Umar Israiłow
Umar Israiłow (ur. 1982, zm. 13 stycznia 2009) – ochroniarz prorosyjskiego prezydenta Czeczenii Ramzana Kadyrowa, który później stał się krytykiem reżimu za granicą i został zamordowany w biały dzień na ulicy w Wiedniu[1]. Zabójstwo to obiło się głośnym echem na świecie.
Życiorys
Umar Israiłow był najpierw od 1999 roku bojownikiem antyrosyjskiego ruchu oporu po tym jako jego matka zginęła w ataku artyleryjskim na wioskę w której mieszkał, lecz po schwytaniu w 2003 roku i objęciu amnestią został członkiem Służby Bezpieczeństwa – ochrony osobistej Achmada Kadyrowa (oraz jego syna Ramzana), a następnie dowódcą lokalnego oddziału Milicji (policji prorosyjskiej). W 2004 roku jednak zdezerterował i przedostał się przez Białoruś do Polski. Ostatecznie trafił do Austrii, gdzie w 2006 roku uzyskał azyl polityczny. Władze rosyjskie odpowiedziały wydaniem międzynarodowego nakazu aresztowania, bezskutecznie żądając ekstradycji Israiłowa jako "członka organizacji terrorystycznej". W latach 2006–2007 Israiłow złożył skargę przeciwko Ramzanowi Kadyrowowi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (nie została ona rozpatrzona do chwili jego śmierci). Zarzucił on w niej prezydentowi Czeczenii i jego najbliższemu otoczeniu m.in. morderstwa których miał był świadkiem, systematyczne porwania rodzin czeczeńskich bojowników przez SB oraz bezpośredni udział Kadyrowa w torturowaniu więźniów (w tym jego samego), a po ucieczce Israiłowa z Rosji na Zachód także uwięzienie jego ojca[2].
Śmierć
13 stycznia 2009 r. Umar Israiłow został zastrzelony przez dwóch mężczyzn po krótkim pościgu na zatłoczonej ulicy w Wiedniu[3][4]. Wcześniej Israiłow zgłaszał władzom, że jest śledzony i bezskutecznie próbował uzyskać ochronę ze strony policji austriackiej. Wysłannik Kadyrowa (Artur Kurmakajew "Timur"[5]) usiłował też bezskutecznie nakłonić go do wycofania skargi z ETPC i powrotu do Czeczenii, natomiast nazwisko Israiłowa znalazło się na internetowej "czarnej liście" 300 wrogów prezydenta przeznaczonych do likwidacji (50 z nich miało się znajdować w Austrii). Israiłow pochowany został w Austrii, a jego pogrzeb ochraniało 100 austriackich policjantów i policyjny helikopter. Sześć osób podejrzanych w związku z morderstwem zatrzymano wkrótce w Austrii[6].
Polski ślad
22 lutego 2009 r. podejrzany o udział w zamachu na Israiłowa 31-letni obywatel rosyjski narodowości czeczeńskiej Turpał Ali J. (poszukiwany Europejskim nakazem aresztowania przez policję austriacką) został aresztowany w jednym z podwarszawskich hoteli przez policjantów z CBŚ i Biura Operacji Antyterrorystycznych w największej operacji tego typu od początku roku. Według austriackiego MSW zatrzymany nie był jednak bezpośrednim wykonawcą (co sugerowały doniesienia polskich mediów[7][8][9][10][11]), ale podejrzewany jest o współudział w zbrodni. Austriacki rzecznik skrytykował przy tym upublicznienie zatrzymania przez stronę polską, co mogło utrudnić wytropienie innych sprawców zabójstwa[12].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Nie żyje Czeczen, który oskarżał Kadyrowa. Zamach za zdradę prezydenta? [online], Dziennik.pl, 14 stycznia 2009 [zarchiwizowane z adresu 2009-01-14] .
- ↑ Slain Exile Detailed Cruelty of the Ruler of Chechnya. The New York Times, 31 stycznia 2009
- ↑ Przeciwnik prezydenta Czeczenii zabity [online], TVN24.pl, 14 stycznia 2009 [zarchiwizowane z adresu 2012-07-18] .
- ↑ Zastrzelono Czeczena, który oskarżał prezydenta o tortury, Wprost, 2009-01-14
- ↑ Zbrodniczy reżym Kadyrowa, RFI/Le Monde, 22/01/2009
- ↑ Austria: Policja zatrzymała 6 osób w związku z morderstwem Czeczena [online], Gazeta.pl, 28 stycznia 2009 [zarchiwizowane z adresu 2009-02-25] .
- ↑ CBŚ ujęło zabójcę szefa ochrony prez. Czeczenii [online], Interia.pl, 22 lutego 2009 .
- ↑ Antyterroryści zatrzymali groźnego zabójcę. lajt.onet.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]., Onet.pl, 22 lutego 2009
- ↑ RobertR. Zieliński RobertR., CBŚ zatrzymało czeczeńskiego zabójcę [online], Dziennik.pl, 22 lutego 2009 [zarchiwizowane z adresu 2009-02-24] .
- ↑ Sprawca głośnego zabójstwa w Wiedniu zatrzymany pod Warszawą [online], Gazeta.pl, 22 lutego 2009 [zarchiwizowane z adresu 2009-02-25] .
- ↑ KatarzynaK. Kwiatkowska KatarzynaK., Wewnętrzna sprawa Kadyrowa [online], Wprost.pl, 28 marca 2009 .
- ↑ Chechen political slaying: And then there were 3. Austrian Times, 16 marca 2009
Linki zewnętrzne
- MichałM. Potocki MichałM., Cyngiel przywódcy Czeczenii: „Prezydent zlecił mi zabójstwo” [online], Dziennik.pl, 6 marca 2009 [zarchiwizowane z adresu 2009-03-07] .