − Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 77.
- ↑ MichałM. Bulsa MichałM., BarbaraB. Szmatloch BarbaraB., Katowice, których nie ma, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2019, s. 73, ISBN 978-83-7729-502-1 .
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-17]. (pol.).
- ↑ a b Urząd Miasta Katowice: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w obszarze dzielnicy Bogucice w Katowicach w rejonie ulic: Wróblewskiego, Wrocławskiej, Nowej i Markiefki, ograniczonym od strony południowej al. W. Roździeńskiego. www.bip.katowice.eu. [dostęp 2011-09-17]. (pol.).
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Renowacja krzyża kamiennego zlokalizowanego przy ulicy L. Markiefki / Kowalska w Katowicach - Bogucicach. www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-17]. (pol.).
- ↑ a b Urząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. (pol.) www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-09-17]
- ↑ Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia: Mapa połączeń publicznego transportu zbiorowego ZTM. noweinfogzm.metropoliagzm.pl, 2023-06-09. [dostęp 2024-03-03]. (pol.).
- ↑ Spis firm na ulicy Markiefki w mieście Katowice. www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-09-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-26)]. (pol.).
Bibliografia
- Katowice – Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993.
- Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
- p
- d
- e
Ulice |
|
---|---|
Place i skwery |